Элэгний хорт хавдар

Ерөнхий

Элэгний өмөн буюу хорт хавдар нь манай улсад нэлээд газар аваад байгаа. Иймд элэгний хорт хадвар гэж юу байдаг, ямар төрлийнх байдаг зэрэг асуудлыг бага ч болов тодруулж байна.

Элэгний өмөн нь дотроо олон янз байдаг. Элэгний хучуур эдээс гепатоцеллюляр /элэг эсийн/, холангиоцеллюляр /цөсний замын/, гепато-холангиоцеллюляр /холимог/ өмөн үүснэ. Хучуур бус эдээс гемангиоэндотелиом. Мөн гепатобластом ба карциносарком нь элэгний холимог хорт хавдрын тоонд орно.

Эмнэл зүйн үүднээс элэгний хорт хавдрыг анхдагч ба хоёрдогч /өөр эрхтэнээс ургаж, үсэрхийлсэн/ гэж ялгадаг. Элэгний анхдагч өмөн нь тодорхой зааггүй, цайвардуу өнгийн олон тооны, эсвэл ганцаарчилсан нягт үүсмэл хэлбэртэй байна. Хавдар нь богино хугацаанд судсанд нэвчин орж үсэрхийлэл үүсгэн элгээр тархдаг. Элэгний циррозтой үед үүссэн хорт хавдрын үед хавдар нь зангилаа үүсгэлгүйгээр нэвчсэн хэлбэртэй байх нь цөөнгүй. Үсэрхийлсэн буюу элэгний хоёрдогч өмөн нь өөр эрхтэнд анхлан үүссэн үед үсэрхийлэх байдлаар үүсдэг.

Шалтгаан

Хорт хавдар, түүний дотор элэгний хорт хавдрын үүсэхэд хүргэдэг цаад шалтгаан ба томрох механизмыг одоогоор нарийн тодруулж чадаагүй байгаа. Энэ зорилгоор цаг уур, газар зүйн байрлал, хооллолтын онцлог, эмийн эмчилгээний онцлог зэргийг өмөн үүсэхэд нөлөөлдөг өндөр эрсдэлүүдийг судалж үзсэн байдаг.

Ингэхэд хүнсний бүтээгдэхүүнд афлатоксин / газрын самар буюу арахисийг гэмтээдэг мөөгөнцрийн үрэнцэрийн ялгаруулдаг хорт бодис/ байгаа үед элэгний анхдагч өмөн үүсэх эрсдэл нэмэгддэг болохыг тогтоожээ. Элэгний ангисарком /судас махгар/ үүсэхэд эр бэлгийн анаболик гормонтой нөлөөлдөг гэж үздэг. Үүнээс гадна шимэгчийн өвчин, вирусын өвчин /элэгний В гепатит нь гепатоцеллюляр өмөнгийн 80 үүсгэдэг гэж үздэг/, элэгний цирроз зэрэг нь элэгний анхдагч өмөн үүсэхэд нөлөөлдөг.

Мөн удамшлын гаралтай өмөн үүсэх магадлал өндөртэй тохиолдол гэж байна. Харин архи, согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэснээс үүдэлтэй цирроз нь элэгний анхдагч өмөн үүсэхтэй шууд холбоотой нь батлагдсан гэж үздэг.

Шинж тэмдэг

Элэгний анхдагч өмөнгийн шинж тэмдэг нь тун олон янз. Ингэхдээ гол төлөв хавдрын эмнэлзүйн явцаасаа шалтгаалан хорт хавдрын ерөнхий шинж тэмдэгүүдийн хувилбарууд илэрдэг.

Гол төлөв илэрдэг шинж тэмдэг нь сульдаж ядрах нь нэмэгдэх, хоолны дуршил алдагдах, адинами буюу хүнд өвчний улмаас хөдөлгөөний идэвх алдагдах, бие махбодь бүхэлдээ сульдах, цөөнгүй тохиолдолд дотор муухайрч, бөөлжүүлнэ.

Элэг хэмжээгээр томрох бөгөөд доод хэсэг нь хүйс, түүнээс ч доош хэсэгт байх нь цөөнгүй. Тэмтрэхэд дунд зэргийн хөндүүртэй, нягт, барзгартай, заримдаа тусгаарлагдсан хавдрын зангилааг мэдэрч болдог.

Элэгний циррозын үед үүссэн элэгний өмөнгийн үед гол төлөв хорт хавдрын үед үүсдэг ерөнхий шинж тэмдэгүүд ажиглагддаг. Үүнд: биеийн байдал нь эрчимтэй муудах, элэгний орчим өвдөх нь нэмэгдэх, асцит үүсч нэмэгдэх /хэвлийн хөндийд ус хуримтлагдах/, шарлах, хүчтэй халуурал, хамраас ойр ойр цус гарах, цөөнгүй тохиолдолд арьсны телеангиэктази /арьсны хялгасан судаснууд хөхөвтөр улаан толбо үүсгэн жигд бус томрох/ ажиглагдана.

Элэгний анхдагч өмөнгийн зарим тохиолдолд эмчилгээнд дарагдахгүй өндөр халуурал ажиглагддаг бөгөөд ийм тохиолдолд элэг гэмтэсний шинж тэмдэг нь арай хожуу илэрдэг.

Шинж тэмдэг султай элэгний анхдагч өмөн нь хорт хавдрын үед илэрдэг байнгын бөгөөд илэрхий шинж тэмдэггүйгээр архаг гепатитын хэлбэрээр өрнөх нь олонтаа.

Элэгний хүндрэлийн эмнэл зүйн шинж тэмдэг нь цөсний зам хавдарт дарагдаснаас үүдэлтэй шарлах, асцит /хэвлийн хөндийд ус хуримтлагдах/, хэвлийн хананы арьсан доорх судас томрох, ходоод гэдэснээс цус алдах, хавдар нь аяндаа, эсвэл бага зэрэг гэмтлийн улмаас хагарч тодуур цус алдасны шинж тэмдэг илэрнэ.

Элэгний хорт хавдрын үсэрхийлэл нь дийлэнх тохиолдолд элгэн дотроо илэрдэг. Бусад эрхтэнүүдээс уушиг, хэвлийн хөндий, бөөр, нойр булчирхай, ясанд үсэрхийлдэг.

Оношилгоо

Элэгний хорт хавдрын оношилгоо, ялангуяа эхний шатандаа яваа өмөнгийн оношилгоо нь нэлээд хүндрэлтэй байдаг. Учир нь өвчний онцгой шинж тэмдэг гэхээр зүйл байдаггүй. Иймээс гол төлөв нэлээд хүндэрсэн үедээ илэрдэг. Үзлэгийн асуулгын үр дүн /халуурал, гэдэсний баруун талаар өвдөх, элэг томрох/, эмнэл зүйн үзлэгийн үр дүн /гэдэсний хэмжээ томорч, эсвэл хэлбэр нь өөрчлөгдсөн, гэдэсний дээд хэсгийн судасны торлог нь илэрхий тодорсон, элэгний хэмжээ, хэлбэр нь өөрчлөгдсөн/ чухал ач холбогдолтой.

Лабораторын судалгаагаар гипохром цус багадалт, лейкоцитоз, трансаминаз болон шүлтлэг фосфатазын идэвх нэмэгдсэн г.м. зүйлсийг илрүүлдэг.

Оношилгооны бусад аргуудаас элгийг радиоизотоп болон хэт авиагаар сканердаж харах, компьютер томограф, дурангаар элэгний эд, эсээс дээж авах г.м. аргуудыг ашигладаг.

Үүнтэй зэрэгцэн элэгний өмөн төстэй бусад эмгэгээс ялгах оношилгоог эмч давхар хийдэг.

Эмчилгээ

Одоогоор элэгчний анхдагч өмөнг хослуулсан аргаар эмчилж байна. Эдгээрээс мэс заслын аргыг ба хими эмчилгээтэй хослуулах нь хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг. Гэвч хагалгаа хийх боломж нь таван өвчтөний нэгд нь л байдаг.

Мөн тусгай эмнэлэгүүдэд элэг шилжүүлэн суулгах мэс засал хийдэг. Одоогийн байдлаар элэг шилжүүлэн суулгахыг хамгийн ирээдүйтэй эмчилгээ гэж үзэж байна.

Мөнхүү одоогоор В гепаптитын эсрэг вакцинжуулалт хийх нь гепатоцеллюляр өмөнгөөс сэргийлэхэд хэр үр дүнтэй байгааг судлах нарийн судалгаа явагдаж байна.

Давтамж

Дэлхий дээр жил болгон 250 мянган хүн элэгний өмөнгөөр өвддөг гэсэн статистик мэдээ байдаг. Ингэхдээ элэгний анхдагч өмөн нь үсэрхийлсэн буюу хоёрдогч өмөнгөөс 30-40 дахин бага тохиолддог. Анхдагч өмөн нь Сенегал, Өмнөд Африк, Хятад, Энэтхэг, Филиппинд хамгийн их тохиолддог. Энэ өвчин нь нас харгалзахгүй үүсдэг дийлэнх тохиолдолд 40 наснаас хойш тохиолддог бөгөөд эрчүүдийн өвчлөл нь эмэгтэйчүүдийнхээс 4 дахин олон байдаг.

Урьдчилан сэргийлэлт

Архи, согтууруулах ундааг хэтрүүлэлгүйгээр зохистой хэрэглэж сурах. Ямар ч өвчин эмгэггүй эрүүл байсан ч жилдээ, нэг удаа нарийн мэргэжлийн эмч нарт үзүүлэн, шаардлагатай шинжилгээ хийлгэж байх нь элэгний өмөнгөөс сэргийлэх, эмчилж болохуйц эхний шатанд нь илрүүлэх боломж юм.

38 Comments

  1. Zolboot

    hey nadaa neg tus bolooch elegnii ort havdartai hund yamar emchilgee hiih ve hariu my mail ruu

  2. oyun

    sain bainu.bi odoo 21tei.elgee ertnees emchilye gvl ymar arga xemjee avax be.duurgiin emnelegt uzuulexeer dotorxoi xariu xeldeggui.bas deerees ni tsus buur muutai. ene toxioldold yax be.xariug ni my mailru tuslaach.

  3. Euoropaas

    Mongold emchlyylex bolomj bagatai naidvar myy l bolov yy Frants uls ruu garch tsagaachlal xysch eryyl mendee ynegyi naidvartai emchlyyleh bolomj baidag yum daa!!! Minii duu

  4. sain bna uu.Bi angaahd surdag oyutan bnaa ma buhnees neg zuiliig hicheenguilen guih gesen ym l daa.nadad elegnii anhdagch umungiin 10 jiliin data buyu statistic medee heregtei bna bi haigaad oldoggui ee.biy daalmiin maani sedev ym l daa.ma buhend bga bol nadruu yvuulj tus bolooch

  5. sain bn uu namaig enhbold gedeg bi 18 tai bayan zvrh dvvrgin 97 dugar surgulid surdag manai eej elegni xort xavdartai gedgig 5 xonogin oml medlee mongold yamarch emchilgee baihgvi geh ym yah ve mongold yamar negen emchilge baidag bolvuu bas yamar gam baeih yostoi ym bol gedgig medmer bn xariu my Quzma_19@yahoo.com ru yavuulaach guij bna guij bn guij bn

  6. turuu

    hi elegnii hort havdriin ue shatiin talaar haanas ynshij medeelel avch boloh be? helj ugch tyslaach

  7. emz

    Sain baizgaana u? bux torliin xabdriin talaar delgerengui medeelel abaxiig xuccen xumuuct amerikiin emz naraas zoblogoo abz ogokh bolon xolbogdokh xabdriin tobximoliig mongol xel deer ogno.
    oncoinfocenter@gmail.com xayagaar xandana u.

  8. baynaa

    Hi Ta bvhend ene udriin mendiig hvrgey.Bi deer setgegdel vldeesen Enheed \enhbold\ handah gesen yumaa. Mongold amidarch bgaa bidnii huwid tiim uwchin tusahgvi geh batalgaa baihgvi.Bas emchilne gesen batalgaa bvvr ch bhgvi. Mongold emchilvvleh ni bitgii hel gants shinjilgee uguhud ymar ywdal chiregdel gardag bilee dee. za olon yum nurshilgvi gol zvildee oroy. Bi sayhan Sibiriin ervvl mend gedeg svljee baidagiig medsen yum. Ter svljeend baidag Nowomin gedeg beldmel bgaa tvvniig bvh turliin hawdart mash sain ywtsiig ni zogsoodog gej hvmvvs yrij baihiig sonsson yum bn. Bas edgesen gesen 2- ch hvntei taarsan. vvniig sonirhoj bgaa bol 93126404 gesen utsaar yrij vzeerei. Svljee geheer bitgii haachihaarai. Ehleed unshaad uulzaad vz. Songolt ni chiniih bolohoor shiidee chi l gargana. Svljee bolgon muu bish shvv. Za ervvl enhiig hvsey.

  9. tsolmontuya

    Сайн байцгаан уу? Та бүхэнд энэ өдрийн мэнд хүргэе. элэгний хавдартай хавдар нь 2.5см хэмжээтэй ямар эмчилгээ хийвэл үр дүнтэй вэ? эмчилгээ хийлгэвэл хэдий хугацаагаар амьдрах вэ? энэ өвчний талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл хаанаас аваж болох талаар хэлж өгөхгүй юу?

  10. batbold

    hi elegnii hort hawdariig yaj emchileh yum be
    mongold emchilgee bga yu. her ih vnetei bdg yum be hariu my mail hayagruu

  11. Энхээ

    Монголд элэгний хорт хавдарыг хагалгааны аргаар эмчилдэг. Би өөрөө хагалгаанд орж эдгэрсэн. 5 см хорт хавдар байсан. Монголын хавдар судлалын эмч нар үнэхээр чадалтай эмч нар шүү. Гол нь эрт оношоо тодруулах хэрэгтэй.

  12. tuwshinzaya

    sain bnu manai aaw elegnii hort hawdartai gedgiig sayhan medsen hawdar ni mash hurdatstai tarhah shinjtei bn gesen bas hawdriih ni hemjee ni mash tom bn gej emch helsen barag 5×5 baih gesen nadad tuslaach mini mailruu heregtei medeelliig ogoh hen ch baisan hamaagui handaj tus bolooch guij baina minii aawd tuslaarai minii email hayg freelife_90@yahoo.com guij bn hurdan medeelel yawuulahiig husey

  13. Indira

    Sn bnuu elegnii hort hawdartai hund uulgadag hytad em bdag gene ter em n uvdultiig n medruuldeggu genee gehdee zaaval beijingiin hawdriin emnelegt uzuulj bj joroor avdag geh yum manai aaw odoo ywj chadahgu bson ih uvduj bga ene talaar meddeg hun bval hariu bicheerei

  14. baigal

    hi minii eej elgenii hort hawdartai.hort hawdar ni 2 ch gazraa vserhiilsen gj bn. odoo emchilgeegvi gsn. tegeed hadwariig ni tsaash bi taraagvi gj hytad em uulgaj bgaa hytad em er ni her vilchilgeetei bol ta bvhen nadad tuslaarai guij bn.

  15. Oogii

    Elegnii havdariig sain emchildeg hun Erdeneted baidag um bna lee.Baria zasal byasalgal mongol emeer emchilgee hiideg um bna lee.
    Elegnii Super Albumin Gold 1500mg uurag hyamdaar zarj baigaa shuu.99086227

  16. buya

    hi minii emeeg elegnii hort hawdartai emchilgeegui geed sudas booh emchilgee hiilgesen ch nemer boloogui ahiad userhiileed baina. uur yamar negen emchilgee baina uu? tuslaach! shees uuh sain yamarch hawdriig edgeedeg gej nomnoos unshsan yamar bol…

  17. B11

    edegnii hort havdar emchilgeegvi gedeg bolovch manai ulsad edgersen tohioldol olon bna.asuuh zvil baival bayarjavkhlan@yahoo.com handaarai

  18. B11

    edegnii hort havdar emchilgeegvi gedeg bolovch manai ulsad edgersen tohioldol olon bna.asuuh zvil baival o.bayarjavkhlan@yahoo.com handaarai

  19. USA Super Albumin Gold 1500 uurag mash hyamd zarna.99086227
    USA-gaas em zahiulj avchruulj bolno shuu.hyamdaar avch irj ogno

  20. USA Super Albumin Gold 220 shirhegtei 1500 mg uurgiin aguulamjtai uurag hyamd zarj bna

  21. elegnıı usjıltııg avhuulahaar dahıad usjıdg uu esvel ıngeed edgechıj bgaamuu
    humuusee nadad tuslaach 

  22. saın bna uu mınıı nuhur elegnıı havdartaı gej shınjılgeenıı harıu garjee
    8 cm odoogoor hımıın emchılgee hıılgej bgaa bıd 2 odoo angıld amıdardag.nadad ıh hetsuu bna tuslamj heregteı bna nuhur maanı ıh tursan uurt nı heleeguı bolohoor medehguı l bgaa um l bol untaad bh um gedes nı baga zereg ovoıson bsan emchılgeenıı daraa usjıltıın  80huvı nı arılsan bna genee ıımerhuu asuudaltaı umnu nı tulgarch bsan hun bval hedıı hır hugatsaa uldseng helj uguuch guıya harıu uldeegeereı

  23. oogii

    Elegnii usaa avhuulaad sain emchluulehgui bol ahiad ustaad baidag um bna lee.sain shimegduuleed gamaa sain hiimeer um bna lee.

  24. Tulga

    sn bn uu manai nziin eej ni elegnii horgui hawdartai genee tegeed emchleh arga bdaggui ee. emch nartai uulzahaar yamarch arga bhgui geed hawituuldaggui ee
    mongol ulsad uuniig emchleh arga bn uu eswel hezee uheh bol geed huleej bh yum uu
    zaawar zowolgoo ogoooch yaaraltai

  25. Oyunaa

    Uvuu min elegnii hort havdar tai tegeed say han sudsaan boolguulsan chin buuljuud Yuchi idehgui bie n ulam dordood bna uugn sudsiign sain booson gesen yaval deer bee tuslaach

  26. nasaa

    Elegnii hort havdartai hund yamar hool zohimjtoi ve? Hariu email bichne gedegt naidaj baina

  27. elegnii usiig yaj shimegduuleh we

  28. bill

    Elegnii hort xavdryn emchilgeenii xamgiin suuliin ueiin xor bagata, himiin busad emchilgeeg bodvol sorog noloo baga ximiin emchilgeenii, uuh zoriulalttai NEXAVAR em niiluulne. Europe.iin emiin sanguudad 112 shirxeg tabletka buhii ni 3500 euro baidag ba ene n 1-2 sar uuh hemjee yum. Ene emiig bainga niiluulne. Une  5.1 saya togrog buyu 2800 euro. Emchin jor, hyanalttai uuh shaardlagatai. Email.eer xariltsana. 

  29. jabzaa

    sain baitsgaanauu .eej maan hort habdarar obchlood hagalgaand orj 70%tairuulsan bolobch dahin userhiilsen ba odoo yah estoig min helj tuslaach.energiin emchilgee sain geher n onoodor ochloo gesen hediich oor yamar 1n arga bdag bol ta buhen min tuslaach.mail hayag gojav2002@yahoo.com

  30. buyaa

    saın baına uu mongolchuudaa
    elegnıı havdrıın ued kımotrapı geed bodvol hımıın emchılgee baıdag umaa ter emchılgeeg chıılgeed hajuugaar nı XELODA geed em uudag um bna lee ene emchılgeegeer TURK uls saın manaı emee ene emchılgeeg hıılgeed odoo havdar nı bagassan gehdee jaahan uneteı um bna lee

  31. altanochir

    elegnii xort xabdariig yaj emchleh be . medeh hvn baina uu . ix tom xabdar. temka_jc@yahoo.com hayag ruu xolboo barij tusalna uu

  32. bayarugtah

    elegnii uvchtei bol hund yum urguj guij haraij bolohuu

  33. otgonburen

    sain bnu ta buxend ene odriin mend. minii eej elgenii sirozoor ovchilood 3 jiliin daraa elgenii xort xavdart bolson. emchilex yamarch arga baixgvi geed eej bid 2 ovor mongoliin emneleg yavsan. tus emneleg buren emchilj ogoxgvi ch gsn ovdoltiin bagasgaj nasiig ni jooxon urtasgaj ogno gj xelsen teruugeer ch eej maani odoo xurtel gaigvi l bn.minii zugees ta buxend bolomjt bol xox xotruu yavaaraai

  34. nomin

    энэ хорт хавдар гэсэн сэдвийг яаж татаж авах вэ

  35. Khulan

    Sain baitsgaana uu? Manai owoo elegnii hort hawdartai gsen onosh garsan yumaa.Tged utgun ni baraan ungutei garaad bgaa.Deerh medeelludig unshihad utgun baraan  ungutei gardg gsen yum bhku bh yum.Tiim bj boloh uu? tuslaach Mongol tumen olon miniee…

  36. Manlai

    Ene odriin mend. Elegnii hort havdariin hagalgaa sain hiideg huviin emneleg bn uu tuslaach.

  37. enkhee

    Sain baina uu? Ta buhnii medeelel olon hund tus bolj baigaad urgelj bayarlaj baidag shuu. hort havdartai hund tusladag buyanii baiguullaga bn uu? Neg hund tuslah gesen yum.
    Ta nartaa ajliin amjilt husie!
    Hariug minii mail ru yavuulna uu

  38. 3jil bolson aduuniii hoh homool 1 jil butsalgaj uu gj bn odort 1 litr usand hj

Leave a Reply