Кесар хагалгаа

Ерөнхий

Манайхан хар яриандаа энэ хагалгааг “хийсэрэв”, “хийсрэв”, кесаревийн хагалгаа гэдэг бол оросууд “кесарево сечение” гэдэг. Энэ нь латин хэлний “sectio caesarea” буюу хагалсныг хагалж байна гэсэн нэрнээс гаралтай. Өөрөөр хэлбэл хэвлийн хананы урд хэсгийг хагалж нээгээд умайн ханыг хагалах гэсэн энэ хагалгааны шатуудыг заасан нэр.

Европт энэ хагалгааг хамгийн анх 17-р зуунд хийсэн байдаг. Тэр үед ямар ч өвчин намдаагч, оёдол тавих, антибиотик энэ тэр байхгүй байсан тул умайн ханыг оёлгүйгээр тэр чигээр нь үлдээдэг байжээ. Ийм үед мэдээж заримдаа шарх нь эдгэж эхчүүд амьд үлддэг бол заримдаа… Гэхдээ тэр үед кесар хагалгааг эхийг нь аврах ямар ч боломжгүй үед хүүхдийг нь авч үлдэхийн тулд хийдэг байсан гэдгийг хэлэх хэрэгтэй.

Манай улсын шинэ түүхэнд хэдийд анх хийгдэснийг нь мэдэгдэхгүй байна.

Орчин үед байдал нэлээд өөрөөр эргэж эхийн амийг авч үлдэх нь хамгийн чухал болсон болохоор эхийнх нь эрүүл мэндийг хамгаалах үүднээс кесарийн хагалгаа хийх заалт өгөх нь нэмэгдсэн.

Мөн энэ хагалгаанд хандах хандлага ч өөрчлөгдсөн. Анх төрөх үеийн хүндрэлийн үед хийгддэг онцгой хагалгаа байсан бол одоо төрөхөөс аль эрт халгаа хийлгэхээ мэддэг, түүндээ бэлддэг болсон.

Кесарийн хагалгаа хийх заалт

1. Заавал орох заалт. Энэ нь ердийн төрөлтийн үед эхийн амь насанд аюул учрах тул сонголт хийх, эргэлзэх зэргээр цаг алдалгүйгээр кесарийн хагалгааг заавал хийх ёстой нөхцөл байдал юм. Гэхдээ заавал кесарийн хагалгаанд орох ёстой болно гээд айж сандраад, байх шаардлага огт байхгүй.

-Хэт уйтан аарцаг. Хүүхдийн түрүүлсэн хэсэг нь эхийн аарцагны тойргоор гарч чадахгүй байх тохиолдол. Өөрөөр хэлбэл аарцагны хэмжээ болон хүүхдийн түрүүлсэн хэсэг хоёр таарахгүй байх.

-Механик гэмтэл. Төрөх замд гарсан элдэв саад. Жишээлэхэд умайн миом.

-Эхэс түрүүлж байрласан. Эхэс нь хүүхдийн замыг хааж умайн хүзүүвчин дээр байрласан тохиолдол.

-Эхэс түрүүлж салах. Хэвийн үед хүүхэд төрөөд, амьсгалж эхэлсний дараа эхэс салах ёстой байдаг. Үүнээс өмнө хүүхэд нь эхсээр дамжин хүйсэнд хүрч байдаг эхийн цусан дахь хүчил төрөгчөөр амьсгалдаг. Харин эхэс нь түрүүлж салвал ураг амьсгалах боломжгүй болдог тул яаралтай кесарийн хагалгаа хийх шаардлагатай байдаг. Нөгөө талаас эхэс түрүүлж салах нь цус алдалтанд хүргэдэг тул эхийн амь насанд ч аюултай.
-Умай урагдахаар заналхийлэх. Аминд хүрэх аюултай ноцтой тохиолдол. Урд нь олон удаа төрснөөр умайн хана нимгэрсэн, өмнөх кесарийн хагалгааны сорвиороо задрахыг завдсан. Жирэмсний үед эход тогтмол харуулснаар умай дахь сорвийн төлөв байдлыг тодорхойлох боломжтой. Умайн хананы булчин хэвийн аньж эдгэрсэн үед задрах аюул үүсэхгүй.

Кесарийн хагалгаа заавал хийх заалт нь бусад бүх нөхцөл, хоригыг үл хамааран энэ хагалгааг заавал хийхийг шаарддаг.

2. Харьцангуй заалт. Эдгээр нь кесарийн хагалгаа хийх шийдвэрийг гаргахын өмнө бүх нөхцөл байдал, хориг зэргийг авч үзэхийг хэлнэ. Заавал кесарийн хагалгаа хийх шаардлагагүй ч ердийн төрөлтийн үед эх, хүүхдийн эрүүл мэнд, амь насанд аюул учруулж болохуйц тохиолдлууд. Харьцангуй заалтууд нь сүүлийн жилүүдэд кесарийн хагалгааны тоо нэмэгдэхэд ихээхэн нөлөөлж байгаа.

Эхийн зүгээс авч үзэх харьцангуй заалтууд:

-Төрөлтийн сулралт
-Уйтан аарцаг
-Жирtмсэнтэй холбоогүй ч ердийн төрөлтийн үед эхийн эрүүл мэнд амь насанд аюул учруулж болохуйц төлөв, эмгэг /зүрх судасны өвчин г.м./.
-Ерөдийн төрөлтийн үед эхийн амь насанд аюул учруулахуйц жирэмсний хордлого
-35-аас дээш нас. Энэ нь 35 түүнээс дээш насанд заавал кесарийн хагалгаа хийх ёстой үг биш гэдгийг онцлох хэрэгтэй. Цоо эрүүл 35 настай хүнд заавал кесарийн хагалгаа хийх заалт өгөх шаардлагагүй.

Ургийн зүгээс нөлөөлөх харьцангуй заалтууд:

-Ургийн хүчилтөрөгчийн дутагдал буюу гипокси. Архаг гипокси нь ургийн хөгжилд нөлөөлдөг тул энэ нь эхогоор үзэхэд харагддаг. Хурц гипоксиг ургийн зүрхний цохилтыг судлах явцад илрүүлдэг. Үүний тулд орчин үед кардиотокографи буюу зүрхний цохилт болон хөдөлгөөнийг бүртгэж аваад компьютерээр боловсруулах аргыг ашигладаг болсон.
-Аарцаг түрүүлсэн.
-Ураг хөндлөн байрлалтай.

Кесарийн хагалгаа хийхэд шаардлагатай нөхцөл:

-Амьдрах чадвартай ураг
-Халдвар байхгүй
-Мэс заслын өрөө, мэс заслын арга барилыг эзэмшсэн мэс засалч, шаардлагатай багаж хэрэгсэл

-Эхийн зөвшөөрөл.

Кесарийн хагалгаа хийхэд хориглох заалт:
-ураг хэвлийдээ үхсэн
-халдвар авсан
-амьдрах боломжоор хангаж чадахааргүй ургийн хөгжлийн гажиг, төлөв

Орчин үед кесарийн хагалгаа хийхдээ дээрх дурдагдсан эмнэлгийн заалтыг бус харин тухай эмэгтэйн хүсэлтийг голчлон харгалзах болсон. Энэ нь эмэгтэйчүүд энэ талын мэдээлэл хомс байдагтай шууд холбоотой юм.

Төөрөгдөл

Мэдээлэл хомс, бодит төсөөлөлгүй болохоор элдэв дам яриа, төөрөгдөлд автаж заавал кесарийн хагалгаа хийх гэдэг. Эдгээр төөрөгдлөөс нь хэлвэл:

1.35-аас хойш өөрөө төрж чаддагүй юм. Ямар ч үндэслэлгүй дам яриа. 35 наснаас хойш жирэмсний үед өвдөх, хүндрэл үүсэх, төрөлтийн сулралт үүсэх зэрэг зүйлс нэмэгддэг гэдэг нь статистик дундаж үзүүлэлт бөгөөд тухайн эмэгтэй хүний эрүүл мэндийн байдалтай ямар ч холбоогүй юм. Өөрийн эрүүл мэнд, жирэмсний явцын онцлогийг харгалзаж үзэх ёстой тул төрөх үедээ хэдэн жил тоолвол хэдэн нас хүрээд байгаа нь онц чухал биш.

2.Өвдөх нь бага байдаг. Ямар ч үндэслэлгүй. Мэдээ алдуулалт гарсны дараа хэдэн өдөр дараалан өвдөнө. Тэр тусам хөхөөр хооллож байгаа хүн өвчин намдаах эм тэр бүр хэрэглээд байж болдоггүй. Мэс заслын дараа хөдөлгөөн хязгаартай, шархаа байнга боолгох хэрэгтэй г.м. өвдөлттэй холбоотой асуудал олон.

4.Хүүхдэд ямар ч нөлөөгүй. Үндэслэл багатай дам яриа. Томрохын хэрээр кесарийн хагалгаагаар төрсөн том хүүхэд нь орчин тойрондоо дасан зохицосны хүчинд ердийн төрөлтөөр төрсөн хүүхдээс ялгагдах ялгаа нь анзаарагдахгүй болдог. Харин нярай үед ялгаа нь мэдэгдэхүйц байдаг. Кесарийн хагалгаагаар төрсөн хүүхдийн бие махбодит ирдэг стресс нь илүү өндөр байдаг. Учир нь гаднах агаарын даралтанд аажмаар дасан зохицоход шаардлагатай цаг байдаггүй. Үр дүнд нь даралтын эрс ялгаанаас болж судастай холбоотой асуудал үүсч болзошгүй. Гэдэс нь сөрөг нян үржин дисбактериоз үүсэхэд эрсдэлтэй. Заагдсан хугацаандаа төрөөгүй, өөрөөр хэлвэл төрөлтөнд идэвхтэй оролцоогүй, мэдээ алдуулагч бодисын нөлөөлөлтэй болохоор идэвхтэй амьсгалах, хөхөө хөхөх орилох зэргээр амьдралынхаа эхний өдрүүдийн идэвхтэй амьдралд дасан зохицоход нь бэрхшээл үснэ. Эх нь юм өргөж болохгүй болохоор эхтэйгээ ойртох биеийнх нь дулааныг мэдрэх зэрэг зүйлсээр хомс.

Үр дагавар

Мэс заслын аюулгүй байдал нь төлөвлөгдсөн буюу бэлтгэгдсэн байдлаас ихээхэн хамаардаг. Энд дурдагдсан бараг бүх заалтуудыг урьдчилан оношлоод цаашид авах арга хэмжээнд урьдчилан бэлдэх боломжтой. Үүний тулд жирэмсний явцад эмчийн байнгын хяналтанд байж, шаардлагатай шинжилгээ үзлэгт цаг тухайд нь хамрагдан, гарсан өөрчлөлтүүдийг цаг алдалгүй залруулж байх хэрэгтэй.
Кесарийн төлөвлөгөөт хагалгаа хийлгэх гэж байгаа эхчүүд дараахь зүйлийг мэдээд авахад илүүдэхгүй, үүнд:

1.Хагалгааны дараа антибиотик хэрэглэх явцдаа хүүхдээ хөхөөр хооллож болно.
2. Кесарийн хагалгааны дараа аль болох эрт амлуулах нь чухал.
3. Умайн оёдол нь дахин жирэмслэх, ердийн замаар төрөхөд хориг болдоггүй. Сорвины байдлаас бүх зүйл хамаарах бөгөөд үүнийг эхо үзлэхээр тодорхойлдорг. Жирэмслэхээс өмнө сорвижилт хангалттай бус байгаа нь илэрвэл мэс аргаар засч болно.
4.Жирэмслэлт хоорондын зай уртасна. Кесарийн хагалгаа хийлгэснээс доод тал нь 3 жилийн дараа дахин жирэмслэхийг хамгийн тохиромжтой гэж үздэг.
5.Өвдөх эрсдэл нэмэгдэх гэх зэргээр хийж болохгүй зүйлсийн тоо олон болдог тул хүүхдийг асрахад тус болох хүнийг эртээс бэлдэх хэрэгтэй.
6.Давуу тал нь гэвэл үтрээ сунадаггүй, хярзан язрах, оёдол тавиулах зэрэг бэрхшээл үүсэхгүй. Өөрөөр хэлбэл төрсний дараа бэлгийн амьдралтай холбоотой асуудал гарахгүй. Мөн аарцагны эрхтэнүүдийн холбоос сунах доошлолт, умайн хүзүүвч задрах, шамбарам сэдрэх зэрэг асуудал үүсдэггүй.

Кесар хагалгааны дараах дахин жирэмслэлт ба төрөлтийн талаарх эндээс уншиж болно.

Холбоотой нийтлэлүүд

80 сэтгэгдэлтэй

  1. nomin

    sain baina uu? bi 2009 ond 9sarin 18nd hagalaand orson . odoo 1jil bolood dahiad jiremsen huuhed gargaj boloh bolomtoi yu ? odoo 1jil bolood jiremsen huuhed gargaj zugeer vv ? yaj bna bi sanaa zovoj bga 2010 11.28nd bichsen hariu bicheerei shvv

  2. shvree

    nugarsruu nimedee alduuldag taria xiideg yum

  3. shvree

    nzaa tiim bol dor xayaj 3 4 jil bolox yostoi shvv dee

  4. shvree

    minii nzaa 3 4 jiliin daraa daxin torj bna shvv dee

  5. sain baitsganu huhnude. bi bas kisver hagalgagar turud odo 2 sar bolj bna. shar buda, gurilan yum idehguiger yaj sutei bh ve. meddeg argasa helj tuslach. bi boov, shar buda, gurvaljin buda ided aimar targalj bna. oedoltoi bolohor hamagui dasgal hij bolohgui bh gej bodoj bna.zuv hollod su orulah yamar hollolt bna helj tuslarai

  6. ba

    hi.. naraa shar budaatai gvzeetei shol idwel amarhan svv ordiim shig blee.. bi bas hagalgaagaar torson .. odoo 3 sartai manai hvv ew ervvl , bi ch bas zvw zvgeer.. bi 19 tei , eh nyalhst torson,, ih sain emch nartai yum blee,, bayarlasan shvvv.. oeoo moeoo maani zvgeer,, dahij toroh bodol algoo xixi aimaar owddiim bleee burhan mini,orgoj awdiimuu gwel haashain kiki…

  7. ba

    aa bas tn.. 10 honogiin dotor l jiremseleheesee omnoh jindee orchison shd.. harin ch ilvv goy galbirtai bolsondog,,, hvn hvneesee l boloh bh.. bvgd adilhan gj bodoj bolohgvi shvvv,,, er ni bol dhdee oorooroo torwol zvgeer dee.. hagalgaanii daraa bosch suuj bolku hetsvv l yum blee… hurdan yawj ch chadkuu. tegsen chn minii haju taliin oorooroo torson egch hajuugar sembelzeel ongorch bgm chn xexe zaza amjilt bvsgvichvvdee

  8. horloo

    hi sn baitsgaan yy bi 2003 ond kaser hagalgaa hiilgeed ohnitoi bolson um turhiin hvnderleer sawaa awahyylsan um odoo saw shiljvvlen syylgaj boloh bolw yy medeh hvn baiwal helj ugch tys bolooch hvvtei bolmoor bn

  9. hdrddd

    boldog bol heleed uguh umsan

  10. gan

    hiisver hiilgesnees hoish naad za n her hugatsaanii daraa dahin jiremselj boloh vee? humuusee helj uguuch?

  11. 1 hiisver hiilgesen bol daraad ni oorooroo torj bolohgui shdee dor hayj 3 jil jiremslej bolohgui yagaad gevel oedol zadarch medne.dahij torohdoo yagaad zaaval hiisver hiilgeh ve gedeg ni oedol taviulsan sav chin agshiltaa ogch chadahgui.

  12. TUYA

    би 39 настай, хоёр хүүтэй, би арван нэгийн жилийн дараа төрөх гэж байна. охинтой болох магадлал хир байна вэ? хэдэн сард жирэмсэлбэл охинтой болох вэ?

  13. Sainu bi 10sarin omno xîswerer torchxod say 16xonogin omno jiremsen bolchxoj odo yaxu awxulna gsn vgvv yaxu em uchwal yaxu eme xaanas awax we

  14. ulemjee

    sainuu busguichuudee bi 2011onii 6sard hiiswereer torj bsan huugee 8sartai bhd ahin jiremsen bolson odoo 6sartai ahin turj bolno gej emch helsen bi ih az jargaltai bgaa

  15. ulemjee

    ariunaad helhed huuhdee bitgii awhuulaarai em uuj bur ch bolohgui shuu

  16. Dema

    Sain baitgaana uu… Ehchvvd bvsgvichvvd ohiduudaa bi 2012.09.20nd 1r turhud hiiswer hagalgaagaar tursun bi biy jijeg aartsagnii ys jijeg uchir Mydag geed 1r turhiin tasgiin erhlegch emch bdiin yg 1r turhiin urd enhbvsgvi geed huwiin emnelgtee ter emch deer hynaltand orj tegeed ter emch deeree tursun hvv mine odoo ew ervvl huh maani ch svv saitai hvv maani ch saihan ervvl boojij bn hagalgaa hiilgeed 11honoj bn uwduh ni gaigvi bolohoor laa em hereglehgvi bgaa zarimdaa jaahan uwddugch hvvgee bodood tatgalzaj bgaa gol setgel zowooson asuudal ni gedes mine sain agshihgvi yumaa yaj hurdan butsaj hewendee oroh we? saw agshaahad yu sain be? Bi saw agshaah yu ch heregleegvi tegeed bas hezee baadagnaj boloh bol ta bvhen zuwulguu ugch tuslaach

  17. uyanga

    hi eejuudee bi 2011 ond 1 sard hiiswer hiilgej tursun odoo bi 3 sard turnu bi bas 1r turuhiin myadagmaa emch dr tursun minii hagalgaa zugeer nadad uwdsun zowson zuil bgaagui laa ch heregleegui hiiisweriin zai 3 jil bdag gsn miniih 2 jil blhr jaahan sanaa zowjil bna. nad shig ingej 2 jiliin zaitai hagalgaa hiilgej tursun hun bwal turshlagaasaa huwaaltsaj tus bolooch busguichuudee

  18. Baigal

    Yyangaa chamd sanaa zovoh zuil baihgui ee 2 jil gedeg chini hangalttai 1 jiliin zaitai torj bgaa yum chini zarim ehchuud tiim uchraas odoo taivan baij setgel sanaagaa tsegtsleh heregtei shuu amjilt.

  19. bolor

    bi odoo 28tai anxnii torolt. oorooroo torno gexees aigaad bn xiisvereer toroxoor suuld n martamxai boldog ene ter geed bxiin. bi ooroo jijig bietei tegeed deer n tom teej bgaa boloxoor ooroo toroxoos aigaad bn yaxaa meddegguiee

  20. chimgee

    boloroo oorooroo toroo hiiswer hiilgeh hvseh yum bishee horwoogiin bvh l emegteichvvd tordog shv dee aih hereggvi hiiswer hiih tusgau zaalt bdag emch nar l shiidne

  21. Zaya

    Sain bnu busguichuudee, bi keser hagalgaagaar turuud 26 honoj bn. Huuhed mini eruul saruul sain bga. Huhund suu baga bga. Keser hagalgaagaar tursun ehchuud hoolnii yamar deglem barih shaardlagatai ve? Suutei tsai ntr bolq geh yum. Her hugatsaand deglem barih shaardlagatai ve? Turshlagaasaa huvaaltaarai. 

  22. sain bn uu nmg zulaa gdg odoo 19tei anhnii torolt ymldaa ehod haruulsan chne buruu bairlaltai barag hiiswer hiih bh gj bsn hvmvvs hiiswer hiiheer owchin mdrehgvi untj bgd tordog ntr geh yum zarim ni aimar owddog ch gh yum aigaal bn odoo 9 sar garantai ymaa tiimees nadaa zowolgoo ogch tuslaach gj guuy…

  23. tsek

    Sain btsganu humuse. bi yg galzurahne 8 hongiin omno shud zaltar kecar hagalgand orod  2 hongol ohintoigo hamt baila. tgd ur horvoogoos yvchla. bi unher ih huhed husej bn heze jiremslevel dr ve

  24. tselmu

    Tsek.d haramsaltai yum boljee. Setgelee taivan bailgaad biee sain emchluuleerei. Hamgiin bagadaa 6 sar huleej ene hoorond setgel sanaa biee beld. Hagalgaa bish bsan bol odoo ch jiremsen bolchihmoor . Daanch sorvio edgeej bj bolohgui bol hundrel garna.  Bi ch gesen sariin umnu hagalgaagaar turuud uree aldsan . Ymar hetsuu shanaldgiig mednee odoo hurtel uilsaar l bn. Te vchij setgelee changalj bgad 5 sariin daraa bolie gej bodoj bga.  Hairtai uruud mini udahgui butsaad irnee itgeerei. 

  25. tselmu

    Huleej chadval 1 jil bolvol buur sain l bh. Daanch huleej chadahgui yaaraad l bn. Gadnaas irsen emchid uzuulehed 6 sariin daraa bno gesen. Chinii sav undguvch oeo zereg gaigui bol bolnoo. Neeren sariin temdeg hurdan irvel sain miniih 40 honood l irsen.

  26. zd

    sn baitsgaanuu.bi keser hagalgaagaar torood 20 honoj bn .shawharga n emnelegt bhdaa l barag garhaa bolichihson..17.18 honoj bhdaa belgiin haritsaand orchihson zugeer bolovuu? sanaa zovood bhiin .

  27. narka

    Uul ni dor hayj sar boljiij ordog. Ert orvol yanz buriin uvchin avah ersdeltei bdag gesen. Negent orson yum chin odoo yahav de. Belgiin ariun tsever sain sahih heregtei. 

  28. эгий

    Hi ulemjee bie sainuu bi yg cham shig bdald orchood bn yval deer be 8 sariin umnu kasvereer  torood odoo ahiad jiremselchilee yaval deer be aigaad bnaa

  29. enhjin

    2 uda 3 jiliin zait kecap hilgesen hun odo 3 dahi huhde bagiga 9 sart bhad ni olson odo gargah bolomjtoi bolwuu? odo gedsende 3 sar bloh gj bga yawal deer we ymar emneleg, emchid handah yost we? zuwulguu ugch tuslaach humuuse

Хариу бич