Цусны цагаан эсийн өмөн

Бидний ”цусны хорт хавдар” гэж нэрлэж заншсан эмгэгийг хавдрын мэргэжилтнүүд ,,гемобластоз,, гэж нэрлэдэг. “Гемобластоз” нь цус төлжүүлэх эрхтнийг хамарсан бүлэг өвчний нэр юм. Хавдрын эсүүд чөмгийг (ясны чөмгөнд цусны эсүүд үүсч хөгждөг) эзэлсэн тохиолдолд гемобластозыг лейкоз (лейкемия) буюу цусны цагаан эсийн өмөн гэж нэрлэнэ.

Ерөнхий

Цусны цагаан эсийн өмөн нь мөн л дотроо олон янз. Бүгд цус төлжүүлэх тодорхой эсүүдийг хорт чанартай болгож хувиргадаг шинж чанарыг агуулдаг. Ингэж өөрчлөгдсөн эсүүд замбараагүй өсч үржин цус болон чөмгөн дэх эрүүл эсийг шахан орлож эхэлдэг. Цусны ямар эсvvд хавдрын эс болж хувирснаас хамаарч цагаан эсийн өмөнг хэд хэдэн төрөлд хуваадаг. Лимфолейкоз – тунгалгийн эсийн (лимфоцит) гажиг, миелолейкоз- мөхлөгт цагаан эсvvдийн хэвийн боловсролтын алдагдал гэх мэт. Бүх цагаан эсийн өмөнг дотор нь хурц ба архаг гэж ангилдаг. Цагаан эсийн хурц өмөнгийн үед цусанд залуу (өсч гүйцээгүй) эсүүд хяналтгүй үрждэг. Архаг цагаан эсийн өмөнгийн үед цус, тунгалагын зангилаа, дэлүү, элэг зэрэг эрхтэн дэх  илvvтэй боловсорсон эсүүд ийн хэмжээ эрс ихэсдэг. Хурц цагаан эсийн өмөн нь архагаа бодвол хамаагvй хүнд явцтай байдаг бөгөөд яаралтай  эмчилгээ шаарддаг.Цагаан эсийн өмөн нь хамгийн тийм ч элбэг тохиолддог хавдарын өвчин биш юм. Америкын анагаах ухааны дүн бүртгэлийн мэдээгээр жил бүр зуун мянган хүнээс 25 хүн л vvгээр өвчилдөг. Эрдэмтэд, цусны цагаан эсийн ємєн нь гол тєлєв хүүхдvvд ( 3- 4 нас) болон настай (60-69 нас) хүмүүст тохиолддог болохыг ажигласан байна.

Шалтгаан

Хүн цагаан эсийн өмөнгөөр өвчлөхөд ердөө цорын ганц цус төлжүүлэх эс л хавдарынх болж өөрчлөгдөсөн байхад л (мутация) л хангалттай байдаг. Өөрчлөгдсөн эс хурдан хуваагдаж эрүүл эсийг шахаж эхэлнэ. Улмаар хэвийн эсvvдийн зайг эзэлж цагаан эсийн өмөн vvсдэг. Хэвийн эсийн хромосом дахь мутац үүсэхэд нөлөөлдөг хэд хэдэн шалтгаан бий. Үүнд: Ионжуулагч туяаны үйлчлэл. Японд атомын бөмбөг дэлбэрсний дараа цагаан эсийн хурц өмөнгийн өвчлөл хэд дахин нэмэгдсэн. Дэлбэрэлтийн төвөөс 1.5 км зай дотор байсан хүмүүс энэ бvсийн гадна байсан хүмүүсээс 45 дахин их өвчилж байсан байна.

Канцероген. Үүнд зарим нэг эмийн бодис (бутадион, левомицетин, хавдрын эсрэг цитостатик эмүүд), тvvнчлэн хэд хэдэн химийн бодис (пестицитүүд, бензол, нефтийн бүтээгдэхүүнүүд, лак болон будгийн найрлаганд ордог зарим нэг бодис) хамаарна.

Удамшил. Энэ нь гол тєлєв архаг цагаан эсийн өмөнд хамаарах боловч хурц цагаан эсийн өмөнгєєр өвчилсєн хvн байсан гэр бүлийн гишүүдийн өвдөх эрсдэл 3-4 дахин ихэсдэг. Удамшлаар євчин  дамждаггүй харин эсийн гажих хандлага  дамждаг.

Вирусийн халдвар. Хүний ДНК- д суурьшиж хэвийн эсийг  хорт чанартай болгон хувиргадаг онцгой тєрлийн вирус байдаг гэсэн таамаглал байдаг. Цагаан эсийн өмөнгийн үүсэл нь хүний яс vндэс болон аж төрдөг газар зүйн бvсээс тодорхой хэмжээгээр хамаардаг.

Шинж тэмдэг

Єєрєє өөртөө “цусны цагаан эсийн өмөн” гэсэн онош тавих боломжгvй боловч  өөрийн биеийн байдлын өөрчлөлтєд заавал анхаарал тавих хэрэгтэй. Цагаан эсийн хурц өмөнгийн үед халуурах, бие сулрах, толгой эргэх, үе мөч өвдөх, их хэмжээгээр цус алдах шинж илэрдэг.

Энэ өвчний үед янз бүрийн халдварын хүндрэлvvд нэгдэх боломжтой: гүйлсэн булчирхайн үхжилт үрэвсэл, амны салстын шархлаат үрэвсэл гэх мэт. Мөн тунгалагын булчирхай, элэг болон дэлүү томрох явдал ажиглагддаг. Цагаан эсийн архаг өмөнгийн үед их ядрах, бие сулрах, хоолны дуршил буурах, жин буурах зэрэг шинж илрэхээс гадна элэг, дэлүү томордог. Өвчний хvндэрсэн шатанд  халдварын хүндрэл, цус бүлэгнэх хандлага vvсдэг.

Оношлогоо

Оношыг цусны ерөнхий шинжилгээ болон биохимийн цусны шинжилгээгээр тогтооно. Мөн  чөмөгний шинжилгээ (өвчүүний хатгалт, яс өрөмдөж авах шинжилгээ) хийлгэх шаардлагатай.

Эмчилгээ

Цагаан эсийн хурц өмөнгийн эмчилгээнд хэд хэдэн хавдрын эсрэг эмийг глюкокортикоидын дааврын өндөр тунтай хавсарч хэрэглэдэг. Зарим тохиолдолд чөмөг шилжүүлэн суулгадаг. Цус, цусан бүрэлдэхvvнээр сэлбэх болон холбогдох халдварыг түргэн эмчилэх зэрэг дэмжих арга хэмжээг авах нь туйлын чухал. Цагаан эсийн архаг өмөнгийн үед одоо vед хавдрын эсийн өсөлтийг дарангуйлдаг антиметаболитууд гэж нэрлэгддэг эмүүдийг хэрэглэж байна. Түүнээс гадна заримдаа туяа эмчилгээ эсвэл цацраг идэвхит фосфор зэрэг бодисыг хэрэглэдэг. Эмч цагаан эсийн өмөнгийн хэлбэрээс хамаарч эмчилгээний аргыг сонгоно. Өвчтєний биеийг цусны болон чөмөгний шинжилгээгээр  хянана. Цусны цагаан эсийн ємєнгийн эмчилгээг  vлдсэн бvх амьдралынхаа туршид хийлгэх болдог.<

12 Comments

  1. Zochin

    Tsagaan esiin havdriin emchilgeeg uldsen buh amidraliihaa turshid hiilgej shaardlagtai gej unshlaa. Emch nar bolhoor undsen hiimiin emchilgeenees hoish 4-5 jil emchiin hyanaltand baigaad uvchin dahiagui bol edgesen gej uzdeg gej helsen ene talaar yamar neg tailbar ugnu uu Ali ni unen be?????????

  2. todruulj ogooch

    2 nastai ohinii maani tsusnii delgerengui sinjilgeegeer Lym(lymfozit) gdg ni 78.8% ta garaaad eh nyalhasiin emnelegt handsan bolovch hevtej emcluuleh shaardlagatai yum alga geed sariin daraa shinjilgee gee ahiad neg ogood uz geh yum. ene ni vakteriin garaltai tsusnii ovchlol ehelj baih magadlatai gej sonsson yum. ene tegheeer yamar ovchin yum boloo? haana yamar shinjilgee ogch yamar emchilgee hiigdeh shaaardlagatai ve.todruuulj ogno uu….

  3. deerhi hund

    MGL-d naad nariin shinejilgeeg hiij chadah yum uu daa?! chi tsag aldaj baihaar Korea, Beijin yavsan ni deer baih, tsag aldsanaar daraa ni ulam l hetsuu boldogiin bna lee

  4. baagii

    tsusnii tsagaan esiin omongiin emchilgeeg mongold hiij bgaa u.hiij bgaa bol yag yamar emchilgee hiij bgaa be .ene talaarhi medeelel bna uu.mon ene obchinoor negent obdson tohoildold heden jil amidrah bolomjtoi bol.

  5. ehees huuhded damjdag yum bolovuu ene ovchnoor dagnashsan emneleg bdag uuuu

  6. ehees huuhded damjdag yum bolovuu ene ovchnoor dagnashsan emneleg bdag uuuu

    cvf xxxxc

  7. кеке

    ene obchin ebchlegdeh vvvvvvv

  8. tsunii hort hawdar 4r zeregte ochson gene. ene n emleh bolomjgui gesen genee
    tegeheer yaah yostoi yum bol?

  9. tsusnii umung tsusnii uudel es buyu chumug shiljuulen suulgasanaar edgeeh bolomjtoi.bi 2011ond octri meloblastni leikoz buyu huts helberiin tsusnii hort havdraar uvduj mongold 3 udaagiin himi emchilgee hiilgej bgad bnsu.d irj chumug shiljuulen suulguulaad 4sar bolj bna.tsus aldah,biyer huhrult garah,yadrah,hoolond durgui boloh geh metiin shinj temdguud ilerdeg.huuhed bolon zaluus mash iheer uvchilj bga yum bilee.

  10. Оюунтуяа

    Цусны цагаан эсийн хорт хавдараар өвчилсөн хүний хорт хавдарын эсүүд гэмтэл авсан хүний гэмтсэн ясанд нь очиж наалдан ясыг идэж,тэр хэсгийн ясыг үхжүүлдэг гэсэн ойлголт байдаг уу? Тухайлбал шүд дайрсан хугарал бүхий эрүүний яс.

  11. Nomio

    Tsusnii hawdriig nasand hvregchid UNTE emneleg buyu 1r emneleg.n 310 tootod vzvvlj shinjilgee hlgeed onosh batlagdwal Tsusnii tasagt hewten emchlvvldeg. Harin hvvhdvd EHEMUT-d vzvvldeg. Mgl-d naad shinjilgeeg jn hj chadah yumu da gsn bna. Tsusnii delgerengvi shinjilgee ogood oorchlolttei garsan tohioldold Yasnii hemiin hatgalt hj shinjilgee awdag. Hariu garsnaar onosh batlagdana.

  12. Bab

    Solongost chumug soliulaxd urtug xd we

Leave a Reply