Хүний биед хортой хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн

 Ашиг олох, ашиг олох бас дахин ашиг олох гэсэн зарчмаар амьдарч байгаа нийгэмд хувь хүн, компаниуд нь энэхүү ашгийг олохын төлөө юу ч хийхээс буцахгүй. Тийм ч болохоор ашиг олохын төлөө гүйлгээ сайтай бүтээгдэхүүн, тэдний дотор хүнсний бүтээгдэхүүнийг аль болох хямд бага зардлаар олноор нь хийж борлуулахыг хичээдэг. Гэтэл олон зуун жилийн турш уламжлан ирсэн хуучны аргаар хийвэл бага зардлаар олноор нь үйлдвэрлэх бараг боломжгүй. Ингэж хийсэн хүнсний бүтээгдэхүүн нэгд өртөг өндөр, хоёрт удаан хадгалах боломжгүй, гуравт тэр бүр үзэмжтэй байдаггүй.

Ийм нөхцөлдюу эрхэм компаний эзэд нь мөнгө сарвайн эрдэмтэн мэргэдээс тусламж хүссэн нь ойлгомжтой. Цаадуул нь, мөнгийг нь тоолж үзчихээд мөрөө нэг хавчин, нүдний шилээ нэг засчихаад химийн аргаар гаргаж авсан хямд төсөр орлуулагч бодисууд буюу хүсний нэмэлт бодисуудын үйл олноор нь зохион бүтээчихэж. Тэдгээр бодисуудыг нь ашиглан компаний эзэд нь хуучин аргаар хийсэн бол хэзээ ч байж боломгүй хүртэл төрөл бүрийн хүсний бүтээгдэхүүнүүдийг үйл олноор нь үйлдвэрлэн, зарж “лайтай их ашиг” олж эхэлжээ. Уламжлалт аргаар хийсэн бол хэзээ ч байж боломгүй бүтээгдэхүүнүүдийн нэг нь чипс. Гахайн мах, кимчи, эсвэл бүр алимны амттай, ногоон, улаан, хүрэн өнгөтэй чипс г.м.

Хүнсний үйлдвэрлэлд ашигладаг нэмэлт бүтээгдэхүүнүүдийг нийтэд нь Е үсгээр тэмдэглэдэг.

Е101 – E180 нь хүнсний будагч бодисууд

Эдгээр бодис нь бүтээгдэхүүний хүссэн өнгөөр будах, эсвэл боловсруулалтын үед алдагдсан өнгийг нь дахин сэргээх зорилгоор ашигладаг. Жишээлэхэд, хиамын чанах үед мах саарал өнгөтэй болно. Тэгэх ч ёстой. Гэвч саарал өнгөтэй хиам нь худалдан авагчид таашаадаггүй, борлуулалт нь муу байдаг тул будагч нэмж улаан ягаан өнгөтэй болгодог. Гэхдээ бета каротин гэх мэтийн биологийн гаралтай будагчид бас байдаг. Ийм будагчийн нөлөөгөөр жишээлэхэд, лууван байгалиасаа улаан өнгөтэй болдог.

E200 – E229 нь консервантууд буюу хадгалалтын хугацааг уртасгадаг бодисууд. Элдэв мөөгөнцөр, нянгийн үржлийн дарамтлах замаар бүтээгдэхүүнийг муудахаас сэргийлдэг.

E300 – E399 нь антиоксиданд, исэлдэхээс сэргийлэгч бодисууд. Бүтээгдэхүүнийг гашилж, исэлдэн өнгө нь муудахаас хамгаална. Заримдаа С витамин, Е витамин гэх зэрэг байгалийн нэгдлүүд байдаг бол заримдаа химийн аргаар гаргаж авсан бодисууд байдаг.

E400 – E499 нь тогтворжулагч бодисууд. Бүтээгдэхүүний нягтрал алдагдахаас сэргийлэх наалдамтгай, нийлэмтгий чанарыг нь нэмэгдүүлнэ.

E500 – E599 нь эмульгаторууд. Эдгээр бодисууд нь ус ба тос гэх мэтийн байгаль дээр хэзээ ч нийлдэггүй шингэнийг нийлүүлсэн нэгэн жигд шингэн гаргаж авахад тусладаг. Мөн хөвсгөр болгодог.

E600 – E699 нь амт, үнэрийг хүчтэй болгогч бодисууд. Өөрөөр хэлбэл ийм бодисуудыг нэмсний дараа бүтээгдэхүүний үнэр, амт нь хадгалалтын явцад алдагдана гэж айлтгүй.

E900 – E999 гялалзуулагч бодисууд. Бохь гэх мэт зарим бүтээгдэхүүнийг харахаар нэг их гоё гялалзаад байдаг даа? Гурил г.м. бүтээгдэхүүний чанар алдагдахаас сэргийлнэ.

Е1000 нь сүүлийн үед гарч ирсэн шинэ нэмэлтүүд.

Гэтэл өөр нэг хэсэг эрдэтэмтэд нь нөгөө хэсгийнхээ гаргаж ирсэн тэдгээр хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн, бодисууд нь хүний биед тун ч таагүй, зарим үед бүр үхлийн аюултай нөлөө үзүүлдэг болохыг нь тогтоох нь тэр. Үүнийг мэдсэн ард олон дургүйцэхэд төр нь хэрэглэж болох, хэрэглэх болох бодисуудыг заасан хууль тогтоомж гарч ирсэн. Үүний улмаас хүсний бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэгчид нь ямар гээчийн химийн бодисыг бүтээгдэхүүнээ нэмж байгаагаа сав баглаа, шошго дээрээ заавал зааж өгөх ёстой болсон юм. Хүн ямар гээч химийн бодис идэж байгаагаа мэдэж аваад, өөрөө сонголт хийг гэж. Гэвч улс болгон өөрийн эдийн засаг, төсөв мөнгө энэ тэрээ бодоод энэхүү хориотой жагсаалтыг янз бүрээр танаж байдаг. Үр дүнд нь нэг улсад хориотой бодисыг өөр улсад зөвшөөрсөн байх г.м. Аль улсад хориотой химийн нэмэлтийн жагсаалт хамгийн цөөн гэдгийг та лав гадарлаж байгаа биз.

Тэгэхээр юмыг яаж мэдэх вэ, гял цал болсон эрээн мяраан гоё хайрцагтай гадгаад дотоодын бүтээгдэхүүн авахаасаа өмнө сав баглаа, шошго энэ тэрийг нь хараад дараах зүйлс байгаа эсэхийг шалгаж байгаарай. Ялангуяа хүүхдийн идэх дуртай чихэр, уух дуртай ундаа, зажлах дуртай бохь зэргийг авч өгөхийн өмнө сайтар шалгаж байгаарай.Нэрээ төрөө боддог томоохон компаниуд дийлэнх тохиолдолд ямар гээч Е хийснээ орц, найрлага дээрээ заавал заасан байдаг. Ийм тэмдэглэгээ байхгүй бол … нь дээр байх.

Сав баглаан дээрх тэмдэглэгээ Үйлчилгээ Сав баглаан дээрх тэмдэглэгээ Үйлчилгээ Сав баглаан дээрх тэмдэглэгээ Үйлчилгээ Сав баглаан дээрх тэмдэглэгээ Үйлчилгээ
Е 102 Аюултай Е 180 Аюултай Е 280 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 463 Ходоодны хямрал үүсгэгч
Е 103 Хориглогдсон Е 201 Аюултай Е 281 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 465 Ходоодны хямрал үүсгэгч
Е 104 Сэжиг бүхий /хоргүй нь батлагдаагүй/ Е 210 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 282 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 466 Ходоодны хямрал үүсгэгч
Е 105 Хориглогдсон Е 211 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 283 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 477 Сэжиг бүхий /хоргүй нь батлагдаагүй/
Е 110 Аюлтай Е 212 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 310 Арьсны тууралт Е 501 Аюултай
Е 111 Хориглогдсон Е 213 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 311 Арьсны тууралт Е 502 Аюултай
Е 120 Аюултай Е 214 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 312 Арьсны тууралт Е 503 Аюултай
Е 121 Хориглогдсон Е 215 Өмөн үүсгэгч Е 320 Холестерин Е 510 Онц аюултай
Е 122 Хоргүй нь нотлогдоогүй Е 216 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 321 Холестерин Е 513Е Онц аюултай
Е 123 Онц аюултай, хориглогдсон Е 219 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 330 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 527 Онц аюултай
Е 124 Аюултай Е 220 Аюултай Е 338 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 620 Аюултай
Е 125 Хориглогдсон Е 222 Аюултай Е 339 Ходоодны хямрал үүсгэаж болзошгүй Е 626 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 126 Хориглогдсон Е 223 Аюултай Е 340 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 627 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 127 Аюултай Е 224 Аюултай Е 341 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 628 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 129 Аюултай Е 228 Аюултай Е 343 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 629 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 130 Хориглогдсон Е 230 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 400 Аюултай Е 630 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 131 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 231 Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг Е 401 Аюултай Е 631 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 141 Хоргүй нь нотлогдоогүй Е 232 Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг Е 402 Аюултай Е 632 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 142 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 233 Аюултай Е 403 Аюултай Е 633 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 150 Хоргүй нь нотлогдоогүй Е 239 Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг Е 404 Аюултай Е 634 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 151 Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг Е 240 Е 405 Аюултай Е 635 Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 152 Хориглогдсон Е 241 Хоргүй нь нотлогдоогүй Е 450 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 636 Аюултай
Е 153 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 242 Аюултай Е 451 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 637 Аюултай
Е 154 Гэдэсний хямрал, даралтанд нөлөөж болзошгүй Е 249 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 452 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 907 Арьсны тууралт үүсгэж болзошгүй
Е 155 Аюултай Е 250 Даралтанд нөлөөлж болзошгүй Е 453 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 951 Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг
Е 160 Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг Е 251 Даралтанд нөлөөлж болзошгүй Е 454 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 952 Хориглогдсон
Е 171 Хоргүй нь нотлогдоогүй Е 252 Өмөн үүсгэж болзошгүй Е 461 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 954 Өмөн үүсгэж болзошгүй
Е 173 Хоргүй нь нотлогдоогүй Е 270 Хүүхдэд аюултай Е 462 Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй Е 1105 Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг

Хүсний аюулгүй байдлын жил энэ тэр гээд сүржин юм олон сонсогддог ч энэ Е-ийн дундаас манай улсад аль хориотой, аль нь хориогүй байгаа нь мэдэгдэхгүй юм. Аргаа бараад хойд зүгийн мэргэжилтнүүдийн гаргасан жагсаалтыг оруулсан нь энэ. Манайд энэ талаар шинжлэх ухааны үндэслэлтэй арга хэмжээ авагддаггүй бололтой юм. Наад захын жишээ саяын мелалинтай холбоотой дуулиан. Гадгаадад л меланин гэж бөөн юм болоогүй бол “бяд чинь” мэдэхгүй л нөгөө сүүг нь уугаад л байх байсан.

25 Comments

  1. хэрэглэгч

    хуулбарлах боломжгүй юм бол яах гэж оруулдаг юм бэ.

  2. tendo

    Ene tetrafactai suu chine melamin yum bish uu BId nar shine suu ekologiin tsever buteegdehuun geed l uugaad baigaa Getel ene chine huurai suug zadlaad savaldsag yumn baina sh dee Mergejliin hyanaltiin gazar ene deer mash ih anhaarmaar baih yum

  3. tigetr_mgl

    nadhiig chin yag odoo sudlaj baiga mongold aliig ni horiglohuu geed. sudlaj duushaaraa niitlel bichne.

  4. зочин

    Хуулбарлаж авах боломжтой баймаар юм аа хэрэгтэй юм байна хэвлээд авчий гэхээр болохгүй юм

  5. зочин

    Бүгэд харагдахгүй байх юм аа уул нь хэрэгтэй л нийтлэл байна

  6. Puuje

    Xuulbarlax xed xeden arga bnaaa. Garaar xuulj bichix, xe xe, toglosiin shu. Keyboard deer chin 4 tiishee xarsan sum bgaa biz dee, tuunii deed tald print screen gesen tovchiig daraad, paint neegeed paste xiixed l xuulagdchixna shu

  7. gana

    ta buhen sibir eruul mendiin buteegdhuuniig heregle ta buhend zoriulsan hamgiin suuliin ueiin tehnoilogoor hiisen eruuljuulj emchileh baigaliin nemelt buteegdhuunud bga ta heregleed uz ur dungiini ter dorool mednee

  8. boloroo

    bayarlalaa ih heregtei medeelel bn,ajliin amjilt hvsie,

  9. байгалмаБ

    Puujeed mash ih bayarlalaa

  10. saraa

    Mas ih heregtei medeelel bna.Hunsnii zuil abahdaa mas ih anhaarah heregtei yum bna suu.Bayarlalaa

  11. aagii

    Сайн бн уу 103. та бухэнд ажлийн амжилт хусье. Энэ бидний цөөхөн монголчуудад маш их хэрэгтэй мэдээ бн. нийт ард түмэндээ, ТВ-р нэвтрүүлмээр юм. Одоо зэвсгийн биш биологийн дайний жилууд. та бүхэнд баярлалаа. Бяцхан охиноо, хүүгээ авархад минь тусалсанд.

  12. Ulzii

    eniig chin huulj avaamaarbna sh de, yagaad huulj boldoggui yum be, uneheer hund tus boloh gej gargasan yum bol huulj boldog bolgoochee. tar nar yamar uursduu zohiogood bichsen bish orchuulj gargachaad yundaa haramlaad baigaa yum be ???

  13. baljaa

    heregtei medeelel bnaa ta buhend ajliin amjilt husii huulaj avahad hyalbar bval zugeer yumaa

  14. baljaa

    jaahan todorhoi medeelel baival sain bna shuu jisheelbel suu undaa juusend yag yamar nemeltuudiig hiih talaar amjilt

  15. обоо

    sainbna u tanaihaas yaj zuvlguu avah yumbe

  16. Zulaa

    танай web site үнэхээр цаг үеэ олсон, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хүнд хэрэгтэй мэдээлэл багтаасан байдаг. олон хүнд тус болж байгаа та бүгдийн ажил үйлсд амжилт хүсье!

  17. hoolnii deglem yaj barih ve todorhoi bicheed ogooch ogloo,odor,oroi yag ymar hemjeetei yu yu ideh geh met bayrlalaa

  18. mandalmaa

    manai ene materialuudg hicheeldee ashiglah geheer bolohgvi ym uug ni goe goe medeelvvdtei ym

  19. B

    BAGA IDETSGEE, IH HEMJEETEI MUU HYAMD HUNS HEREGLEJ BAISNAAS, OGLOOD ATAR TALH, ODOR ELDEV ATLAGCHGUI TSEVER HOOL, OROI TSAGAAN IDEE TARAG UUGAAD BAI KKK

  20. bi

    yagaad huulj bolku gej?ta nar zugeer l word deer copy paste hiigeed teriigee xewleed awchij chadku bnauu.

  21. NSP

    ХОДООД ГЭДЭСЭНД ХАМГИЙН САЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮН NSP КОМПАНИЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮН. 99234693, 99721588, 99162243

  22. 2013.02.17

    Хуулж болж л байна даа, хуулаад гар утас руугаа хийгээд  хүнсээ авахдаа байнга харж явдаг болох хэрэгтэй.  Хүнсний аюулгүй байдлын талаар иргэн бүр дор дороо мэдлэг мэдээлэлтэй,  хариуцлагатай хандаж сурах хэрэгтэй. Бүх зүйлд төр буруутай гэдэг үзлээр хандаад байж болохгүй. Хүнсний аюулгүй байдлын суурь мэдлэг бол заавал хүн бүр эзэмшсэн байх ёстой асуудал. Боловсролтой соёлтой нийгэмд хүн юугаар хооллож байгаагаа маш сайн анхаардаг болсон шүү.  Монголд гэнэт зах зээлд шилжсэний дараа юм үзээгүй хүмүүс баахан болох болохгүй, мэдэх мэдэхгүй чамин юманд толгой н эргээд ходоодоо хогийн сав болгосон хүмүүс одоо гэдэс гүзээгээ даахгүй болгоочихсон хүүхдүүд н гэж бас бондойсон бордсон гахай шиг хүмүүс их явах болжээ.

  23. Е -ЭЭР ЭХЭЛСЭН НАЙРЛАГАТАЙ ХҮНС Л БИТГИЙ АВААЧ ДЭЭ ТЭД БҮГД ХОР ШДЭЭ
    ХЭРЭГТЭЙ МЭДЭЭЛЭЛ БАЙНА

  24. Мөнхцэцэг

    tiimee bayrlalaa

  25. lxagii

    huulj avch bolno shde..word ru copy hiihed hewlecheee

Leave a Reply