Тэгэхээр эхлээд түрүү булчирхай гэгч зүйл эр хүний бие махбодид ямар үүрэг гүйцэтгэдэг талаар тайлбарлах нь зөв байх.
Түрүү булчирхай гүйцэтгэдэг үүрэг:

• Үрийн шингэний суурь болж өгдөг түрүү булчирхайн шүүс ялгаруулах. Тэгэхээр энэ шүүс багасаад ирвэл хүүхэдтэй болох магадлал багасна.
• Тестостерон нэртэй эр бэлгийн даавар буюу гормон ялгаруулдаг. Энэхүү үндсэн эр бэлгийн даавар нь маш олон нөлөө үзүүлдгээс заримыг нь тоочвол: төв мэдрэлийн системийн бэлгийн төвүүдийн өдөөмтгий чанарыг нэмэгдүүлнэ, бэлгийн дур хүслийг нэмэгдүүлнэ, эр бэлэг эрхтэний хөвчрөлтийн хүч ба давтамжийг нэмэгдүүлнэ.
• Простагландин нэртэй маш олон тооны үйлчилгээтэй биологийн идэвхт бодисыг ялгаруулдаг.
• Эрхтэн хөвчрөх үед давсагны амсарыг хааж хавхлаганы үүргийг гүйцэтгэдэг. Энэ ямар ач холбогдолтой болох талаар эрчүүдэд хэлэх ньт илүүц байх.
• Дотоод мэдрэлийн эсийн систем маш өндөр хөгжсөн байдаг болохоор дур тавих үед таатай мэдрэмж төрүүлдэг. Энэ ямар ач холбогдолтой талаар эрчүүдэд тайлбарлах нь мөн л илүүц байх.

Тэгвэл түрүү булчирхайн үрэвслийн үед энэ бүх зүйл их бага тодорхой хэмжээгээр алдагдана гэдэг яаж ч бодсон таатай зүйл биш. Эр хүний хувьд маш чухал ийм олон үүрэг гүйцэтгэдэг болохоор зарим хүн түрүү булчирхайг эр хүний хоёр дахь зүрх ч гэдэг. Тэгэхээр эр хүн болгон хоёр дахь зүрхээ үрэвсэхээс уьдчилан сэргийлэх эдгээр дасгалуудыг хийж дадсан байхад илүүдэх зүйл ер байхгүй.

Гайхамшигтай үр нөлөө, ид шид амлаагүй байна, “наад захын истюүпид хүн” хийж чадах хэт энгийн юм байна г.м. голох гэж бүү яараарай. Жинхэнэ өндөр үр ашигтай, өгөөжтэй юм болгон энгийн байдаг.
Дасгал №1
Үндсэн байрлал: Зогсоо, эсвэл суугаа, эсвэл хэвтээгээс.
Гүйцэтгэл: Амьсгаагаа гүнзгий авахтай зэрэгцэн гэдсээ төвийлгэнэ. Төвийлгэсэн чигтээ амьсгалаа 10-12 секунд бариад дараа нь төвийсэн гэдсээ нуруу руугаа татан шахаж амьсгаагаа гарна.
Давтамж: Дасгалыг 5-7 удаагийн давталттайгаар өдөрт гурван удаа хийж байгаарай.

Дасгал№2
Үндсэн байрлал: Зогсоо, эсвэл суугаа, эсвэл хэвтээгээс
Гүйцэтгэл: 8-10 секундын турш хошногоо аль болох хүчтэй хумиж татна.
Давтамж: Нэг хийхдээ 3 удаа давтана. Өдөрт өөрийн мэдрэмжээ хэд хэдэн удаа хийж болно.

Дасгал №3
Үндсэн байрлал: Зогсоогоос
Гүйцэтгэл: Биеийн жингээ баруун хөл дээрээ шилжүүлж байгаад зүүн хөлөөрөө урагш хойш чөлөөтэй савлаж хөдөлгөнө.
Давтамж: хөл тус бүр дээр 40-100 удаа. Давталтын тоог заавал 40-өөс эхлэх хэрэггүй, өөрийн боломжоор бага тооноос эхлэн бага багаар ахиулсаар 100 хүргэнэ гэдгийг анхаараарай. Өдөрт нэг удаа хийгээд байхад хангалттай.

Дасгал №4
Үндсэн байрлал: Зогсоогоос.
Гүйцэтгэл: Их биеэ баруун зүүн тийш хазайлгана. 30 градусаар. Гүйцэтгэх хурд дундаж. Өөрөөр хэлбэл хэт удаан биш, өөрт эвтэй хурдаар. Хазайж байгаа талын хөлийг өвдгөөр нь нугалж болно.
Давтамж: Өдөрт нэг удаа.

Дасгал №5
Үндсэн байрлал: Зогсоогоос
Гүйцэтгэл: Доороо үсэрнэ. Үсрэхдээ үсрэлтийн өндрийг өөрчилнө. Нэг өндөр, нэг нам гэх мэт үсрэлтийн өндрийг Дасгалыг нүцгэн хийхэд хамгийн зохистой гэж боловсруулсан эмч нар нь зөвлөсөн байна. Үсрэлтийг 50-аас эхлээд нэмсээр өдөрт 300 хүргэнэ. Энд мөн л адил өөрийн биеийн боломжоор эхлээд үсрэлтийн тоог аажмаар нэмэхээ мартуузай. Эхэндээ бэлиг эрхтэний орчим бага зэрэг эвгүй мэдрэмж мэдэгдэж магадгүй.
Давтамж: Өдөрт нэг удаа.

Дасгал №6
Үндсэн байрлал: Зогсоогоос
Гүйцэтгэл: Хоёр гараараа юм тулж, эсвэл юмнаас сайтар зүүгдэн хамгаалж байгаа шпагат суухыг хичээнэ. Сунгалтын дасгал хийж байгаагүй хүн шпагат сууна гэдэг бараг боломжгүй гэлээ дараа дараагийн удаад хоёр хөлийн хоорондох зайг аль болох ихэсгэхийг хичээгээрэй. Ингээд хоёр хөлийн хоорондын зайг чинээнд нь тултал ихэсгээд энэ байрлалдаа 20-30 секунд тогтоон барина
.Давтамж: Өдөр нэг удаа.

Дасгал №7
Үндсэн байрлал: Суугаагаас
Гүйцэтгэл: Өгзөгөн дээрээ мөлхөх. Хоёр хөлийн хооронд мөрний хэмжээний зайтаагаар урагш жийж суугаад хоёр өгзөгөө ээлжлэн урагшлуулах замаар урагш “мөлхөнө”. Өгзөг тус бүр 30-50 “алхам” хийнэ. Мөн л тоог өөрийн боломжоос эхлээд бага багаар ахиулна.
Давтамж: Өдөрт нэг удаа.

Дасгал №8
Үндсэн байрлал: Дээш харж хэвтэнэ.
Гүйцэтгэл: Дагз, өгзгөөрөө тулж байгаад нуруугаа хотойлгон газраас хөндийрүүлнэ. Хөндийрүүлсэн чигтээ 10 секунд оржим бариад буулгана.
Давтамж: нэг удаад 3-10 удаа давтана. Өдөрт нэг удаа хийнэ.

Дасгал №9
Үндсэн байрлал: Доош харж хэвтэнэ. Гар биеийн дагуу.
Гүйцэтгэл: Гараараа тулалгүйгээр цээж, хөлөө газраас нэгэн зэрэг өргөнө. Зөвхөн гэдсээрээ тулна. Энэ байрлалд цуцталаа, өөрөөр хэлбэл аль болох удаан барьна.
Давтамж: Нэг удаад хийхдээ 3 удаа давтана. Өдөрт 1 удаа хийнэ.

Дасгал №10
Үндсэн байрлал: Хөлөө жийн сууна.
Гүйцэтгэл: Хөлөө өвдгөөр нь нугалалгүйгээр гараа хөлийн өлмийнд хүргэнэ. Эхэндээ хүрэхгүй байж магадгүй. Тэглээ гээд шантрах хэрэггүй хамгийн гол нь хөлөө нугалалгүйгээр хөлий өлмий рүү аль болох ойртоод, хамгийн ойртсон байрлалдаа тогтоон барихыг хичээнэ.
Давтамж: Дасгалыг өдөрт 1 удаа, 20 минутаас цөөнгүй хугацаанд хийж байгаарай.

Дасгал №11
Өөрөө өөртөө түрүү булчирхайн массаж хийх. Усанд орж байхдаа баруун гарын /солгой хүн зүүн гарын/ долоовор, эсвэл дунд хурууг сайтар угааж цэвэрлэсний дараа нейтрал тосоор сайтар тослож байгаад хошного руугаа хийнэ. Дараа нь хуруугаараа шулуун гэдэсний урд хананд болгоомжтой иллэг хийнэ. Нийтэлийн эхэнд байгаа зураг дээрхтай адил. Дасгалыг хийж эхлэхийн өмнө уролог, эсвэл андрологич эмчид хандан зохих ёсны зааварчилгаа авсан байх хэрэгтэй шүү. Хамгийн гол нь болгоомжтой.

Дасгал №12
Үндсэн байрлал: Суугаагаас
Гүйцэтгэл: Суугаагаас дээш харан хэвтээд мөрөн дээрээ тулж их биеэ өргөх йогийн дасгал. Хүзүүний үеийн гэмтэлтэй, даралт ихтэй, синуситтэй хүмүүс хийх хэрэггүй шүү. Дагз, мөр, тохойгоороо тулжбайгаад их бие, хөлөө дээш өргөнө. Гарын сарвуугаар их биеээ тулж өгнө. Энэ байрлалыг боломжийн хэрээр бариад буулгана.

Мөн л өөрийн мэдрэмжийг даган баг багаар биеэ дасгасаар сайн гүйцэтгэдэг болно. Энэ дасгалыг бие даан гүйцэтгэхэд бэрхшээлтэй байгаа бол фитнес төвүүдийн йогийн багшид хандан зөвлөгөө аваарай.

Ерөнхийдөө нэг иймэрхүү дасгалууд байна. Өглөө босоод 30-40 минутын дотор эдгээр цөөн хэдэн дасгалыг хийхэд ядаад байх юмгүй биз. Эсвэл ажлаа тарж ирээд 30 -40 минут зарцуулж яагаад болохгүй гэж. Хамгийн сүүлийн дасгалыг эс тооцвол бусад нь гүйцэтгэхэд ямар нэг тусгай бэлтгэл энэ тэр огт шаардахгүй. Давтах тоог өгсөн байгаа ч хэдэн удаа, яаж давтахыг тодорхойлох хамгийн гол зүйл нь таны өөрийн мэдрэмж гэдгийг мартаж болохгүй.

Эрүүл мэнддээ анхаарал тавьдаггүй, сексд дургүй эрчүүд бол эдгээр дасгалуудыг хийхгүй байж болно.

Хүйтэн усаар байнга биеэ чийрэгжүүлэхэд хэт даарснаас үүсдэг өвчин эмгэгээс хамгаалах хамгаалтын рефлекс бий болдог. Ингээд ч зогсохгүй хүйтэн ус нь зүрх судасны, цусны болон амьсгалын системийн үйл ажиллагааг маш сайн идэвхжүүлж өгдөг.

1 -р шат

Усаар чийрэгжүүлэх хөтөлбөр нь тун энгийн зүйлээс эхэлнэ. Юуны өмнө эхлээд өөрийгөө зөвхөн хүйтэн усаар нүүр гараа угаадаг болгож сургах хэрэгтэй. Энэ юухан байхав гэж санагдаж болно. Гэвч шууд мөс шиг хүйтэн усаар угаах нь хэт их цочроо үүсгэн, улмаар таны бие махбодь цаашид тийм гэнэтийн цочрол авахаас зайлсхийхэд хүргэдэг тул аажмаар эхлэх хэрэгтэй. Ус анхандаа тасалгааны дулаантай буюу 20-22 хэмтэй байна. Аажмаар усны дулааныг өдөр болгон нэг хэм, эсвэл 2-3 хоногт 2 хэмээр бууруулна. Ингэсээр аяндаа цэвэр хүйтэн усаар түүртэлгүй угаадаг болно.

2-р шат

Дараагийн шатанд хоолойгоо хүйтэн усаар зайлж сурна. Энд дээрхтэй мөн адилаар усны дулааны аажмаар бууруулсаар цэв хүйтэн усаар хоолойгоо өвдөнө гэж айлтгүйгээр зайлдаг болно.

3-р шат

Гурав дахь шатанд биеийг хүйтэн усанд норгосон алчуураар арчдаг болно. Ингэж сурахын тулд усны хэмийн мөн аажмаар бууруулах ёстой. Анхандаа усны хэм +25 градус байх бөгөөд өдөр болгон нэг градусаар бууруулсаар цэв хүйтэн болгоно. Ингэж арчсаныхаа дараа биеэ зузаан алчуураар хуурай болтол нь арчиж байх ёстой. Хүйтэн хүйтэн усаар арчих тусгай дараалалтай. Эхлээд гараа алганаасаа эхлэн арчаад хүзүү, цээж, нурууг арчаад хөлөө арчина.

4-р шат

Дөрөв дэх шатанд хөлөө хүйтэн усаар чийрэгжүүлнэ. Хөлийн хэд хэдэн аргаар чийрэгжүүлж болдог. Хамгийн энгийн арга нь унтахаас өмнө 1 минутын хугацаатайгаар хөлөө түмпэнтэй усанд дүрнэ. Усны дулааны мэдээж дээрхийн адил аажмаар бууруулах бөгөөд +25 градусаас эхлэн өдөр нэг градусаар бууруулах нь хамгийн тохиромжтой гэж үздэг. Ингэхдээ усны градус нэгээр буурахтай зэрэгцэн хөлөө дүрэх хугацааг нэг минутаар нэмнэ. Ингэсээр хөлөө гоожуур, эсвэл худгийн цэв хүйтэн усанд 10 минутын турш ямар нэг таагүй мэдрэмжгүйгээр дүрдэг болно. Хөлөө дүрсний дараа зузаан алчуураар хуурай болтол арчих ёстой.

Хөлийг чийрэгжүүлэх өөр нэг арга байдаг. Үүнд нэг саванд ойролцоогоор 35 градус орчим дулаантай ус, өөр нэг саванд +15 градусаас дооргүй дулаантай ус хийнэ. Ингээд хөлөө энэ хоёр саванд ээлжлэн дүрнэ. Эхлээд халуун усанд, дараа нь хүйтэн усанд дүрэх бөгөөд халуун усанд 1 минут орчим, хүйтэн усанд 30 секунд орчим дүрнэ. Эхний үедээ нийтдээ 5 минутаас илүүгүй дүрнэ. Аажмаар хүйтэн усны дулааныг буруулах замаар температурын ялгааг ихэсгэнэ. Хүйтэн усны градус өдөрт бүр нэг градусаар буурсаар сүүлд нь +5 градустай усанд хөлөө элдэв таагүй мэдрэмжгүйгээр дүрдэг болох ёстой. Хүйтэн усны градус буурахыг дагалдан хөлөө дүрэх хугацааг нэмсээр сүүлдээ цэв хүйтэн усанд хөлөө 3 минут дүрдэг болгоно.Хөлөө дүрсний дараа заавал хуурай болтол нь арчих ёстойг мартаж болохгүй.

5-р шат

Ингээд хөлөө хүйтэн усанд дүрдэг болсны дараа бие дээрээ хүйтэн ус асгах чийрэгжилтийн тав дахь шатанд шилжинэ. Үүний тулд ванн дотор, эсвэл хашаандаа зогсож байгаад түмпэнтэй хүйтэн усыг зулайнаасаа эхлэн бүх бие рүүгээ цутгана. Эхний үед нэг удаад ганц удаа л ус асгах бол яваандаа нэг удаад асгах усны тоо нэмэгдэнэ.

Дээрээс асгах усны дулааныг аажмаар багасгах замаар биеэ дасгах хэрэгтэй нь ойлгомжтой. Эхний үед +30 градус дулаантай ус байхад болно. Цаашид усны дулааныг өдөр болгон, эсвэл хоёр өдөр алгасаад 1 градусаар бууруулсаар +5 градус хүргэх ёстой. Дуусгасныхаа дараа биеэ зузаан алчуураар хуурай болтол нь арчих ёстой тогтоож аваарай. Ингэж ус асгасныхаа дараа цагийн дотор биеэ хат дааруулахаас зайлсхийх шаардлагатай. Ийм чийрэгжүүлэлтийг хийхэд үд дунд, эсвэл үдэш хамгийн тохиромжтой байдаг.

6-р шат

Ийм аргаар бүх биеэ хүйтэн усанд дасгасны дараа хүйтэн халуун ээлжилсэн шүршүүрт орж чийрэгжүүлэх зургадугаар шатанд шилжнэ. Энэ шатанд биеэ хүйтэн, халуун усаар ээлжлэн шүрших юм. Ийм аргаар чийрэгжихдээ эрүүл мэнддээ хор хүргэхгүй байхын тулд хэд хэдэн дүрмийг баримтлах хэрэгтэй байдаг.

Юуны өмнө халуун усны дулаан нь хүний биеийн дулаантай адил байх ёстой. Дараа нь холигчийг эргүүлэн усны дулааныг бага зэрэг бууруулна. Ингэж бууруулсан хүйтэн усан дор 10 секунд зогсоод усыг ахиад халуун болгоно. Халуун усан дор зогсох хугацааг хязгаарлах шаардлагагүй. Бүрэн дулаацаж ахин хүйтэн усан дор зогсоход бэлэн болсон гэдгээ мэдрэх хүртлээ зогсоно. Дасгалын хамгийн сүүлд нь хүйтэн усанд орж дуусгаад биеэ зузаан алчуураар хуурай болтол нь арчих ёстой.

2-3 өдөр тутам хүйтэн усны дулааныг 1-2 градусаар бууруулсаар биед эвгүй мэдрэмж төрүүлэхээргүй хамгийн доод градуст хүргэнэ. Улмаар хүйтэн шүршүүр дор зогсох хугацааг аажмаар нэмсээр 10 секундээс 2 минут хүртэл нэмнэ. Халуун усанд орох хугацаатай нийлээд шүршүүрт орох хугацаа ч 5 минутаас эхлээд 20-30 минут хүртэл нэмэгдэнэ.

Хамгийн гол нь биедээ эвгүй мэдрэмж төрүүлэн барин богино хугацаанд усыг боломжтой хамгийн доод температур хүртэл хүйтэн болгох гэж яарч болохгүй. Чийрэгжих үед аажим, тайван биед эвтэйгээр гэсэн зарчмыг баримтлах хэрэгтэй байдаг. Мөн халуун, хүйтэн ээлжилсэн шүршүүрт орох гэж байгаа хүн ханиад гэх мэтийн өвчин тусаагүй байх ёстойг мартаж болохгүй. Эс бөгөөс өвчин хүндэрч болзошгүй.

Ингэж халуун, хүйтэн ус ээлжилсэн шүршүүрт орох нь хүний биед ихээхэн сайн нөлөө үзүүлдэг. Юны өмнө бие тайвширч сулрах, зүрх судасны системийн зөв ажиллагааг сэргээж, мэдрэлийн системийг тогтворжуулан, дархлалын системийг бэхжүүлдэг. Шүршүүрт орох үед мөр, хүзүүн дээр буух усны дусал нь иллэгтэй адил нөлөө үзүүлснээр зүрх судасны системийн өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх сайн арга болж өгдөг.

Хоёрт гэвэл чийрэгжих энэ арга нь сэтгэл санааг сэргээх нөлөөтэй. Иймд нойрноос салж, биеэ, ухаанаа сэргээх хэрэгтэй байдаг өглөөд чийрэгжих дасгалыг хийх нь сайн үр дүнтэй байдаг.

Гуравт нь халуун, хүйтэн ус ээлжилсэн шүршүүрт орох нь целлюлит, булчин унжихаас сэргийлэх маш сайн арга болдог нь таргалалт мэтийн асуудалтай эмэгтэйчүүдэд чухал юм.

7-р шат

Ингээд халуун хүйтэн ээлжилсэн усанд орж сурсныхаа дараа дан хүйтэн устай шүршүүрт орж сурах долдугаар шатанд орно. Хүйтэн усанд биеэ дасгах аргачлал нь халуун хүйтэн ээлжилсэн шүршүүрийнхтэй адил. +30 градустай уснаас эхлэн өдөр бүр 1 градусаар буулгасаар +5 градус хүргэнэ. Шүршүүр дор зогсох хугацааг ч 20 секундээс эхлээд 5-7 минут хүргэж сунгана.

8-р шат

Хүйтэн устай шүршүүрт орж сурсныхаа дараа хүйтэн устай онгоц буюу ваннд орж сурах наймдугаар шатанд шилжнэ. Энд бүх зүйл дээрх бүх үе шатуудын адил аажим, тайвнаар явагдах ёстой. Анхандаа ердийн үед ордог дулаантай усанд орж эхлээд өдөр болгон температурыг нь 1 градусаар бууруулна. Ваннд орох хугацааг анхлан өөрт тохиромжтой байдлаар сонгоод цаашид сунгах хэрэггүй. Хүйтэн устай ваннд орсны дараа биеэ зузаан алчуураар хуурай болтол нь арчих ёстойг мартаж болохгүй. Гэхдээ хүйтэн ус нь хир буртгийг арилгах, ариун цэвэр сахихад тийм ч тохиромжтой биш тул хүйтэн ваннд орсноос хойш хэсэг хугацааны дараа бүлээн устай шүршүүрт орж биеэ угаах хэрэгтэй.

Хүйтэн устай ваннд ордог болж сурснаас хойш хүйтэн усаар биеэ норгох, хүйтэн усанд хөлөө дүрэх, биеэ хүйтэн усанд норгосон алчуураар арчих дасгалуудыг хасч болно. Учир нь эдгээр нь хүйтэн устай ваннд ордог болж сурахын өмнө бэлтгэл үе шатууд юм.

Ямар нэгэн өвчин эмгэгтэй, эсвэл хүнд өвчний дараа илааршиж байгаа, эсвэл бие давхар хүн эдгээр дасгалуудыг хийхийн өмнө эмчлэгч эмчдээ үзүүлэн заавал зөвшөөрөл авах хэрэгтэй гэдгийг анхаараарай. Гол чийрэгжих хөтөлбөрийг шат дарааллын биеэ аажмаар дасгах замаар яаралгүй хийх хэрэгтэй. Ингээд чийрэгжсэн байхад огцом даарч, хөрснөөс болоод ханиад, томуу, хатгаа г.м. эмгэг тусах нь эрс багасна.

Юуны өмнө даралт ихсэх талаарх дараах зүйлсийг тогтоож авах хэрэгтэй.

Даралт ихсэх гэдэг нь биеэ даасан тусдаа өвчин төдийгүй зүрхний ишемик өвчний үндсэн хүчин зүйлс болж өгдөг. Даралт ихсэх эмгэгтэй үед тархины цус харвалт, зүрхний шигдээс зэрэг эмгэг үүсэх эрсдэл нэмэгддэг. Эмчилгээг зөв хийхийн тулд эмчийн заасан үзлэг, шинжилгээг хийлгэх шаардлагатай.

Даралтын ихсэлт нь эм тан уух онц шаардлагахгүй дунд зэрэг байх нь цөөнгүй. Үүнийг мэдэж байх нь их чухал. Учир нь эмчилгээ амжилттай болох эсэх нь эмчээс төдийгүй танаас өөрөөс чинь ихээхэн хэмжээгээр шалтгаалж байдаг. Өөрөөр хэлбэл даралт ихсэх эмгэгтэй хүн энэхүү эмгэгийнхээ талаар хэр их бодит мэдээлтэй байж, түүндээ хэрхэн хандаж байгаагаас маш их зүйл хамаарна.

Тиймээс даралт ихэсэхэд хүргэсэн хүчин зүйл нь ямар байхаас үл хамаараад энд өгөхдөх энгийн боловч маш чухал дүрмийг дагаж мөрдөх хэрэгтэй. Тэгээд ч хүнээс нэг их цаг, хүч шаардахгүй дүрмүүд.

Дүрэм №1. Артерийн даралтаа тогтмол хянаж байх
Хэдэн настайгаас үл хамаараад дараах журмын дагаа артерийн даралтаа тогтмол хянаж байх хэрэгтэй, үүнд:
• Даралт чинь хэзээ ч ихсэж байгаагүй бол хамгийн цөөндөө 2 жилд 1 удаа
• Даралт чинь хамгийн цөөндөө ганц удаа ч гэсэн ихсэж байсан бол жилдээ 1 цөөнгүй удаа
• Даралт чинь ихэсдэг ч эвгүй мэдрэмж төрдөггүй бол сардаа нэгээс цөөнгүй удаа
• Даралт ихсэхийг дагалдан бие чинь эвгүйрхэдэг бол эмчийн зөвлөсний датвтамжийн дагуу буюу ямар ч байсан дээрх давтамжуудаас цөөнгүй

Тогтоож авах зүйлс:
- 1999 онд Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагаас гаргасан зөвлөгөөний дагуу мөнгөн усны баганы 130/85 мм –ээс бага даралтыг хэвийн гэж үзнэ.
- 130/85 ба 140/90 мм-ийн завсрын даралтыг хэвийн өндөр даралт гэж үзнэ
- 140/90 мм-ээс дээш даралтыг артерийн гипертони буюу даралт ихсэлт гэж үзнэ. Даралт ихсэлттэй олон хүний ихсэлт нь дунд зэрэг байдаг тул эвгүй мэдрэмж тэр бүр мэдрээд байдаггүй. Гэвч шинж тэмдэг илрэхгүй яваад байна гэдэг нь эмгэг огт байхгүй гэсэн үг биш гэдгийг мартаж болохгүй.

Дүрэм №2. Зохистой хооллолтын дүрмийг дагах
Хүний биеийн тэжээлийн бодис, амин дэм, эрдэсийн хэрэгцээг ханган эрүүл мэндийг сахихад эерэг нөлөө үзүүлдэг хооллолтыг зөв зохистой гэнэ.

Зохистой хооллолтын үндсэн зарчмууд
Өдөр тутмын ажил амьдралд зарцуулж байдаг эрчим хүч / энергийн зарцуулалт ба нийлүүлэлт нь зохистой тэнцвэртэй байх ёстой.
Хоолоор орж ирж байгаа тэжээлийн бодисууд /өдөрт авч байгаа илчлэгийн 15% нь уурагнаас, 30% нь өөх тосноос, 55% нь нүүр уснаас авч байх,/ эрдэс бодис болон амин дэмүүд өөр хоорондоо зохистойгоор тэнцвэртэй байх.

Хоолны дэглэм
Хоолыг хоногт 4-5 удаагаа цөөнгүйгээр, тогтмол нэг цагт идэж байх нь хамгийн зохистой гэж үздэг. Ингэхдээ унтахын өмнө хэт их идэж хэрэггүй. Өглөө ба оройн хоолны хоорондын завсар10 цагаас хэтрэхгүй байхыг хамгийн зохистой гэж үзнэ.

Тогтоож авах зүйлс:
Хүний уургийн өдрийн хэрэгцээ нь 90-95 грамм байна. Мах, загас, шувуу, сүүн бүтээгдэхүүн, өндөг гээд амьтны гаралтай бүх төрлийн бүтээгдэхүүнд хүний биед шаардлагатай уураг агуулагдаж байдаг. Харин шош, вандуй, төмс, буудай зэрэг нь ургамлын гаралтай уургийн эх үүсвэр юм. Хоногт хэрэглэж байгаа уургийн 1/3 нь амьтны гаралтай, 2/3 нь ургамлын гаралтай байхаар тохируулахыг мэргэжилтнүүд зөвлөдөг.

Хүний өдрийн өөх тосны хэрэгцээ нь 80-100 грамм. Энэ хэмжээний тал орчим хувь нь мах, хиам, сүү зэрэг бүтээгдэхүүний найрлагад багтан хүний биед орж ирж байдаг. Хоол, чанамал, салат, талх зэргийг амтлахдаа хоногт 40-50 граммаас ихгүй тос хэрэглэхийг зөвлөдөг. Өөрөөр хэлбэл 1:2 гэсэн харьцаатай амьтны ба ургамлын гаралтайг тос 3 хоолны халбага. Наран цэцэг, эрдэнэ шиш, оливын зэрэг ургамлын гаралтай тос, загас, далайн бүтээдэхүүнд артерийн даралтыг хэвийг болгоход хэрэгтэй бодис, тосонд уусдаг амин дэмүүд байдаг. Далайн загасны тосонд даралт ихсэх, цус хатуурах өвчний үед хэрэглэхэд нааштай нөлөө үзүүлдэг хагас ханасан тослог хүчил гэгч зүйл агуулагддаг.

Хүний өдрийн нүүр усны хэрэгцээ нь 300-350 грамм. Нүүрс ус нь дотроо энгийн ба нийлмэл гэсэн хоёр янз. Хүний өдрийн хэрэгцээний дийлэнх хэсэг буюу 300 грамм хүртэлхийг нийлмэл нүүр усаар хангаж байх ёстой. Эдгээр нь талх, чанамал /каша/, гоймон, төмс, хүнсний ногоо, жимс гэсэн цардуул буюу крахмал агуулсан бүтээгдэхүүнүүд юм. Элсэн чихэр, амттан, чихэрлэг ундаа зэрэгт агуулагддаг энгийн нүүрс усны хэрэгцээ хоногт 40 граммаас ихгүй байхыг хамгийн зохистой гэж үзнэ.

Мөн хоолны давс буюу натрийн давсны хэрэгцээний хэрэглээг хоногт 5 грамм хүртэл багасгах шаардлагатай. Энэ нь овоололгүйгээр тэгшилж дүүргэсэн цайны нэг жижиг халбага гэсэн үг. Үүнтэй зэрэгцэн калийн давсны хэрэглээг 5-6 грамм болгож нэмэх хэрэгтэй. Далайн байцаа, байцаа, үзэм, вандуй зэрэг бүтээгдэхүүний 100грамм тутамд нь 0,5 грамм хүртэл калийн давс агуулагддаг. Мөн нойтон үхрийн мах, гахайн мах, далайн загасны мах, томат, хүрэн манжин, ногоон сонгино, усан үзэм зэрэг бүтээгдэхүүний 100 грамм тутамд 0,4 грамм хүртэл калийн давс агуулдаг. Даралт бууруулахад нөлөөлдөг эрдэс давс, бодисууд нь хүрэн манжин, бөндгөр сонгино, сармис, үхрийн нүдэнд агуулагддаг.

Цэвэр байгалийн гаралтай буюу элдэв бордоо зэргээр бордоогүй малын аарц, ээдэм, мах болон химийн бордоо ашиглалгүй ургуулсан ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүнүүд нь 100 грамм тутамдаа 0,1 грамм хүрэхгүй багаар натрийн давсыг агуулж байдаг. Хадгалах хугацааг сунгах зорилгоор хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүнүүд нь хоолны давсыг ихээр агуулдаг. Наад захын жишээ нь хиам нь нойтон махнаас 10-15 дахин их давс агуулж байдаг.

Цаашилбал, хурц, халуун ногоотой, дарсан давсалсан, нөөшилсөн, хөөлгөсөн, чихрлэг бүтээгдэхүүний хэрэглээг эрс багасгаж, эсвэл бүрмөсөн хассан нь дээр. Хоол бэлдэх аргын хувьд гэвэл чанах, жигнэх, ууранд болгох аргуудыг сонгох хэрэгтэй. Хааяа нэг удаа хөнгөн шарж боловсруулж болно. Хоол бэлдэв явцаа бус харин бэлэн болсон хойно нь амсаж давслаж сурах хэрэгтэй. Сул шингэний хэрэглээ, ялангуяа рашаан, хийжүүлсэн ундааны хэрэглээг хоногт 1,5 литр хүртэл хязгаарлах хэрэгтэй.

Дүрэм №3. Муу зуршлаасаа салахыг хичээх
Тамхи татах, архи хэтрүүлэн хэрэглэг нь эрүүл мэндэд муу нөлөө үзүүлдэг. Тамхины утаанд агуулагддаг никотин нь хөөрлийн нөлөө үзүүлж, зүрхэнд ирэх ачааллыг нэмэгдүүлэн судас агшааж артерийн даралтыг нэмэгдүүлдэг. Архины нөлөөгөөр биеэ хянах чадвар алдагдан даралтын ихсэлт нь улам аюултай болдог.

Тогтоож авах зүйлс:
Тамхинаас гарах гэж байгаа бол тамхи татах болсон шалтгаанаа тодруулах хэрэгэтй. Би яагаад тамхи татаж байна? Тамхи татах надад тийм их чухал уу? гэсэн асуултанд хариул. Тэмдэглэгээ хөтлөн өдөрт татсан тамхины тоо ба тухай бүрт тамхи татахад хүргэсэн бодит шалтгаан зэргийг бичиж тэмдэглэж бай. Ядлаа гэхэд долоо хоног ингэж тэмдэглэл хөтлөөд үз. Өөрийн мэдэлгүй тамхи татдаг зуршлаасаа салахыг хичээ. Үүний тулд тамхиа тусгай өөр тамхины саванд хийх, чүдэнз асаагуураа хадгалдаг газраа солих зэргээр тамхийг татах болгондоо анзаардаг болох хэрэгтэй. Ажил дээрээ тамхилах цаг гаргахаа зогсоо. Тамхинаас гарах, эсвэл тамхиа багасгах гэж байгаа тухайгаа найд нөхөд, ойр дотныхоо хүмүүст дуулган дэмжлэг авч байхыг хичээ. Ингэхгүй бол олон жилийн турш тамхи татсан хүнд гарахад амаргүй. Тамхинаас гарах олон арга байдаг. Тэгэхээр өөр хүнд тохирсон тамхинаас гарах арга нь танд тохирохгүй байгаа бол өөр аргаар оролдоод үзэж болно.

Дүрэм №4. Хөдөлгөөнийхээ идэвхийг нэмэгдүүлэхийг хичээх
Юуны өмнө эрүүл мэндээ сайжруулахын тулд хөдөлгөөнийхээ идэвхийг нэмэгдүүлэх бэлтгэл хийж эхлэхийн өмнө эмч, мэргэжилтнээс зохих ёсны зөвлөгөө авах ёстой. Бэлтгэлийг бодит үр нөлөөтэй болгох нь таны гол зорилго. Амьдралынхаа тогтсон хэмнэлгийг өөрчлөлгүйгээр өдөр тутмын биеийн ачааллыг нэмэгдүүлэх гэсэн бодит зорилго тавих нь хамгийн зохистой.

Тогтоож авах зүйлс:
Хамгийн их ачаалал авсан үедээ судасны цохилтын тоо минтанд 120-140 хэтрэхгүй байх ёстой. Ачааллынхаа дээд хэмжээг тогтоох “180 –аас хасах насны тоо” гэсэн томъёогоор ашиглаж болно. Хөдөлгөөний идэвхийг нэмэгдүүлэх дасгал хийх явцад амьсгал давчдах, хэт хөлрөх, бие сульдах, зүрхээр өвдүүлэх гэсэн шинж тэмдэг илрэх ёсгүй. Эдгээр шинж тэмдэг илэрвэл ачаалал тохирохгүй байгаагийн шинж. Иймд ачааллынхаа эрчмийг бууруулан мэргэжлийн эмчээс давтан зөвлөгөө авах зайлшгүй шаардлагатай.

Өгч байгаа ачаалал бие махбодит ямаршуу нөлөө үзүүлж байгааг хянахын тулд дасгал хийж эхлэхийн өмнө ба дараах судасны цохилтыг тоог тоолно. Ингээд нэг адил дасгал хийсний дараа судасны цохилт хэдий хугацааны дараа эргэн хэвийн байдалдаа орж байгааг тодруулна. Жишээлбэл, 20 удаа сууж боссоны дараа хэдэн хугацааны хойно судасны цохилт хэвийн болж байгааг тодруулах гэх мэт.

Хамгийн гол нь ачааллаа маш аажмаар нэмэх ёстойг мартаж болохгүй. Дасгалуудыг долоо хоногт 3, эсвэл 5 удаа гэх зэргээр тогтмол болгохыг хичээ. Зогсолгүйгээр хурдан алхах дасгалыг хийх нь хамгийн зохистой бөгөөд элдэв тусгай хэрэглэл, цаг, мөнгө шаардахагүй. Ингэж алхана гэдэг нь ойролцоогоор минутанд 120 алхам хийж 3-4 км орчим газар алхана гэсэн үг. Дээр хэлсэнчлэн ойр зуур явган явахад аахилаад байдаг хүн шууд 3 км алхвал эвтгүйтэх нь мэдээж. Тиймээс ачааллыг тохируулах дээр дурдагдсан аргын дагуу хэдхэн зуун метр ердийн алхамаар алхахаас эхэлсэн ч болно. Ажлаасаа гэр хүртэлх замдаа унаанд суулгүй, эсвэл нэг хоёр буудлын өмнө бууж, суух зэргээр алхан дасгалаа эхлүүлж болж байна. Хот газар өвлийн улиралд хэт даарах, агаарын бохирдлоос сэргийлэх үүднээс гэр дотроо, өрөөнөөс өрөөнд, эсвэл тусгай зам дээр явж болж байна.

Дүрэм №5. Илүүдэл жинтэй хүмүүс жингээ хасахыг хичээх

Биеийн хэвийн жингээ тодорхойлох олон арга байдаг: сантиметрээр илэрхийлсэн биеийн өндрөөс зууг хасах, биеийн жингийн индекс тодорхойлох г.м. Эдгээр аргуудыг ашиглан өөрт байвал зохих хэвийн жин -г тодорхойлно.

Хоол ундаар авч байгаа илчлэг/энерги ба өдөр тутам зарцуулж байгаа илчлэг/ энерги хоорондоо зохистойгоор тэнцвэртэй байх хэрэгтэй. 35-40 насны хүмүүс, ялангуяа даралт ихсэлттэй бол илүүдэл жингүй байх ёстой гэж үздэг.

Тогтоож авах зүйлс:
Хоол, унданд агуулагдаж байгаа илчлэг/энерги/калори –ийг тооцоолох тусгай хүснэгтүүд байдаг. Жишээлэхэд 100 грамм цөцгийн тос нь 440 ккалори, 100 грамм гоймон 350 ккалори, 100 өөх тос нь 900 ккалори хүртэл илчлэг/энерги агууж байдаг. Өөх тос багатай загасны 100 грамм маханд 80 ккалори, хүнсний ногоо, жимсэнд 50 ккалори хүртэл илчлэг агуулагдаж байдаг.

Цаашилбал 70 кг орчим жинтэй дундаж насны хүн 1 цаг хурдан алхавал 300 ккалори, тайван алхвал 200 ккалори зарцуулж байдаг бол усанд сэлвэл 670 ккалори, дугуй унавал 490 ккалори, унтахдаа 60 ккалори, гэрийн ажил хийхдээ 180 ккалори илчлэг/энерги зарцуулж байдаг.

Илүүдэл жинтэй бол хоногт хоол, унднаас авах илчлэгийн хэмжээг 1800-1200 ккалори болтол нь бууруулахыг хичээх хэрэгтэй. Үүний тулд хоолны зуршил, найрлага зэргээ өөрчлөхөөс эхлэх хэрэгтэй байх. Ийм замаар хэдэн кг жин хасаад дараа нь жингээ тогтоон барихыг хичээх хэрэгтэй. Үүний тулд дээрх өгүүлсэн явган явах гэсэн биеийн тамирын дасгалыг хийж болно.

Үүнээс гадна ямар нэг өвчин эмгэгтэй холбоогүй илүүдэл жин нь хэтрүүлэн идэх зуршлын үр дагавар байдаг гэдгийг тогтоож авах хэрэгтэй. Ингэхдээ ховдоглон идэх бус харин бага багаар зохистой тооноос олон удаа хэтрүүлэн идэх замаар шаардлагтай хэмжээнээс илүү их илчлэг/энерги авсны үр дүн байдаг ажээ. Ялангуяа эмэгтэйчүүд өглөө, өдөр, оройн хоол, цайнаас гадна түргэн худалдааны цэгүүдээс шоколад, жигнэмэг, бялуунцар зэргийг хармагцаа авч иддэг зуршилтай болчихсон байдаг болохоор анхаарах хэрэгтэй. Ингэхгүй бол багадаа өдөрт 200 ккалори илчлэгийг илүү аваад байхад л жилийн дотор жин 3-7 кг нэмэгдэхэд хүрч болзошгүй.

Дүрэм №6. Өдрийн дэглэм сахих. Бүрэн дүүрэн амрахыг хичээх
Даралт ихсэх шинж тэмдэгтэй хүн хоногт 8-9 цагаас багагүй унтаж амарч байх ёстой. Өдөр сэрүүн байж, шөнө унтаж амрах гэсэн физиологийн хоногийн хэмнэлийг заавал дагахыг хичээх хэрэгтэй.

Тогтоож авах зүйлс:
Нойрыг хэвийн болгохын тулд унтахын өмнө цэвэр агаарт тайван алхах, хөлөө бүлээн устай саванд дүрэх, бүлэн устай шүршүүрт орох, унтахын өмнө их идэхээс зайлсхийх, зурагтын нэвтрүүлэг шөнө дөлөөр үзэхгүй байх гэх мэтийн хамгийн энгийн, ямар ч илүү зардал, цаг, хүч үл шаардсан аргуудыг ашигласан нь дээр. Нойрсуулах хүчтэй эм бэлдмэл хэрэглэхийн өмнө заавал эмчлэгч эмчээсээ асууж лавлаж байх ёстой.

Дүрэм №7. Стрессийг сөрж сурах
Үнэхээр л эрүүл энх байж, өөрийгөө болон ойр дотны хүмүүсээ баярлуулахыг хүсч байгаа бол стрессийг сөрж, сэтгэл санаагаа тогтооон барьж сурах хялбар. Амьсгалын дасгал, булчингаа сулруулах дасгал, аутогений дасгал, Жекбсоны дасгал, анхаарлаа төвлөрүүлэх дасгал, бясалгал гээд стрессийг сөрж зогсоход тус болох олон арга байдаг. Эдгээрийн талаар уншиж судлах хэрэгтэй.

Тэр бүр стресст оролгүй явах боломжгүй ч стрессийг тайлах боломжтой. Манай сайт дээр стрессийг тайлах аргуудын талаарх зөвлөгөө бий. Гол нь уур, бухимдлаа бусдад гаргах замаар тайлж болохгүй. Хэт ядрахгүй байхыг хичээ. Таагүй байдалд орвол уур бухимдлаа гаргахын өмнө дотроо арав хүртэл тоолох, ярианыхаа сэдвийг өөрчлөх зэргээр түр амсхийж байгаад бий болсон нөхцөл байдлыг бүх талаас нь бодож үзэх хэрэгтэй.

Дүрэм №8. Эмчийн зөвлөгөөг ягштал дагах
Эмчийн уухыг заасан эм, хийлгэхийн заасан эмчилгээг ягштал дагаж байх ёстой. Дээр өгүүлэгдсэн дүрмүүд нь хэсэг зуур мөрдсан болоод хаячих зүйл огт биш. Харин ч тогтоон авч, амьдралдаа хэрэгжүүлэх ёстой зүйлс юм.

Эцэст нь хэлэхэд энд өгүүлэгдсэн дүрэм нь нийтлэг ерөнхий шинжтэй. Иймд заавал эмчлэг эмч, мэргэжилтнээс зөвлөгөө авч, өөрийн онцлогтоо тохируулан хэрэглэх ёстойг анхаараарай. Ингээд өөрийн онцлогтоо тохируулан өөрчилсөн эдгээр зөвлөгөөг хэрхэн биелүүлж байгаагаа өдөр бүр тэмдэглэж, тайлбар хийсэн тэмдэглэгээ хөтлөх хэрэгтэй. Ингэвэл бие махбодит, сэтгэл санаанд чинь ямаршуу нааштай өөрчлөлтүүд гарч байгааг аяндаа анзаарч харна.

Харин хоол хүнс олж, гэдэс цатгалан явах чадвар нь олон мянгын жилийн тэртээнээс л хүний ухаан, хүч, самбаатай холбоотой байсаар ирсэн.

Орчин үеийн судлаачид хүний өндөрийг оюун ухааны түвшинээс эхлээд урт наслалт хүртэл маш олон зүйлтэй нь харьцуулан судлаж үзжээ. Ингэхэд эрүүл мэнд ба урт наслалт нь хүний биеийн өндөртэй ямар нэг нарийн хамааралгүй болох нь тогтоогджээ.Нөгөө талаас өндөр хүмүүсийн оюун ухааны дундаж түвшин нь арай илүү байдгийг баталжээ. Гэвч энэ мөн л шууд хамааралгүй харьцангуй зүйл. Өндөр хүн болгон заавал илүү ухаантай байх албаггүй. Жишээлэхэд, Европыг бараг бүхэлд нь шахуу байлдан дагуулсан Наполеон жанжин 155 см өндөртэй байсан байх юм. Хятад маягийн зах зээлийн социализм гээчийн санаачилсан Дэн Сяопин мөн л 155 см өндөртэй байжээ.

Гэхдээ ямар ч л байлаа гэсэн нуруу өндөр нь хүний өөрийн үнэлэмжинд нөлөөлдөг нь гарцаагүй. Үүний нэг жишээ нь Шведэд хийгдсэн судалгааны үр дүн юм. Энэ судалгаагаар эрдэмтэд 18-49 насны 1 299 177 швед эрчүүдийн биеийн өгөгдлүүдийг судлаж үзээд биеийн өндөр 5 см-аар багасах нь амиар хорлох эрсдлийг 9% нэмэгдүүлдэг бөгөөд амиа хорлолтын давтамжийн тоогоороо намхан эрчүүд нь өндөр эрэгтэйчүүдээс хоёр дахин илүү байгааг тогтоожээ.

Хүний өсөлтийг дааврын хэд хэдэн систем зохицуулж байдаг. Өсөлтийг шууд өдөөдөг даавар нь өнчин тархины соматропин нэртэй даавар юм. Энэ дааврыг өсөлтийн гормон ч гэж нэрлэдэг. Соматропин нь амьдралын тушид тасралтгүй ялгаруулагддаг ч оргил үе нь өсвөр насанд таардаг. Үүнээс хойш ялгаруулалт нь аажмаар багасна. Үүнээс гадна соматропин нь өөртэй төстэй үйлчилгээ үзүүлдэг инсулин төст өсөлтийн фактор-1 гэгчийн ялгаралтыг өдөөж өгдөг.

Урт гэж нэрлэгддэг яснууд уртассаны улмаас хүний өндөр нэмэгддэг. Хүүхдүүдэд энэхүү урт усны төгсгөл хэсэг нь ясны бус харин мөгөөрсийн эдээс /өсөлтийн бүс /тогтож байдаг. Эдгээр мөгөөрс нь соматропин, инсулин төст өсөлтийн фактор-1 гэсэн даавруудын нөлөөгөөр ургаж яс уртасч, хүн өндөр болно. Цаашлаад мөн эдгээр дааврын нөлөөгөөр хүний биеийн бусад эд, эрхтэнүүд адил харьцаатайгаар ургаж байдаг.

Энэхүү мөгөөрсийн эд нь аажмаар ясны эдээр солигдоход өсөлтийн явц зогсоно. Ингэсний дараа соматропин г.м. дааврыг яаж ч хийгээд хүн өсөхгүй. Энэ эрэгтэй хүнд 23-25 насанд, эмэгтэй хүнд 21-23 насанд тохиолддог.

Гормон буюу даавар нь хүнийг өндөр л болгодог гэвэл эндүүрэл болно. Жишээлэхэд, хүүхдэд бамбай булчирхай даавар, эсвэл бэлгийн даавар хэт хэмжээгээр ялгарах нь бэлгийн бойжилт эрт явагдаж, өсөлтийн бүс нь эрт ясжиснаар намхан болгодог. Кортикостероид дааврыг тогтмол хэрэглэх нь мөн адил нөлөө үзүүлнэ.

Гэтэл хүн болгонд гормон ялгараад байдаг атлаа хүмүүс өндөр нам байдаг. Яагаадаг ийм байдаг юм бол? Яагаад гэвэл удамшил, хооллолт, стресс гэсэн гурван хүчин зүйлээс хүний өндөр хамаардаг юм байна. Өөрөөр хэлбэл өсөлтийн тодорхой хэмжээ нь хүн болгонд байдаг бөгөөд энэ хэмжээндээ хүрэх эсэхийг хүүхэд насан дахь хооллолт, өвчин эмгэг, стресс, байгалийн хүчин зүйл зэрэг нь нөлөөлдөг.

Үүнийг амьдрал дээр бэлэхнээ харж болно. Өнөөдөр Улаанбаатар хотын гудамжинд гарахад л залуучуудын дундаж өндөр нь эрс нэмэгдсэн нь нүдэнд шууд тусна. Цаашилбал, Европ, АНУ –ын оршин суугчдын дундаж өндөр нь Ази, Африкийнхнаас илүү байдаг.

Ингээд эцэст нь яавал өндөр болж болох талаар хэдэн зөвлөгөө өгье.

Дээр хэлсэнчлэн ясны төгсгөл ясжаад дууссан л бол ямар ч эм, бэлдмэл уугаад өсөхгүй. Иймээс элдэв хоосон амлалтанд хууртаж хамаагүй эм, бэлдмэл уувал хордоно уу гэхээс өсөхгүй. Нас бие гүйцсэн хүн хамаагүй гормон уувал толгой, сарвуу,тавхай нь хэт томордог акромегали нэртэй өвчин үүсэх аюултай.

Харин тусгайлан боловсруулсан гимнастик, төхөөрөмжүүд нь нуруу, хөлийн үеийг бага зэрэг сунгах замаар хүний өндөр болгож чадна. Гэхдээ энэ нь мэдээж хязгаартай. Нэгд гэвэл ийм аргаар өсөх боломж нь хүн болгон ялгаатай, хоёрт нь нийт өндрийн 1-2%-иас илүү өсөх нь өдрийн од шиг цөөн.

Үүнээс гадна мэс заслын аргаар хөлийг уртасган өндөр болгох арга байдаг. Энэ арга нь үр дүн сайтай ч маш үнэтэй, ярвигтай. Хүний шилбэний ясыг янз бүрийн түвшинд нь хөрөөддөг. Дараа нь Илизаровын аппараатаар хөрөөдсөн хэсгүүдийг холбоно. Үүний дараа ясыг бороолохын хэрээ хоорондынх нь зайг өдөрт 0,75-1мм-ээр холдуулж өгнө. Ингэхэд ясны ургаж байгаа бороо нь хөрөөдөгдсөн хэсгүүд хоорондын зайг бөглөх замаар ясыг уртасгана. Энэ тун их хугацаа шаардсан үйл явц нь мэдээж. 5-6 см өсөхийн тулд 5-7 сар хөлөндөө аппараттай явнаа. Хэрэв хүсвэл ийм аргаар 7-8 см хүртэл өсөх боломжтой.

Биеийн тамирын дасгал бэлтгэлд байнга оролцож түүнийгээ тасралтгүй баримтлах нь хамгийн эрхэм юм, хэрэв цагийн хуваарийг хэтэрхий чанд мөрдөх юм бол өөрийн биенд чинь дэндүү дарамттай болж улмаар тасралтгүй баримтлахад бэрх болдог тул цагийн хуваарийг хэтэрхий чанд мөрдөх шаардлагагүй юм.

2. Биеэ чийрэгжүүлэх олон төрлийн шинэ хэлбэрээр дасгал бэлтгэл хийж байх хэрэгтэй:

Ямарваа дасгал бэлтгэл гээд өрөөсгөл талтай, доголдолтой байдаг, зөвхөн янз бүрийн биеийн тамирын дасгал бэлтгэлд идэвхитэй оролцвол сая биеэ тал бүрээр чийрэгжүүлж болох юм.

3. Шинэ юм болгоны хойноос хөөцөлдөөд өөрийн дасгал бэлтгэл хийх өвөрмөц зан заншлаа өөрчлөх шаардлагагүй:

Шинэ цагийн биеийн тамирын арга хэлбэр болгон өөрт чинь тохирсон байж чадахгүй юм.

4. Хоол ундны бүтцийг зүй зохистой тохируулах:

Биеийн тамирын дасгал бэлтгэл хийхийн зэрэгцээ хүнсний ногоо жимс жимсгэнийг ахиухан хэрэглэж, төрөл бүрийн бичил элементийг биедээ шингээж, өөрийгөө хатуу чийрэг байлгахыг эрхэмлэх нь чухал.

5. Хоол ундааг зүй бусаар хэрэглэх муу зан заншлыг тэвчих хэрэгтэй.

6. Санаа сэтгэл хэтэрхий адгаж яарсан юм уу урам хугарч сэтгэлийн хөдөлгөөн маш тогтворгүй болсон үед дасгал бэлтгэл хийх шаардлагагүй:

Ийм байдалд албаар дасгал бэлтгэл хийвэл мэдрэлд нь муугаар нөлөөлж, урам сэтгэлийн доголдол гарч, улмаар даамжрах юм бол мэдрэлийн өвчинд нэрвэгдэж болзошгүй юм.

7. Биеийн тамирын дасгал бэлтгэлийг цагтаа тохируулж, биедээ зохицуулж хийх чухал:

Адил бус цаг улирал, адил бус орчин тойронд хийгдэх биеийн тамирын дасгал бэлтгэлийн арга хэмжээ нь бас адил бус байх шаардлагатай. Жирийн үед, биеийн тамирын дасгал бэлтгэл хийх бүрд жаахан хөлс гарсан байвал, бие бялдраа чийрэгжүүлэх зорилгодоо хүрсэн хэрэг болно.

8. Өндөр зэрэглэлийн тансаг клубд очиж дасгал бэлтгэл хийх шаардлагагүй:

Ийм орчин хүмүүсийн сэтгэлийн хөөрлийг нэмэгдүүлж, физиологийн хэмнэлийн тэнцвэрийг алдагдуулдаг байна.

9. Биеийн тамирын дасгал бэлтгэл хийхдээ дэндүү буйд бөглүү ч юм уу хэт хөл хөдөлгөөн ихтэй газрыг сонгох шаардлагагүй:

Биеийн тамирын дасгал бэлтгэл хийж байгаа газрын ойролцоо холбооны тоног төхөөрөмж байвал түргэн тусламж гуйх, сэргийлэхэд мэдүүлэг өгөхөд дөхөм байдаг. Хотын төвд байгаа хүмүүс биеийн тамирын дасгал бэлтгэл хийхдээ замын хөдөлгөөний аюулгүй байдал, агаар амьсгалын бохир байх эсэхэд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй.

10. Хань найзтайгаа хамт биеийн тамирын дасгал бэлтгэл хийх сайн:

Найз чинь чамд тус болно, мөн чамайг урамшуулах үүрэг гүйцэтгэж чадна, үүний зэрэгцээ ганцаардахаас болсон сөрөг нөлөөнөөс зайлсхийж болох юм.

{mos_fb_discuss:100}