Хүн төрөлхтөний соёлын агуу нээлт болох дуу хөгжим, түүний аялгуу, хэмнэлд хүнийг уйлуулах, баярлуулах, тайтгаруулах хүчтэй увидас нуугдаж байдаг.Тэгвэл дэлхийн эрдэмтэд дуу хөгжим сонсох нь хүний биед сайн нөлөөтэй талаар нэгэн сонирхолтой судалгааг хийжээ. Ялангуяа энэхүү судалгаа нь өвчтэй хүмүүст илүү хамааралтай гэнэ.

Тодруулбал дуу хөгжим сонсох нь өвчтэй хүмүүсийн биед гайхалт өөрчлөлтийг авчирч, эдгэрэлтийн хугацааг түргэсгэдэг байна.
Дуу хөгжим гэдэг хүний сэтгэл санаанд гайхалтай нөлөөлөх хүчтэй бөгөөд энэ нь хүний сэтгэлийн бас нэгэн амралт болдог гэж судалгааныхан хэлжээ. Ингээд эрдэмтэд ямар нэгэн өвчтэй хүн өдөрт 2 -3 цаг тогтмол хөгжим сонсох нь өвчний эдгэрэлтийг нэлээд хувиар түргэсгэнэ гэжээ.
Мөн хүүхдийн оюун ухаан дуу хөгжимтэй холбоотой бас нэгэн сонирхолтой судалгааг судлаачид хийсэн байдаг. Хүүхдэд багаас нь тохиросон дуу, хөгжим сонсуулах нь оюун ухаан хөгжүүлэх тоглом, дасгалаас илүүтэй хүүхдийн сэтгэлгээг тэлдэг байна.

Харин Рок Хип Хоп дуунууд хүний биед сөргөөр нөлөөлдгийг эрдэмтэд тогтоосон. Тэр тусмаа рок дуунууд. Усны талстанд хийсэн туршалтаар намуухан дуу тавьхад ус гоё талсттай байхад рок хип хоп дуу тавьхад усны талст ямар ч хэлбэр гальбаргүй болсон гэх мэт олон туршилт байдаг.

Дэлхийн долоон тэрбум дахь хүн Петр ээжийн хамт

Дэлхий дээр долоо тэрбум дахь хүн мэндэлсэн дуулиан намжаагүй л байна. Филиппиний нислэл Манилагаас эхлээд Монгол Эрдэнэт хүртэл олон олон хотууд энэхүү долоон тэрбум дахь хүн төрсөн нутаг болохоор хэрүүл тэмцэл ихтэй л байна. Бүгд л цаг, өргөрөг уртаргийн нарийн тооцоо хийж яалт ч байхгүй манайх мөн гэсэн баталгаа харуулцгаасан.

Гэхдээ ямар ч байсан албан ёсоор бол ОХУ-ын Калининград хотод аравдугаар сарын 30-аас 31-нд шилжих шөнө төрсөн Петр нэртэй хүүг дэлхийн долоон тэрбум дахь хүн гэж бүртгэжээ. Яагаад энэ олон “нэр дэвшигчид”-ийн дотроос энэ орос жаалыг сонгох болсон юм гэсэн асуулт гарах нь зүйх хэрэг. Тэгвэл хүүг төрсөн өдөр буюу 2011 оны 10-р сарын 31-ий өдөр Калининград хотод Дэлхийн хүн амын тухай дэлхийн илтгэлийн танилцуулга албан ёсоор явагдсан юм байна. Тийм ч болохоор албан ёсоор хүүг “өөд нь татсан” хэрэг.

Ийнхүү албан ёсоор хүлээн зөвшөөрсөн болохоор Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улсын фермерүүд долоон тэрбум дахь хүнд нэг тонн жүрж бэлэглэсэн байна. Петр хүүгийн эцэг эх нь Калининград хотын дэлгүүрийн нэгэн сүлжээнээс хүссэн үедээ тус бүр нь 15 кг жинтэй 70 хайрцаг жүржийг авч болох аж.

Дашрамд сонирхуулахад Петр хүү нь төрөхдөө 50 см өндөр, 3 кг 600 грамм жинтэй байжээ.

Гэхдээ цэвэрлэгээ хийхдээ хамгийн хатуу, хамгийн супер бодисыг сонгож аваад нэг мөр, “нам” цэвэрлэх гээд хэтрүүлээд байдаг талтай. Ингэж хүчтэй, олон гаж нөлөө ихтэй химийн бодис сонгож авснаар өөрсдийн эрүүл мэнддээ хор хүргэж байгаагаа хүн тэр бүр мэддэггүй. Гэтэл эдгээр хамгийн “нам” цэвэрлэдэг бүтээгдэхүүнүүд нь химийн хүчтэй бодисууд байдаг. Эдгээр бодисууд нь багтраа буюу астма үүсгэх, нүд ба хамар, арьсны салст бүрхэвчийг цочроох, харшил эхлүүлэх гаж нөлөөтэй байх нь олонтаа. Тиймээс аяга таваг угаагч, ариутгагч, цэвэрлэгч бодис авахдаа шошго дээрх найрлага, орц, зааварчилгааг маш сайн уншиж байж, өөрт аюулгүй, харшилгүй, гаж нөлөөгүйг нь сонгож авах хэрэгтэй юм.

Жишээ нь:

Хлор, хлорамин ба хлорын органик нэгдлүүд нь зүрх судасны өвчлөлийн шалтгаан болж, судасны хатуурал, цус багадалт, цусны даралт ихдэлт үүсэхэд нөлөөлөх эрсдэл маш өндөр байдаг. Улмаар өдөр болгон хлортой усаар усаар цэвэрлэгээ хийх нь арьс ба үсний байдалд таагүй нөлөө үзүүлдэг. Ийм ч болохоор Европын холбооны улсуудад хлор агуулсан ихэнх нэгдлүүдийг ахуйн зориулалтаар ашиглахыг 1987-оос хориглосон байдаг.

Фосфат, фосфонатууд нь ус зөөллөгч хэлбэрээр дийлэнх угаалгын нунтагт агуулагддаг бөгөөд арьсанд харшил өгөх эрсдэл их өндөр. Үүнийг олон ч гэрийн эзэгтэй мэдэрсэн. Үүнээс гадна фосфатууд нь нуур, цөөрөмд орвол замаг, усны ургамлын тэжээл болж, хэт ихээр ургах нөхцлийг бүрдүүлж, улмаар усны бусад амьд биетүүдийг үхэлд хүргэдэг. Тиймээс орчин үед хариуцлагатай үйлдвэрлэгчид нь ахуйн химийн хэрэгсэлд фосфат хийхээс татгалзах болсон. Фосфатуудыг цеолит ба поликарбоксилатуудаар орлуулдаг.

Гадарга идэвхтэй анионт бодисууд нь гол төлөв угаалгын нунтаг, аяага таваг угаагч бодисуудад агуулагддаг. Гадарга идэвхтэй бодисууд нь эд зүйлсийг хир буртгаас цэвэрлэдэг бөгөөд дотроо анионт, катионт, ионогений бус гэсэн гурван үндсэн төрөл байдаг. Эдгээрээс хамгийн аюултай нь анионт гадарга идэвхтэй бодисууд юм. Учир нь ийм гадарга идэвхтэй бодисууд нь арилалгүйгээр сав суулгаар дамжин хүний биед ордог. Халуун усаар арван удаа булхан зайлсан ч ийм бодис нь арилалгүй үлдээд хүний биед нэвтрэх аюултай. Тиймээс ийм сөрөг нөлөөг багасгахын тулд гадарга идэвхит бодис /surfactant/ -ын агуулга нь 5% ихгүй угаагч шингэнийг ашиглах нь хамгийн зохистой.

Натрийн гипохлорид нь (sodium hypochlorite) нь цайруулагч бодисуудад агуулагддаг. Энэ бодис нь тогтворгүй болхоор агуулж байгаа хлороо маш хурдан ялгаруулдаг. Харин хлор ямар сөрөг нөлөөтэйг дээр өгүүлсэн.

Нашатырийн спирт нь шил, толь өнгөлөн цэвэрлэгч бодисуудад агуулагддаг. Цэвэрлэх явцад хэтрүүлбэл нүд ба амьсгалын замыг цочроох, толгой өвдүүлэх аюултай.

Нитробензол нь шахмал шал буюу манайхны ярьж заншсанаар паркет ба мебель эд өнгөлөгчдөд ашиглагддаг бөгөөд багтраа үүсгэх, бөөлжүүлэх нөлөө үзүүлнэ.

Формальдегид нь хадгалагдах хугацааг уртасгагч бөгөөд хорт хавдар үүсгэгч бодис юм.

Фенол ба крезолууд нь нянгийн эсрэг бодис бөгөөд маш идэмхий, агуулга нь өндөр бол гүйлгүүлэх, толгой эргэх, элэг ба бөөрний үйл ажиллагааг доголдуулах зэрэг сөрөг нөлөөтэй.

Эдгээр бодисуудыг онцгой анхаарахаас гадна авч байгаа аяга таваг угаагч, угаалгын нунтаг, өнгөлөгч, ариутгагч, цайруулагч, цэвэрлэгч зэрэг ахуйн химийн бодисны сав, баглаан дээрх дараах тэмдэглэгээг анзаарч байх хэрэгтэй.

 Цочроогч бодис

Цэвэрлэгч, угаагч бодис бүхий сав баглаан дээр олонтаа харж болно. Нүд, арьсанд хүрсэн үед цочроон загатнаа үүсгэх, үрэвсүүлэх аюултай. Тиймээс гартаа бээлий өмсөн ашиглана. Ашиглаж байх үедээ өрөө, тасалгааны цонхыг нээн сайтар агааржуулахгүй бол ууршил нь ханиалга өдөөх, амьсгалын дээд замыг үрэвсүүлж болзошгүй.

 Хортой бодис
Будаг шингэлэгч /манайхан “расворитль” гэж хэлээд байдаг/, лак, будагны саван дээр байдаг. Хүнд хортой бодис агуулагдсан бүтээгдэхүүн гэдгийг анхааруулж байдаг.

 Идэмхий бодис
Хоолойн бөглөө гаргагч бодис бүхий саван дээр заавал ийм тэмдэг байх ёстой. Тухайн бодис найрлагадаа шүлт, эсвэл хүчлийг өндөр тунгаар агуулсан гэдгийг зааж байдаг. Тиймээс арьсанд хүрвэл маш хүчтэй түлдэг. Ийм бүтээгдэхүүнтэй ажиллахдаа хамгаалтын бээлий заавал өмсөх ёстой.

 Байгаль орчинд аюултай

Амьтан, ургамалд аюул учруулж болзошгүй бодис агуулж байгааг заасан тэмдэг. Тэгэхээр сав баглааг нь хамаагүй хаяхгүй, хүүхэд, амьтан хүрэхээргүй газар хадгалах ёстой.

Энэ мэтээр ахуйн химийн бодисууд нь таагүй үр дагавар ихтэй болохоор аюулгүй, сөрөг үр дагаваргүй гар доорх хамгийн энгийн хэрэгсэл, бодис ашиглан цэвэрлэгээ хийх боломж ямагт байдгийг санаж байх хэрэгтэй. Тухайлбал,
• Хүнсний сод нь аяга, таваг, савыг элдэв толбо тосноос бүрэн арилгадаг. Хөргөгч, хивс зэргийг цэвэрлэх, ариутгахад хэрэглэхэд хэрэглэж болно.
• Нимбэгний шүүс нь зэв арилгана, шил, толийг маш сайн цэвэрлэн өнгө оруулдаг.
• 00-ийн өрөөнд гол төлөв хэрэглэдэг үнэр оруулагчдыг аль болох ашиглахгүй байсан нь дээр.
• Хүнсний уксусыг /манайхан “орос цуу” гэж хэлээд сурчихсан байдаг/ цайны жижиг халбага хоёрыг 1 литр усанд хийчихсэн байхад л шил, толь, “плита” цэвэрлэх маш сайн уусмал болдог.

Ингээд үзэхээр их сонирхолтой дүр зураг гарч ирсэн байна. Жишээлэхэд, хүн амын тоогоор нэгдүгээрт жагсдаг БНХАУ нь газар нутгийн хэмжээгээр хамгийн том ОХУ-ын газар нутагт байрлаж, ОХУ нь харийн Казахстан улсын орыг эзлэхээр цөлөгджээ. Хүн амын тоогоор хоёрт ордог Энэтхэг газар нутгаараа хоёрт ордог Канадын нутагт очжээ.

Украйны оронд Узбекистан очиж, украйнчууд харин Өмнөд Америкийн Боливи улсын газар нугагт байрлавал нэг хүнд ноогдох ам дөрвөлжин километрийн хэмжээгээр шударга болох юм байна.

Харин 310 сая хүн амтай АНУ нь нэг хүнд ноогдох талбай ба хүн амын тоо нь яг таарч байгаа болохоор байрнаасаа хөдөлсөнгүй. Бразил, Ирланд улсууд мөн адил болохоор бас л хөдөлсөнгүй.

Пакситанчууд Австрали руу нүүж, австраличууд харин Испани руу нүүх болох нь.

Энэ мэтээр орон орны газар нутгийг хооронд солиход их сонин дүр зураг гарч байна. Та өөрөө зургийг нь хараад үзээрэй./ http://i.imgur.com/c6Agr.jpg энэ хаягаар./

Хамгийн сонирхолтой нь 800 хүнтэй Ватиканд байрлах газар олдсон байтал “Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго” улсад газраа “дээрэмдүүлсэн” хөөрхий монгол улсад дэлхийн улс төрийн газрын зураг дээр байрлах газар олдоогүй байна.

Энэ хэдийгээр нэгэн төрлийн “наргиан” ч гэлээ гадаадынхны зүгээс монгол гэгч улсад хандах хандлага, бас монголчууд бидний өөрсдөдөө хандах хандлагыг яг зөв тусган харуулсан хэрэг юм.

Бид “Яндаж баршгүй далай шиг яасан баян нутаг вэ?” гэсэн дуу дуулаад түүндээ онгироод эд баялагаа яаж хувааж идэхээс өөр зүйл сонирхохоо байчихаж. Тэгээд ямар ч улсын хамгийн гол бөгөөд хамгийн үнэтэй баялаг нь хүн байдаг гэдгээ мартжээ. Гэтэл гадгаадынхны хувьд монгол гэхээр нэг л их том газар нутагтай, тав арван жил ухаад ашиглаж болох орд газруудтай хүнгүй шахуу улс болон хувирчээ.

Одоогийн байгаа байдлаараа яваад байвал нэлээн хэдэн жилийн дараа энэ газрын зураг дээрх биелэлэ олж монголчууд гэхээр “Аан нээрээ хуруу дарам цөөн хэдэн хүн байж байгаад уусаж, үхэж дуусаад газар нутгийг нь Конго улс эзэлсэн гэсэн” гэж хэлэхээр болжээ.

Сар болгон зүгээр өгдөг 21мянган төгрөг байдаг шүү дээ. Та лав мэдэж байгаа байх. Яагаа вэ нөгөө Эх орны хишиг гэгч зүйл. Энэ мөнгөө авсан хүн гол төлөв яадаг билээ? Идэж, ууж дуусдаг. Тэгэхээр энэ мөнгийг өөр зүйлд зарцуулахгүй бол болохгүй юм байна гэвэл олон хүн санал нийлнэ гэдэгт итгэж байна.

Наад захын жишээ нь хүүхэдтэй болох гээд чадахгүй, яавал үрийн зулай үнэрлэх вэ, аль улсын ямар эмнэлэгт очих вэ, мөнгө хамаагүй гэсэн асар олон хүн байна. Яагаад тэдэнд үртэй болгох болгомж олгон тусгайлсан эмнэлэг бариулж хишгээ хайрлаж болохгүй гэж? Яагаад Эх орон нь жинхэнэ хишгээ хайрлан төлбөрийг нь даан үйлчилж болохгүй гэж. Эх орных нь үр хүүхдүүд баярлана шүү дээ. Экстрокорпораль буюу хуруу шилний үр тогтоолт гэж олон хосуудыг ээж аав болгосон буянтай нээлт байна шүү дээ. /Энэ тухай Энд дарж ороод уншаарай/

2 сая хүнд хорин мянга төгрөг өгөлгүй 1 сар төвлөрүүлэхэд хэдэн төгрөг болох вэ? Та тооны машин барьж байгаад бодоод үзээрэй.

Тэгвэл дагалдах эмчилгээ, шинжилгээ, хяналт, нийлээд ЭКО үр тогтоолт нь хамгийн өндөр үнэтэйдээ 10000 /Европын хувийн эмнэлэгт ийм үнэтэй хийдэг сураг байсан, бусад газар бол мэдээж хавьгүй хямд/ мянган доллар гээд бодвол хэдэн гэр бүл үрийн зулай үнэрлэж болж байна? Ахиад нэг сарын мөнгөөр шинэ эмнэлэг бариулж хүрэх үү? Ахиад нэг сарын мөнгөөр мэргэшсэн эмч нарыг бэлдэж хүрэх үү? Ахиад нэг сарын мөнгөөр анагаах ухааны хамгийн сүүлийн үеийн технологи, техникийг оруулж ирүүлбэл хүрэх үү? Ердөө л хэдхэн сарын мөнгийг хоол цай, архи пяав болгохын оронд ингэж үр дүнтэй зарцуулж болно бид дээ.

Бүгд нийлээд ийм санаа гарган хамтарвал яах бол? Та юу гэж бодож байна? Нөхдүүд үүнийг болгооё тайван амгалан байцгаа гэх бол уу? Ядаж нэг нам нь сонгуулийн амлалтаа болгож ялаад хэрэгжүүлж буян болох юм биш байгаа? Тэр нам ч олон дэмжигчтэй болно доо. Эсвэл хорин мянга нэхэх “шавар”-уудын тоог нэмээд яах юм бэ гэх юм бол уу?

P.S. Мөнгөө заавал авна гээд таталдаад байгаа нөхдүүдэд хэлэхэд 21 мянгыг бүр болиулалгүй, хэдхэн сарын мөнгийг л гэсэн санал дэвшүүлж байгааг анхаараарай.

“sain b.a u?bi 1 sariin omnoos l neg l oort min hurtel hetsuu sanagdah bolloo. haaya uneheer setgel hodlol b.hgui bi zugeer l 1 amitai mortloo uhaangui ymarch orchinoo sonirholgui bolood bi oodrog b.h geed ch chadahgui ym shig sanagddag bolloo, yund buhimdaad b.gaagaa ch medehgui b.na nadad setgel zuin talaas zuwluguu mash ih heregtei b.na bayrlalaa”

Хариулт: Юуны өмнө өөрт тохиолдсон асуудлаар бидэнд хандсанд баярлаллаа.

Өөрт гарч буй өөрчлөлтийг ажиглаж, түүндээ тохирох мэргэжлийн хүний зөвлөгөөг эрж хайж байгаа тань сайн хэрэг байна.
Онош. Таны бидэнд ирүүлсэн өөрийн сэтгэл зүйн байдлын тухай тайлбараас үзэхэд ажил, ахуй амьдрал болон найз нөхөдтэйгөө харилцах гэх мэт өдөр тутмын амьдрал тань нэгэн хэвийн хэмнэлд орсон, өдөр бүр, тохиолдож буй үйл явдал болгон төдийлөн сонирхол татахгүй, аливаа бүхнээс залхах хандлагатай болоод тодорхой хугацааг өнгөрөөж байгаа бололтой. Үүнээс үзвэл танд ядаргаанаас үүдэлтэй сэтгэл зүйн бяцхан өөрчлөлт тохиолдсон “гарсан” байж болох юм.

Шалтгаан. Ажлын ачаалал, ахуй амьдралд гарч буй бэрхшээл, хүрээлэн буй орчны тааламжгүй байдал зэргээс үүссэн стресс хуримтлагдахын зэрэгцээ амьдралын хэв маяг “дэглэм”, хэрэглэж буй хүнс тэжээлийн байдал, онцлогоос шалтгаалаад алдагдсан эрчим хүчийг нөхөх, хуримтлагдсан ядрал, бухимдлыг тайлах байдал доголдсоноос таны бие махбод ядаргаанд орж улмаар аливаа зүйлээс залхах, өдөр тутмын амьдрал сонирхолгүй санагдах зэрэг сэтгэл зүйн өөрчлөлтөөр илэрч байна гэж үзэж болохоор байна.

Магадгүй та ажлаасаа хэд хоногийн чөлөө авах, ажлын хариуцлага, гэр бүлийн үүрэг гэх мэт санаа зовоосон асуудлыг түрхэн мартаж, үзвэр үйлчилгээний газруудаар ойр дотнын хэн нэгэнтэй зугаалах зэрэг идвэхтэй амралтаар 7 – 10 хоногийг өнгөрөөсний дараа таны одоогийн байдал өөрчлөгдөж, хуучин хэвэндээ орох боломжтой юм.

Анхааруулга. Амралтын хугацаанд согтууруулах ундаа хэрэглэх, шөнө орой болтол буюу урт цагаар “хоёр гурван хоног үргэлжилэн” зугаалах гэх мэт нь таныг улам ядраах боломжтой. Мөн ажил, амьдралын дэглэм, хэв маягийг өөрчилж, цаг хугацааг үр дүнтэй, хэмнэлттэй өнгөрөөх арга барилуудаас хэрэгжүүлэх, байгальд аялах, хөнгөн дасгал хийх, хэрэглэж буй хоол хүнсний орц, найрлагыг өөррчлөх зэргээр амьдралдаа тодорхой өөрчлөлт хийвэл таны цаашдын амьдрал аливаа асуудалгүй, аз жаргалтай болох боломжтой.

Нэмэлт. Энэ бүхнийг таны бидэнд ирүүлсэн захидал дээр тулгуурлан боловсруулсан болно. Хэрэв та өөрийн эрхэлдэг ажил, амьдралын хэв маяг, сонирхол, сүүлийн хагас жилд тохиолдсон аливаа үйл явдлын тухай зэрэг дэлгэрэнгүй мэдээллийг өгөх аваас танд тохиолдож буй сэтгэл зүйн асуудлыг илүү нарийн тодорхойлж, зөвхөн танд тохирсон арга барилыг боловсруулсанаар, тулгарч буй асуудлыг хамтран богино хугацаанд, ул суурьтай шийдэж, арилгах боломжтой юм.

Миний өгч буй тайлбар таны сэтгэлд нийцсэн, эс нийцсэн бай тодорхой өөрчлөлт “сэтгэл зүйн хувьд” байгаа нь илэрхий тул мэргэжлийн хүнд хандахыг зөвлөж байна. Өөрөөр хэлбэл энэ зөвлөгөөнд сэтгэл ханах төдий биш, биечлэн уулзаж, илүү дэлгэрэнгүй ярилцсан үндсэн дээр цаашдын алхамаа тодорхойлох зүйтэй юм.

Жирэмсний анхны долоо хоногт  ургийн хэмжээ вандуйны чинээ байдаг ч гэлээ бүх эрхтэнүүд нь бүрэлдээд эхэлчихсэн байдаг болохоор өдийд хүчтэй эм тариа хэрэглэх, тамхи, архи хэрэглэхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Гэвч жирэмсний өдий үед эмч нар хүртэл тусгай шинжилгээ хийлгүйгээр жирэмсэн болсон эсэхийг баттай хэлж чаддагүй болохоор бие даан хөл хүнд болсон гэдгээ тодорхойлоход нэлээд бэрхшээлтэй байдаг.

Иймд хөл хүнд болсныг илтгэх анхны шинж тэмдэгүүдийг эмэгтэйчүүд мэддэг байхад илүүдэхгүй.

Биеийн юм ирэхгүй байх. Сарын тэмдэг ирэхгүй байх нь хөл хүнд болсныг илтгэх үндсэн шинж тэмдэгүүдийн нэг юм. Гэхдээ биеийн юм ирэхгүй байх шалтгаан нь жирэмслэлттэй хамаагүй, өөр зүйл байж болох тул бүрэн найдах хэрэггүй юм. Жишээлэхэд, витамины дутагдал, дааврын өөрчлөлт, сэтгэл санааны гэмтэл, зарим халдварт өвчин г.м. шалтгааны улмаас биеийн юм ирэхгүй байж болно.

Хоол идэх дуршил нэмэгдэх. Дуртай хоолны төрөл өөрчлөгдөх. Хөл хүнд болсон эмэгтэй хүн өөрөөсөө гадна бас нэг амь тэжээх шаардлагатай болохоор хоолны дуршил ихээхэн нэмэгддэг. Мөн бие махбодийн өөрийн шаардлагаас хамаараад шавар, шохой г.м. жирийн үед бол идэж боломгүй зүйлсийг хүртэл идэх нь бий. Эмэгтэй хүний бие махбодь дутагдаж байгаа элементээ олж авах шаардлагатай болоход ийнхүү эмэгтэй хүний хоолны дуршилд өөрчлөлт ордог гэж үздэг.

Дотор  муухайрах. Жирэмсний бас нэг шинж тэмдэг бол дотор муухайрах, бөөлжих, ялангуяа өглөөд хүчтэй бөөлжүүлдэг шинж тэмдэг байдаг. Гол төлөв үр тогтосны дараах эхний хэдэн сард тодор муухайрах үзэгдэл ажиглагддаг. Энэ үед шинээр бий болон төлжиж байгаа хүүхдийн бие махбодь их эмзэг байдаг болохоор хоол, хүнсэнд агуулагдаж байдаг хортой бодисуудтай өөрөө бие даан тэмцэж чаддаггүй. Тиймээс ургийг хамгаалахын тулд эмэгтэй хүний бие махбоди өөрчлөгдөн хувирч хоол, хүнсэнд агуулагдаж байдаг нян зэрэг маш эмзэг ханддаг болдог. Үр дүнд нь дотор муухайрах, бөөлжөх үзэгдэл ажиглагддаг.

Сэтгэл санаа өөрчлөмтгий болох. Хэт уцаартай болох, уйламтгай болох, сэтгэл санаа хувирамтгай болох, нойрмоглох, сэтгэл гутралтай төстэй байдал олох зэрэг мэдрэлийн системтэй холбоотой өөрчлөлтүүд ажиглагдаж болдог. Үр дүнд ялихгүй зүйлд гомдох, уурлах г.м. зүйлс ажиглагддаг.

Ойр ойрхон шээлгэх. Жирэмсний эхний саруудад шээс ойр ойрхон хүрдэг. Өдөр ирэх бүр томорч байгаа умай болон бэлиг эрхтэнүүдийг тэжээлийн бодисоор хангаж байдаг цус хэвлийн хөндийд дүүрсэн байдагтай холбоотой. Энэ бүхэн нь давсгийг дардаг. Мөн бодисын солилцоо хурдасч, хүний бие махбоди дахь шингэний хэмжээ ихэсдэг болохоор бөөр илүү эрчимтэй ажиллаж эхэлдэг.

Хөх томрох. Үр тогтсон мөчөөс эхлэн хөхний булчирхайнд өөрчлөлт орж эхэлнэ. Хөхний хэмжээ томордог. Сүү ялгаруулах үе шатанд бэлдэн хөхний булчирхай өөрчлөгддөгтэй холбоотойгоор ийм үзэгдэл ажиглагддаг.

Жирэмсний эдгээр шинж тэмдэг танд ажиглагдаж байгаа бол эмэгтэйчүүдийн эмнэлэгт үзүүлэх хэрэгтэй. Эмч үзлэг хийгээд, Эхо-д харж, жирэмснийг батлах шаардлагатай шинжилгээ хийх чиглэл өгнө. Мөн эмийн сангаас жирэмснийг шалгах тест авч өөрөө шалгаж болно. Ингэхдээ тестийг 2-3 удаа давтан үзэж баталгаажуулах хэрэггүй.

Үүнээс гадна биеийн юм ирэлгүй 1-2 хоног саатахад хэд хэдэн өдөр дараалж өглөөд, сэрсэн даруйдаа босолгүйгээр шулуун гэдэснийхээ халууныг жирийн халууны шилээр хэмжиж шалгах арга байдаг. Халууны шилийг шулуун гэдэс рүү 5-7 см оруулна. Ингэж үзэхэд шулуун гэдэсний температур тогтмол 37 хэмээс өндөр байгаа бол жирэмсэн болсныг илтгэнэ.

Иймээс хүн бүр өөрийн био цагийн бага ч гэсэн ойлголттой явж байхад илүүдэх зүйл ер үгүй. Дундаж хүний био цагийн хэмнэлийн талаарх бага зэрэг ойлголт өгөх зорилгоор товч танилцуулж байна. Хүний био цаг нь гадаа хүйтэн, эсвэл халуун байна уу, ажилдаа яарч байна уу, найрлаад сууж байна уу ер хамаагүй өөрийн гэсэн хэмнэлээрээ тасралтгүй явсаар байдаг.

01 цаг

Хүний биеийн ажиллах чадвар хамгийн бага байна. Элэг нь оройн хоолоор дамжин бие махбодид орж ирсэн бодисуудын солилцоонд идэвхтэй оролцож байдаг болохоор энэ үед буюу, 24 цагаасхойш согтууруулах ундаа даах чадвар нэлээн мууддаг. Мөн хүний биеийн дулаан, цусны даралт багассан байдаг болохоор эрчимтэй, идэвхтэй ажиллах чадвар багассан байна. Нойрны гормон буюу нойрны даавар гэгддэг мелатонин эрчимтэйгээр ялгарна.

02 цаг

Харааны чадвар буурдаг. Иймд жолооны ард суугаа хүмүүсийн самбаачлах хурд нь нэлээд багсдаг тул аваар осол гарах тоо ч нэмэгддэг. Хүйтэнд их мэдрэг болдог тул ихэнх хүн өдийд бээрдэг. Элэгний үйл ажиллагаа хамгийн дээд цэг рүүгээ ойртон хүний бие дэх хортой бодисуудыг эрчимтэй саармагжуулж байна.

03 цаг

Нойрны даавар мелатонины нөлөөгөөр хүний бие махбодь суларч, сулбагар идэвхгүй болсон байх тул сэтгэл гутралд нь өртөмтгий хүмүүс яг өдийд тун таагүй байдлаар сэрдэг. Үүнийг дагаад амиа хорлох оролдлогын тоо ч өснө. Нарны гэрэл нь мелатонины ялгаруулалтыг дарангуйлдаг болохоор өдрийн цагаар хүн идэвхтэй, сэтгэл санаа нь өөдрөг явдг.

04 цаг

Тархи нь хүний бие махбодийг өглөөний сэрэлтэнд бэлдэж эхэлнэ. Үүний тулд стрессийн гормон гэгддэг кортизоныг ялгаруулна. Үр дүнд нь хүний бие махбодь сэрснээс хойш өдрийн турш их бага тодорхой хэмжээгээр орох стрессийн нөхцөл байдалд бэлтгэгдэж эхэлдэг. Гэвч энэ нь зүрх судасны системд тийм ч сайнгүй нөлөө үзүүлдэг тул зүрхээр өвдөх, зүрхний шигдээс үүсэх эрсдлийг нэмэгдүүлдэг гэсэн сөрөг талтай. Мөн уушигны гуурсан хоолой нарийссан байдаг тул багтраатай хүмүүст яг өдийд ихээхэн хэцүү байдаг. Элэгний үйл ажиллагааны эрчим хамгийн дээд цэгтээ тулна. Хүний бие махбодь нь яг өдийд болон 16,00 цагт инсулинд маш сайн хүлээж авдаг гэдгийг чихрийн шижинтэй хүмүүс мэдэж байхад илүүдэхгүй.

05 цаг

Эрэгтэй хүний бие махбодид тестостерон нэртэй бэлгийн гормон хамгийн ихээхэл ялгаруулна. Мөн дээр дурдагдсан кортизон нэртэй нэртэй дааврын ялгаруулалт дээд хэмжээндээ хүрнэ. Үр дүнд нь цусан дахь кортизоны агуулга өдрийнхөөс зургаа дахин өндөр болдог тул зарим эмч нар яг өдийд эм уухыг зөвлөдөг.

06 цаг

Кортизон нь бие махбодид цагны сэрүүлэгтэй адил нөлөө үзүүлнэ. Биеийн бодисын ерөнхий солилцоо идэвхжиж, цусан дахь сахар ба амин хүчил г.м. эдийн шинэ эсийг байгуулахад шаардлагатай бусад бодисуудын хэмжэ нэмэгдэж, өдрийхн турш хүнд шаардагдах эрч хүч, энерги бэлтгэгдэнэ. Энэ үед цусны даралт буурах нөлөөтэй болон бета блокираторууд /хүний бие махбоди дахь адреналин ба түүнтэй төстэй органик нэгдлүүдийн үйлчилгээг сулруулагч эмийн бэлдмэлүүд/ зэргийн үйлчилгээ хамгийн үр ашигтай болж өгдөг. Харин никотин болон хоол хүнсний хорыг даач чадвар нь эрс буурна. Тэгэхээр өдийд, тэр тусам өлөн элгэн дээрээ татсан тамхи нь орой татсан тамхинаас хавьгүй илүү хор хүргэдэг. Архич мөн адил өдийд уусан архины нөлөө орой усныхаас хоёр дахин илүү хүндээр тусна.

07 цаг

Өдийд идсэн хоолны нүүрс усны дийлэнхийг хүний бие махбодь эрч хүч болгон задлаж хэрэглэдэг бол адил хэмжээтэйгээр оройд идсэн хоолны нүүрс усыг өөх болгон хадгалдаг. Тиймээс өдийд идэж байгаа хоолны илчлэх 2000 ккалориос багагүй байх ёстой гэж хоол судлаач мэргэжилтнүүд үздэг. Бүдүүн гэдэсний үйл ажиллагаа эрчимжиж эхэлнэ. Тиймээс яг өдийд хүндээр бие засах нь хамгийн тохиромжтой бөгөөд ингэвэл ажлын чадвар, тэсвэр тэвчээр зэрэг их сайн нөлөө үзүүлнэ.

08 цаг

Булчирхайнууд хүний өдөр тутмын амьдралд хэрэгтэй олон төрлийн даавруудыг ялгаруулна. Өдрийн турш ажиллахад бэлдэж байгаа хэрэг. Гэхдээ үед өвчин мэдрэх чадвар эрс нэмэгддэг бөгөөд элдэв архаг хууч хөдөлнө.  Эрчүүдийн бэлгийн даавры хэмжээ өндөр болно. Өөрөөр хэлбэл эрчүүдийн хувьд бэлгийн хавьталд ороход тохиромжтой цаг.

09 цаг

Ходоодны үйл ажиллагаа эрчимжинэ. Энэ үед хийгдсэн вакцин нь бусад цагт хийлгэсэн вакцинаас хавьгүй бага сөрөг үр дагавартай байдаг. Мөн рентген туяаг даах чадвар нэмэгддэг болохоор туяа эмчилгээг хүн хавьгүй сайн даадаг.

10 цаг

Биеийн дулаан ба ажиллах чадвар дээд цэгтээ хүрнэ. Түр санах ой санамжийн үйл ажиллагаа маш сайн байдаг. Харин удаан хугацааны ой санамжийн хамгийн идэвхтэй цаг нь үдийн хоолны дараах цагуудад ирдэг. Тэгэхээр 9-10 цагийн үед уншсан зүйлсийг хүн 15 цагт уншиснаас хавьгүй хурдан тогтоож авдаг ч хэд хоногийн дараа гэхэд мартсан байдаг. Харин үдээс хойш уншсан зүйлсийг тогтоож авах нь хэцүү ч ой санамжинд хавьгүй удаан хадгалагдана. Тэгэхээр өдийд уншсан зүйлээ өдрийн хоолны дараа дахин давтаж унших нь ямар нэг мэдээллийг тогтоож авах хамгийн зохистой арга юм. Тоо бодох чадвар мөн өдийд хамгийн сайн байна.

11 цаг

Ажиллах чадвар урдын адил өндөр байна. Ялангуяа тоо бодох чадвар. Тиймээс 9-12 цагийн хооронд орсон тооны хичээлийг хүүхдүүд хамгийн сайн ойлгож, хэрэгжүүлдэг. Энэ чадвар нь оройдоо 16,30-18,00 цагийн хооронд дахин сэргэнэ. Зүрхний үйл ажиллагаа мөн л сайн байх тул өдийд хийгдсэн үзлэгээр зүрхний зарим эмгэг анзаарагдахгүй өнгөрч болзошгүй. Үүнтэй зэрэгцэн зүрхний мэдрэмтгий чанар нэмэгддэг бөгөөд стрессийн хариуд цохилох нь тоо нь оройныхоос олон байдаг. Гэсэн хэдий ч өдийд гимнастик хийхийг хамгийн тохиромжтой гэж үзнэ.

12 цаг

Ходоодны хүчил ялгаралт нэмэгдэнэ. Өлсөнө. Улмаар удахгүй идэх хоолыг хүлээн авахад бэлдэхийн тулд цус хоол боловсруулах эрхтэнүүд рүү түлхүү чиглэх тул тархины үйл ажиллагааны эрч буурна. Өглөө сэрэхээс эхэлсэн идэвхтэй үе дуусч амрах шаардлага гарна. Тиймээс яг өдийд цаг, цаг хагас ч гэсэн унтаж амардаг хүмүүс нь ажилласан хэвээр байдаг хүмүүсийнхээс 30% бага зүрхний шигдээс үүсдэг. Тэгээд ч тархины цусан хангамж багассантай холбоотойгоор нойр аяндаа хүрдэг.

13 цаг

Цөсний үйл ажиллагаа эрчимжинэ. Тиймээс цөөс хөөх үйлчилгээтэй эмийн нөлөө хамгийн сайн байдаг. Ажиллах чадвар өдрийн дунджаас 20% буурсан байна.

14 цаг

Цусны даралт, дааврын түвшин буурна. Цуцалт их мэдрэгддэг ч сэргэхийн тулд хэдэн минут хэвтэж амрахад л хангалттай. Оюутан сурагчдын хувьд гэрийн даалгавар хийхэд хамгийн тохиромжтой үе. Урт хугацааны санах ой нь хамгийн сайн ажиллаж байдаг болохоор өглөөд үзсэн зүйлээ дахин нэг давтах хэрэгтэй. Шүд, арьсны өвчин мэдрэх чадвар хамгийн бага байдаг тул өвчин намдаах үйлчилгээ нь өглөөнийхөөс гурав дахин илүү үйлчилдэг. Тэгэхээр шүдний эмчид үзүүлэх, хэсэг газар бага зэрэг мэс ажилбар хийх зэрэг хамгийн тохиромжтой цаг.

15 цаг

Ажлын чадвар ахин сэргэж дээд цэгтээ хүрнэ.

16 цаг

Цусны даралт нэмэгдэнэ. Тамирчид яг өдийд хамгийн өндөр үзүүлэлт гаргадаг. Өдийд хийсэн бэлтгэлийн үр дүн ч өндөр байна. Тийм ч бтлохоор хөнгөн атлетикийн тэмцээний шигшээ тоглолтуудыг яг өдийд явагддаг. Хүчиллэгт нөлөөлдөг эм бэлдмэлийн нөлөө маш өндөр болж ирнэ.

17 цаг

Эрч хүч илэрхий нэмэгдэнэ. Бөөр, давсаг идэвхтэй ажиллана. 16-18 цагуудын хооронд хумс, үс бусад үеийнхээс хавьгүй илүү хурдан ургаж байдаг.

18 цаг

Нойр булчирхай өндөр идэвхтэй байна. Согтууруулах ундааг боловсруулах элэгний чадвар сайн байна. Амьсгалын эрхтэнүүдийн үйл ажиллагаа эрчимтэй болно.

19 цаг

Судасны лугшилт удааширна. Цусны даралт бууруулдаг эмийн үйлчилгээ эрс нэмэгддэг болохоор их болгоомжтой хэрэглэж байх хэрэгтэй. Төв мэдрэлийн системийн хямрал, хоол боловсруулах эрхтэнүүдэд нөлөөтэй эм бэлдмэл хэрэглэхэд тохиромжтой цаг. Бөөрний үйл ажиллагааны эрчим дээд цэгтээ тулна.

20 цаг

Элгэн дээх тосны агуулга буурч, судасны лугшилтын давтамж нэмэгдэнэ. Өдийд  уусан, тарьсан антиобиотикийн өчүүхэн тун ч гэсэн бие махбодид маш сайн нөлөө үзүүлнэ. /үйлчилгээ нь өглөөний 4 цаг хүртэл/ Хамгийн зохимжтой цаг нь 20,32 бөгөөд гаж нөлөө барагтай бол ажиглагддаггүй. Харшил, багтраагийн эсрэг эм, сэтгэл гутралыг засах бэлдмэлүүдийн үр нөлөө илүү сайн болно.

21 цаг

Бие махбодь шөнийн  амралтандаа бэлдэж эхэлнэ. Энэ үед хэт их идэх хэрэггүй. Өдийд идсэн хоолны шингэц өглөө болтол үргэлжилдэг бөгөөд өөх ихээхэн хуримтлах нөхцөл бүрдэнэ.

22 цаг

Ажиллах чадвар огцом буурна. Цусан дахь цагаан эсийн тоо нэмэгдэнэ. Шөнө хүний бие махбодийн хордлогыг эсэргүүцэх чадвар эрс буурдаг болохоор гаж нөлөө ихтэй эм бэлдмэл уухгүй байсан нь дээр.

23 цаг

Бодисын солилцоо буурахыг даган цусны даралт, судасны лугшилтын давтамж, биеийн дулаан буурч, анхаарлаа төвлөрүүлэх ажиллах чадвар багасна. Кортизоны ялгаралт зогсоно.

24 цаг

Арьсны эрчимтэйгээр нөхөн төлжинө. Эсүүд нь өдрийнхөөс илүү хурдтай хуваагдаж байдаг. Элэг, цөсөөр хатгуулах магадлал өндөр болно. Хэсэг газрын цусны эргэлт алдагдахтай зэрэгцэн цусны даралт буурч, судасны лугшилтын давтамж цөөрөхтэй холбоотойгоор тархины цус харвалт буюу инсульт үүсэх эрсдэл өндөр болно. Эмэгтэйчүүдийн хувьд төрөх үеийн базлалт  -ыг удирддаг дааврын нөлөө маш өндөр байдаг бөгөөд ийм ч учраас шөнөдөө өдрийнхөөс хоёр дахин илүү олон хүүхэд төрдөг.

Хүний эрхтэнүүдийн үйл ажиллагааны хамгийн өндөр идэвхтэй байдаг цагууд

Элэг:  01 -ээс 03 цаг

Уушиг: 03 -аас 05 цаг

Бүдүүн гэдэс 05-аас 07 цаг

Ходоод:  07-оос 9цаг

Дэлүү, нойр булчирхай: 09 цагаас  11 цаг

Зүрх: 11-ээс 13 цаг

Нарийн гэдэс: 13-аас 15 цаг

Давсаг: 15 -аас 17 цаг

Бөөр: 17-оос 19 цаг

Цусны эргэлтэнд оролцдог эрхтэнүүд, бэлиг эрхтэн – 19 -өөс 21 цаг

Цөс : 23-аас 01цаг

Энд танилцуулж байгаа био цагийн хэмнэл нь дундаж. Тэгэхээр бодит амьдрал дээр таных энэ жишигээс нэг цагийн наана цаана ялгаатай байж болно. Иймд өөрийн бодит био цагийг тодорхойлохын тулд хоёр долоо хоног орчим өдрийн тэмдэглэл хөтөлж, өдрийн турш ажиллах чадвар, ой тогтоол, эрч хүч, дур хүсэл г.м. зүйлс хэрхэн өөрчлөгдөж, ихэсч багасч байгааг тэмдэглэн авах хэрэгтэй. Ийнхүү өөрийн био цагийг мэдэж авснаар элдэв стресс, хямрал, өвчин эмгэгээс өөрийгөө зайлуулж чадах нь гарцаагүй.

Аризоны их сургуулийн судлаачид зочид буудал, зоогийн газар, банк, офис зэрэг газруудын лифтний товчлуурын гадаргуй дээрээс шинжилгээ хийгээд ийм дүгнэлтэнд хүрсэн байна.

Тэдний тогтоосноор бол цахилгаан шат бүхий олон нийтийн байгууллагуудын лифтний товчлуурын 1 хавтгай дөрвөлжин см талбай дээр колони буюу бөөгнөрөл үүсгэдэг 313 нэгж нян “амар сайхан амьдарч байдаг” юм байна. Гэтэл америкийн нийтийн бие засах дундаж газрын жорлонгийн суултуур дээрх бөөгнөрөл үүсгэдэг нян дунджаар 8 байдаг гэнэ. Тэгэхээр лифтний товчлуур нь 00-ийн суултуураас хэд дахин бохир байгааг өөрөө тооцоод үзээрэй.

Эдгээр бөөгнөрөл үүсгэгч нянгуудын дотор гэдэсний бүлгийн өвчин үүсгэгч нян тун ч элбэг байдаг ажээ. Тэгэхээр олон хүн орж гарч байдаг газрын хаалга үүдийг онгойлгох, лифтээр зорчисныхоо дараа ядаж гараа чийгтэй салфеткаар арчиж байхад тун ч илүүдэхгүй байх.

Үүнээс өмнө судлаачид нь олон тооны судалгаагаараа  компьютерийн гар нь суултуураас 8 дахин бохир, гар утасны товчлуур ус татдаг даруулаас 18 дахин бохир байдгийг бас тогтоож байсан юм. Тэгэхээр өдөр тутам хэрэглэж байдаг эдгээр зүйлсээ долоо хоногтоо ядаж нэг удаа цэвэрлэж байгаарай.

Архинд донтохыг зарим нь сэтгэлийн тэнхээгүйн шинж, үнэхээр хүсэх юм бол дуртай үедээ хаяж болно гэдэг. Зарим нь архинд донтохыг хүнд хэлбэрийн эмгэг болохоор мэргэжлийн эмч, сэтгэл зүйч нарын туслацаатайгаар эмчлэх ёстой, хүн өөрөө гарна гэж бараг байдаггүй гэдэг.

Гэхдээ архинд орох, архинд донтох, архичин болох, “алкаш” болох г.м. яаж ч нэрлэлээ гэсэн ийм асуудал байгаа нь гарцаагүй үнэн. Мөн асуудалд яаж хандахаас үл хамаараад архинаас гарна гэдэг тун амаргүй зүйл гэдгийг энэ асуудалтай тулгарч байсан, тулгараад байгаа хүмүүс, тэдний ар гэр мэдэхийн сайнаар мэднэ. Бүгдэд нь тохирох ганц супер жор гэж байдаггүй ч архинд толгойгоо мэдүүлэх гэсэн таагүй зүйлтэй тулгарчихаад түүнээс салахыг хүсч байгаа хүмүүст  товчхон нэг загварыг санал болгож байна. Бие даан, өөрийн хүчээр архинаас гарахдаа ашиглах загвар шүү.

За ингээд архинаас гарахыны тулд юуны өмнө:

1. Өөрт тохиолдоод байгаа зүйлс, орчин тойрноо бодитоор харах. Өөрөөр хэлбэл эрүүл хүний, эрүүл саруул ухаанаар харах хэрэгтэй. Яаж ч архинд орсон хүний тархи богино хугацаанд ч болов эрүүл саруулж байж орчин тойрондоо болоод байгаад зүйлс, өөрийн байдал, эрээн бараан, сайн мууг бодитоор нь хүлээн авч цочрох чадалтай байдаг. Ингэж хараад эргэцүүлэн бод. Уулын уруу өнхрөх явцдаа авсан элдэв шарх сорви, гэмтэл бэртлээ тоол. Дүгнэлт хий. Өнхөрч явахдаа дайрч унагасан хүмүүсээ сана. Арай хийж босох гэхээр “аан худлаа худлаа” гээд буцаагаад түлхэж унагасан хүмүүсийг сана. Уналтыг чинь зогсоож босгох гэж гараа өгч байсан хүмүүсийг сана. Одоо аль уулын ямар нэртэй жалганд түр саатаад байгаагаа сайн хар. Тэгээд тэр дээр байгаа уулын оройг хар. Жалганд байх, уулын орой дээр байх хоёрын ялгааг хар.

2. Хатуу шийдэх. Өглөөд шартсан байхдаа “Ахиж л архи уухаа больё” гэж мянга хэлээд хэрэггүй гэдгийг “уудаг”, “наадаг”, “дринкэддэг ” хүмүүс төдийгүй тэдний ар гэр сайн мэдэж байгаа. Шараа тайлмагц, эсвэл шарталтын хам шинжүүд дарагдаад гайгүй болоод ирэхээр энэ бүх үг өглөөний манан нар мандахаар сарнидаг шиг арилаад өгнө. Тэгэхээр шартах, шартажж үхэх гэж байх үедээ бус харин эрүүл байхдаа  “Ахиж уухгүй. Гүйцээ. Эрүүл саруул явж чадна. Архи ингээд будаа ” г.м. –ээр дотроо хатуу шийдэх хэрэгтэй. Шийдвэрээ бататга. Үйл хэргээрээ харуул.   “Тэр муусайн 76-ааг бодвол би хэлсэн амандаа хүрч чаддаг хүн гэдгээ  өөртөө, аавдаа, ээждээ, аахдаа, дүүдээ, эгчдээ, эхнэртээ, хүүхэддээ, даргадаа, найз даа, нууц амрагтаа г.м. бүгдэд нь харуулна даа. Та нар харж л байгаарай” гэж өөрийгөө ирэлж, хурцалж бай.

3. Өнгөрсөн ба ирээдүйгээ харьцуулан үз. Хүсвэл цаас авч байгаад ууж, нааж, дринкдэж эхлэхээс өмнөх амьдрал ба дараах амьдаралаа хоёр баганаар зэрэгцүүлж бичээд харьцуулж үзэж болно. /Цаас олдохгүй бол дэлгүүрээс архи авсан кассны талон дээр, эсвэл баарны тооцооны цаасан дээр бичиж болно. Эсвэл бүр шараа тайлах гээд жоорлосон мөнгөн дэвсгэртээ гаргаж ирж байгаад хаантай талд нь эрүүл саруул үеээ, нөгөө талд наадаг үеээ харьцуулан бичээд харж болно шүү дээ/. Бичих гэхээр гар чинь салаганаад байгаа бол хуучин шигээ эрүүл саруул сэтгэдэг байсан бол янз бүрийн тохиолдолд ямаршуу шийдвэр гаргаж, яах байсан бол гэж төсөөлөн бодоод бай. Олон олон тохиолдолд ингэж төсөөлөн бод. Харьцуулаад төсөөлөөд эрүүл саруул сэтгэдэг үеийн шигээ амьсгалж, бодож, идэж, уух  /дандаа градусгүй шингэн шүү/-ыг хичээ, чармай, зүтгэ.

4. Архинаас гарахад тус болох гарын авлага, ном, нийтлэл олж унш. Интернэт ух. Гадгаад хэл дээр байгаа бол тэр гадгаад хэлийг нь сурч байгаад унш. Яагаад болохгүй гэж. Бусад нь сураад архинаас гаргах байтугай ном уншаад байхад та юугаараа тэднээс дутах юм. Яахав, бага зэрэг балгадаг л байгаа биз. Тэр тусам балгахаа болих гэж байгаа хүнд тэдэнд байхгүй их хор шар, хүчтэй сэдэл байгаа нь ойлгомжтой.

5. Амьдралаас кайф ав. Амьдралаас кайф авах өч төчнөөн арга, боломж байна. Үгүй байсан бол дэлхийн хүн амын 90 хувь нь архичин болчихсон байх байсан биз. Уудаггүй хүмүүс амьдралын хаанаас кайф аваад байна вэ гэж өөрөөсөө асуу?  Хүсвэл тэр хүмүүсээс ч асуусан болно. Гэхдээ цаадуул чинь “батентээ алдчихана” гээд хэлэхгүй байж магад. Тэгэхээр та өөрөө хай, сэтгэ.  Наад зах нь хобби байна. Хобби гэхээр бие засахдаа жорлонд ном унших төдийхнөөр төсөөлөх хэрэггүй. Хобби гэдэг тэр хоббитоод байгаа зүйлийнхээ талаар бүх нарийн ширийнийг нь олох, судлах, мэдэх, мэдрэх, мэдэрснээ ашиглах гээд хүнээс тун их зүйл шаарддаг юм шүү. Наад захын жишээ гэвэл өөрийгөө уудаг хоббитой байхдаа тэр талаар ямар их гүйлгээ ухаан гаргаж, нарийн арга хэрэглэж, гүн мэдлэгэтэй болж, мэдлэгээ чадварлагаар ашигладаг байснаа сана.

6. ….

7. ….

8. ….

Ямар ч байсан эхний 4-ийг нь хэрэгжүүлчихсэн байхад 5-дахь зүйл дээр толгой чинь аяндаа л сийрэг ажлаад эхэлнэ. Харж л байгаарай. Өөр нэмэхээр юм байгаа бол нэмээд, баяжуулаад бичээрэй. Энэ асуудалтай тулгарсан хүнд бол нэмж бичих зүйл нэгээр тогтохгүй олон гарч ирэх нь гарцаагүй. Амжилт хүсье.

www.103.mn

Гэхдээ ийм байдалд бас эргэх холбоо гэж байдаг нь давуу тал гэлтэй. Юу гэсэн vг вэ гэвэл булчингаа сулласнаар хэвийн амьдралд саад болж байдаг сэтгэл хєдлєлєєсєє ангижрах боломжтой гэсэн vг.

Жекобсоны биеэ суллаж, сэтгэл засах дасгалууд нь олон арван жилийн ємнє зохиогдсон тул тvvний дагагчид нь нєхцєл байдал, цаг үедээ зохицуулан маш олон янзаар өөрчилсөн байдаг. Тэдгээрийн нэг нь танд толилуулж байгаа энэхүү хувилбар юм. Энэ хувилбар нь булчинг эрчимтэйгээр олон дахин статик байдлаар чангалах замаар цуцааж, цуцалтыг дагалдан ирдэг жам ёсны сулралтыг ашиглан биеийг суллаж, сэтгэлийг засдаг. Биеэ суллаж, сэтгэлийг засах гэдгийг шинжлэх ухаанд релаксац гэдэг.

Релаксацийн дасгалууд

Энд өгөгдсөн бүх дасгалуудыг ганцхан зарчмаар хийнэ.

1.Үүний тулд дасгалд заагдсан байгаа булчинг дотроо “нэг-хоёр-гурав-дөрөв” гэж тоолоход аажмаар чангалах бөгөөд “дөрөв” гэж дотроо хэлэхэд булчинг дээд цэгт нь тултал хүчлэн чангална.

2.Үүний дараа дахин дотроо “нэг-хоёр-гурав-дөрөв” гэж тоолохдоо булчингаа чангалсан чигтээ барихын сацуу, улам чангалахыг хичээнэ. Ингэхдээ жишээлэхэд, нударгаа зангидаж байгаа бол бөмбөлөг бяцалж байна гэх мэтээр ургуулан бодож чадвараа дайчилбал үр дүн нь илүү сайн байдаг. Ингэсээр “дөрөв” гэж дотроо хэлэх үед чангалж байсан булчингаа огцом суллана /гараа чангал байсан бол гараа огцом хүчтэй сэгсрэх г.м./.

3.Дараагийн удаа мөн “нэг-хоёр-гурав-дөрөв” гэж дотроо тоолох зуураа сулласан булчинд мэдрэгдэх лугшилт, чичиргээ зэргийг сайтар чагнан мэдэрнэ.

4.Сүүлийн шатанд “нэг-хоёр-гурав-дөрөв” гэж дотроо тоолох зуураа “халуун ус”, “бүлээн салхи” г.м. өөрт хамгийн ойр, дөхөм санагдсан зүйлийг төсөөлөн бодож тухайн булчинг суллахтай холбож өгнө. Төсөөлөл нь ямар ч байж болно хайлж урсах лааны тосноос өгсүүлээд хар шөл хүртэл гээд зөвхөн таны уран сэтгэмж л мэдэх хэрэг.

Тоонд онц анхаарах хэрэггүй. Өөрт хамгийн эвтэй, тохиромжтой хэмнэлээр, яаралгүй тоолно. Цаг давчуу байгаа үед дээр өгүүлэгдсэн гурав, дөрөвдүгээр шатуудыг нэгтгэсэн ч болно.

Булчин суллах дасгал тус бүрийг зүүн ба баруун талдаа ээлжлэн солбиж хийнэ. Жишээлэхэд, зүүн мөр, дараа нь баруун мөр, зүүн шуу дараа нь баруу шуу.

1.Эхлээд гар, мөрний булчинг суллах дасгал.

А. Мөрөө эцэст нь тултал хавчиж өргөнө.

Б. Алгаа мөрөндөө тултал нь өргөнө. Өөрөөр хэлбэл бодибилдингчид хоёр толгойт булчингаа чангалдаг даг шиг чангална. Ингэхдээ алгаа тэнийлгэсэн байна.

В. Үүний дараа шууныхаа булчинг оролцуулна. Ингэхдээ алгаа шууны дотор талд аль болох ойртуулан нугална.

Г. Алгаа шууны ар тал руу аль болох ойртуулан нугална

2.Хөлийн булчин

А. Хөлийнхөө хуруунуудыг нударга зангидаж байгаатай адил хумиж чангална.

Б. Өлмийгөө тултал нь ээтийлгэнэ

В. Өлмийгөө урагш нь тултал нь тэнийлгэнэ

3.Амьсгалын дасгал

А. Эхний удаад “нэг-хоёр-гурав-дөрөв” гэж тоолох зуураа амьсгаагаа авна

Б. Дараагийн удаад “нэг-хоёр-гурав-дөрөв” гэж тоолохдоо амьсгаагаа барьна.

В. Дараагийн удаад “нэг-хоёр-гурав-дөрөв” гэж тоолохдоо амьсгаагаа гаргана

Г. Дөрөв дэх удаад “нэг-хоёр-гурав-дөрөв” гэж тоолохдоо амьсгаа авалгүй хэсэг байна

4.Хүзүүний булчин

А. Толгойгоо тултал нь гэдийлгэнэ

Б. Толгойгоо урагш нь тултал нь бөхийлгөнө.

5.Нүүрний булчин

А. Хөмсгөө аль болох дээш өргөнө /гайхаж байгаа мэт/

Б. Хамрын самсааг сартайлгана. /жигшин ярвайж байгаа мэт/

В. Уруулаан аль болох тултал нь сунгана. /инээж байгаа мэт/

Г. Эрүүгээ хамаг чадлаараа чангална.

Д. Нүдээ тас анина.

Үүний дараа 2,3,4,5 дасгалуудыг нэг дор хийнэ. Эсвэл бүх дасгалуудыг давалгаа байдлаар ар араас нь залгуулан нэг дор хийнэ.

Аль нэг хэсгийн булчин гүйцэд сулраагүй байгааг мэдэрвэл тухайн булчингийн дасгалыг ахин хийнэ.

Дасгалуудыг унтахын өмнө, эсвэл сэтгэлийн түгшүүр, таагүйтлийг арилгах зорилгоор хийнэ. Удаа дараалан хийж дасгалыг гартаа оруулсны дараа бүх биеийн булчинг суллаж, сэтгэлийг тайван болгоход аль нэг ганц хэсгийн булчинг чангалж, суллах дасгал хийхэд хангалттай болж ирдэг. Жишээлэхэд, нударга зангидан суллах ганц дасгалыг хийснээр бүх биеийнхээ булчинг сулладаг болох г.м. Хамгийн гол нь чадах чинээгээрээ тогтмол, байнга хийх хэрэгтэй. Дасгалын vргэлжлэх хугацаа чухал биш.

Гартаа оруулсан бол бухимдал, уцаар, стресс -ийг тайлах сайн зэсвэгтэй боллоо л гэсэн vг.