Чихрийн шижин буюу сахарын диабет

Чихрийн шижин буюу сахарын диабетийг хүн төрөлхтөн олон мянган жилийн тэртээгээс таньж мэдэн оношилсоор иржээ. Эртний Грекийн эмч нар өвчтөнийхөө шээсийг амсаж үзээд чихэрлэг бол шижинтэй гэсэн онош тавьдаг байсан бол Эртний Хятадын эмч нар өвчтөний шээсийг аяганд хийж тавиад ялаа суувал чихэртэй, улмаар чихрийн шижинтэй байна гэж оношилдог байсан байдаг.

Ерөнхий

Чихрийн шижин гэдэг нь цусан дахь сахарын хэмжээ ихэсч, шээсэнд сахар их хэмжээгээр онцлогтой өвчин юм.  Хоёр төрлийн чихрийн шижин байна, үүнд:

  1. Инсулинд хамааралтай шижин буюу нэгдүгээр төрлийн шижин. Гол төлөв хүүхэд, залуучуудад тохиолддог.
  2. Инсулинд хамааралгүй шижин буюу хоёрдугаар төрлийн шижин. Ихэвчлэн 40-өөс дээш насны илүүдэл жинтэй хүмүүст тохиолддог. Энэ хамгийн өргөн тархсан чихрийн шижин бөгөөд нийт өвчлөлийн 80-85% эзэлдэг.

Шалтгаан

1-р хэлбэрийн чихрийн шижин нь нойр булчирхай -н үйл ажиллагааны алдагдалтай холбоотойгоор үүснэ. Үүний улмаас цусан дахь сахарын хэмжээ -г зохицуулдаг инсулин нэртэй дааврыг ялгаруулахаа зогсоодог.  2-р хэлбэрийн чихрийн шижингийн үед инсулиний ялгаралт хэвийн байдаг ч биеийн эсүүд инсулинийг мэдрэхээ байдаг. Чухам юуны улмаас ийм байдал үүсдгийг эрдэмтэд өнөө хүртэл тайлж чадаагүй ч гэлээ чихрийн шижин нь өвчтэй хүнтэй хавьтахад халдварладаггүй болохыг тогтоожээ.

Дараах хүчин зүйлийн нөлөөгөөр чихрийн шижин үүсч болзошгүй байдаг, үүнд:

  • Удамшил. Ойрын төрөл садных нь хүмүүс чихрийн шижинтэй
  • Таргалалт
  • Биеийн хүчний идэвх бага
  • Дархлаа сулрах
  • Нойр булчирхайн өвчин, хорт хавдар, нойр булчирхайн үрэвсэл
  • Вирусын халдварууд.
  • Сэтгэл санааны дарамт,
  • Ахимаг нас,
  • Архи болон амттан хэтрүүлэн хэрэглэх,
  • Хэвлий, тархины гэмтлүүд

Явц

Инсулин дутагдсан үед бие махбод глюкозыг шингээж чадахаа байснаар, глюкоз нь цусанд хуримтлагддаг. Глюкозын илүүдэл нь шээсээр ялгарч, олон удаа шээс хүрнэ. Улмаар шингэн их хэмжээгээр алддаг тул байнга ам цангаж, ус, шингэн зүйл ихээр хэрэглэхэд хүргэнэ. Чихрийн шижин нь нүүрс усны солилцооны хямралд хүргэсний улмаас бие махбодид явагддаг амин чухал бүх л процессүүд хямарна.

Шинж тэмдэг

Чихрийн шижингийн үед сахар шээсээр ихээр ялгарахаас гадна дараахь шинж тэмдгүүд илэрдэг, үүнд:

  • Түргэн турах
  • Бие махбод усгүйжих
  • Ядрах нь ихсэх
  • Бие сулрах
  • Нойроонд муу болох
  • Арьс загатнах
  • Нэгдүгээр хэлбэрийн чихрийн шижингийн үед  заримдаа биеилэрхий сулран, хэвлийгээр өвдөх, бөөлжүүлж, амнаас ацетон үнэртэх /кетоацидоз/ зэрэг шинж тэмдэг илэрсний дараа биеийн байдал эрс мууддаг. Хэрэв кетоацидоз үүсэн үед яаралтай оношлон, богино хугацаанд  арилгахгүй бол хүн ухаан алдаж, улмаар үхэх аюултай.

    Хоёрдугаар төрлийн чихрийн шижин нь гол төлөв удаан хугацаанд аажмаар үүснэ.

Оношлогоо

Чихрийн шижинтэй хүн дотоод шүүрлийн эмчийн хяналтанд байх ёстой.

Чихрийн шижинг оношлохын тулд дараах шинжилгээг хийнэ, үүнд:

  • Цусан дахь глюкоз -ын шинжилгээ (өндөгний цус авна). Энэ шинжилгээгээр цусан дахь илүүдэл глюкозын хэмжээг тодорхойлно. Шинжилгээг өлөн элгэн дээрээ өгнө.
  • Глюкозод тэсвэртэй байдлын сорил. Өлөн элгэн дээрээ 75 гр орчим  (нарийн хэмжээг зөвхөн эмч тогтоож өгнө) сахар хэрэглэнэ. Үүнээс 30 минут, 2 ба 6 цагийн дараа тус бүр цусан дахь глюзын нягтралыг тодорхойлдог. Шинжилгээ хийх өдөр тамхи таталгүй, аль болох тайван байхын зэрэгцээаспирин, глюкокортикоидууд зэрэг зарим төрлийн эм хэрэглэж болохгүй.
  • Шээсэнд кетоны бие ба глюкоз илрүүлэх шинжилгээ.Кетоны бие ба глюкоз илрэх нь чихрийн шижинг батлана.
  • Цусан дахь гликозилчлагдсан гемоглобиныг хэмжээг тодорхойлно. Чихрийн шижингийн үед тоо нь ихэсдэг.
  • Цусан дахь инсулин ба С-пептидийг тодорхойлно. Чихрийн шижингийн нэгдүгээр хэлбэрийн үед инсулин ба С-пептид харьцангуйгаар багасна, харин хоёрдугаар хэлбэрийн үед хэвийн хэмжээнд байна.

Эмчилгээ

Чихрийн шижингийн эмчилгээнд дараахь зүйлс багтдаг, үүнд:

  1. Тусгай хооллолт. Сахар, спиртийн ундаа, чихэртэй шүүс, боорцог, жигнэмэг, усан үзэм, нандин чавгыг хэрхэвч хэрэглэж болохгүй. Хоолыг өдөртөө 4-5 удаа бага багаар иднэ. Янз бүрийн сахар орлуулагч агуулсан (аспартам, сахарин, ксилит, сорбит, фруктоза ба бусад) бүтээгдэхүүн хэрэглэнэ.
  2. Өдөр бүр инсулин хэрэглэх буюу инсулин эмчилгээ. Энэ эмчилгээг нэгдүгээр хэлбэрийн чихрийн шижинтэй хүн заавал хийлгэж байх ёстой. Бэлдмэлийг тусгай тариурын тусламжтайгаар хялбар хийх боломжтой. Инсулин эмчилгээний үед цус ба шээсэн дэх глюкозын хэмжээг тусгай туузан цаасны тусламжтайгаар бие даан хянаж байх ёстой.
  3. Цусны сахарын түвшнийг багасгадаг эм хэрэглэнэ. Ийм бэлдмэлийг хоёрдугаар хэлбэрийн чихрийн шижингийн эмчилгээнд эхлэн хэрэглэнэ. Өвчин даамжирах үед инсулиныг хэрэглэх хэрэгтэй. Чихрийн шижинтэй хүмүүст биеийн тамирын дасгал ашигтай байдаг.

Таргалалттай хүмүүс жингээ хасах нь эмчилгээний нөлөөтэй байдаг. Чихрийн шижингийн эмчилгээг насан туршдаа хийнэ. Байнга дэглэм баримтлан эмчийн хяналтанд байх нь өвчний хүндрэлээс зайлсхийх,эсвэл үүсэхийг нь удаашруулах нөлөөтэй.

50 Comments

  1. uuganchimeg

    Зарим нэг нэрийг нь сайн ойлгодоггүй. жирэмсэн хүнд илэрвэл эм хэрэглэлгүйгээр ямар арга хэмжээ авдаг юм бэ? Тогтсон ямар нэг дасгал ядаж байдаг болов уу? Туслаач?

  2. saraa

    chihriin shijin ovchtei hund ymar zowlogoo ogdog ve

  3. azaa

    èíñóëèí ãýæ þó õýëýýä áàéíà. ×èõðèéí øèæèí ºâ÷èí íü àìü íàñàí õàëòàé þó

  4. Чимгээ

    Хаана очиж үзүүлж зөвлөгөө авбал зүгээр бэ? Энэ талын хувийн сайн эмнэлэг хэлж өгөөч. Ямар ямар шинжилгээ өгөх бэ.

  5. Нямсүрэн

    Sain bnu. Chixriin shijintei xunii xuuxed ni mono tim ovchtei bxuu.

  6. Нямсүрэн

    Sain bnu Chixriin shijintei xunees mon adil tiim ovchtei xuuuxed torox uu. Manai noxor tim ovchteigee saya medsn. Bid emchij bgd xuuxedtei bolno gj tolovlosn. Getel ened bichseneer nasan turshdaa emchixlgee xine gesn bn. Tegexer bid 2 odoo yana gesn ug v. Nadad xariulach.

  7. bat

    DOX iin anhnii shinj temdeg DOX iin talaar jaahan ym oruulj uguuch pls

  8. ганзориг

    сахар хэмждэг багаж хаанаас олох вэ. Тусгайлсан эмнэлэг байна уу. холбоо тогтоох гэсэн юм.

  9. зочин

    сахар хэмждэг багаж зарим эмийн сангууд эмнэлгүүдээр зардаг юм байна лээ 100000 орчим байдаг гэж сонссон

  10. hermonia

    uuganchimegt chihriin shijintei jiremsen bol yaaraltai emch emnelgiin hyanaltand oroh heregtei.
    azaad insulin gj tsusand bgaa sahariig energi bolgohod chuhal uuregtei daavar bhku yu.
    nyamsurend chihriin shijintei mortloo olon huuhedtei hun zondoo bdag tanai nohor hoolnii deglemee sn bariad emchilgeegee hlgeel bval zgr gj bodoj bn
    tgd tanai nohor sayhan mdsn gsn bolohoor oldmol ym shig bn theer huuhded udamshihku gj bodoj bn

  11. jargal

    sain uu bi elegnii c virustaigaa sayhan medsen yum mania nohor chihriin shijinteildee c virus nohort maani noloolhuu suuliin ued nohor maani ilt ovdoh bolloo zovolgoo ogooch

  12. cactus

    Er n udamshix xandlagatai ch eruul amidraliin xev maygaar amidrad, zuv zoxistoi xoollood baival yg tiim uvchtei xuuxed turnu gej oilgox xereggui.

  13. cactus

    emiin sanguudaar Monos med impkes gex met gazruudaar zarj bgaa

  14. Sain btsagaanuu ta buhend ene udriin mend bi ene uvchnuur uvduud 3 jil bolj bna udruus udurt ene uvchin tanii bie iig muutgah bolno shuu6 ene bol amidraliin uur neg helber hamgiin gol n ta uuriiguu ylj chadval ene uvchniig ylna. Bi chaddaguima gehdee baga bagaar hicheej l bna odoo bol sahar tai ym ogt idehee bolison arhi tamhi geel bugd bolison bur dusal ch arhi uugaagui udaj bna. tegsen ch bidnii ergen toirond tums guril geel sahargui zuil barag alga no sugar zuil aimar unetei

  15. tuya

    chihriin shijin uvjin tussan hun yamar hool idvel tohiromjtoi ve mun ene talaar sain emjildeg meddeg emnelegiig olood uguuj

  16. jiji

    minii medhiin bol sahartai hvn har budaa, har guril, hvts budaa, vhriin mah iddeg. tegehdee ta nar emchees asuusan deer bha.

  17. Chimgee

    Sahar hemjdeg apparat Monos-d 60000 gej bn lee. Sahariin uvchtei hund hiij ugdug hoolnii jor baival share-leech. Urgelj l har guriltai shul, har biiz bansh hiij ugsuur baigaad aaviigaa uidaagaad bnaa.

  18. Bilig

    Sain baina uu?
    Sahariin /glukoz/ hemjee heviin tuvshnees baga garsan bol yaah estoi ve?
    ene n muu u? bi er n sahar nileed ih hergeledeg. eronhiidoo suuliin heden jil jin ogtsom nemegdej baigaa, 4 jiliin dotor 20kg nemsen. Mash ih tsangadag, tegeed sahar uzuulsen chin 3.0 garsan. Ene n sahariin ovchnii neg shinj uu? esvel zugeer yum bolov uu?

  19. Bilig

    Eruul mendiin 7r toviin /bayangol duureg/ urd tald Elberelt Huslen laboratoriin yag hajuugiin oroond sahar hemjdeg apparat zarna gesen zarlal baisan. yag asuugaagui. ochood uzvel baigaa baihaa.

  20. naidan

    saxartai xun ushig obdson toxioldold xer udaan idgex bol odoo ushignii emchilgee xiilgej bgaa

  21. mars

    hi
    ene owchin hvndereed hulunduu orood sharhatsan yum eniig haanah sain emchildeg yum bol emchilvvlj baisan hvn baiwal tus bolooch

  22. samdandamba

    ene medeeleliin talaar huulbarlaj awah chuhal shaardlagatai bn yah yostoi wew

  23. zochin

    1 сарын өмнө цусан дахь сахар их гарсан юм. Тэгсэн одоо би хоолны дэглэм барихгүй боловч хэвийн хэмжээнд байгаад байх юм. Энэ ямар учиртай вэ

  24. Amana

    hvn turluhtun oyun uhaan baigaliin aguu ih chadamjtai tul vvniihee achaar ymar neg nemelt tejeel hereglehgvigeer uuriinhuu bieiig ervvl bailgah bvren bololstootoi yum. ene bololtsoog nano tehnologiin daraagiin tehnologi boloh AMIZED FUSHION tehnologi olgoj bna. 30 minutiin yvstad 600-2400 kaloriig shataadag boloh ni togtoogdson hudulguunii dutagdaltai, jin hasah sonirholtoi hvmvvst vnelj barashgvi ach holbogdoltoi gaihamshigtai bvteegdehvvniig heregleed vzeerei! delegrengvi medeelel avahiig hvsvel 96221188 zalgaarai
    tsus hordoj bohirdoh ni bidnii uvchtei bh hamgiin gol vndsen shaltgaan bilee. Tegeheer ene bvteegdehvvniig hergelseneer ymar negen em hereglehgvigeer tsus steverlegdej, tsusnii ergeltiig saijruulj, sudasnii hanan dahi holesteriniig bagasgana. Sahariin uvchtei hvmvvst vneheer ih vr dvntei baigaa tul ta heregleed vzeerei! Baruun 4 zam ROKMON BUILDINGin ard HEREGLEE SHOP dotor offess deer irj vnegvi zuvulguu avch bolno. Tand tusaly

  25. damian

    minii khulnii door yag tuldag khesegt ever shig ovgor yumnuud araad baikhii temtreed uzekgheer jijighen jijig=ehn ovgor yumnuud bn shalbalaad avaad uzsen khattuursan ever shig aris tsaanaa nuhtei gemeer ter khesegn uvchintei ene tsagaan khorkhoinii khundrel uu esvel chikhriin shijijn yu yum boloo chikhriin shijijn tusajhaar yag yadii bi chikher mash iheer iddeg

  26. himamori

    2jiliin umnu shinjilgee ughud sahar ih bn gj bsan. tegeed emchilgee hiilgeegui, emchid ch ochoogui. Tegsen odoo bol bainga yadarj bas biyen deeguur ideetei yum ih garj edgeh n udaan yum. BI neeree diabettai yum bolvuu. margaash yavj shinjilgee ugnu hariu n gaigui garaasai

  27. Enkhjin

    хөлөнд чинь ямар нэгэн асуудал гарсан бол ЯАРАЛТАЙ эмнэлэгт оч. Хөлөө тайруулахаас өөр эмчилгээ олдоогүй байгаа шүү.
    Сахарын өвчтэй хүн хөлөө шалбалж, тэрэндээ бохир орууллаа л бол хөлгүй боллоо гэж ойлгоход бараг буруудахгүй нь байна.

  28. dairi

    Чихэрийн шижинг 1сард эмчилнэ. ХЯТАД, АНУ, КАНАД, АНГЛИ, ГОЛЛАНД, ДАНИ зэрэг 6 улсын эрүүл мэндийн байгууллагын эрдэмтэн эмч нар хамтран 10 гаруй жил нарийн судалгаа шинжилгээ, туршилт хийсний үр дүнд гаргаж авсан өндөр үр дүнтэй “диабетен” бэлдмэл зарж байна.Уг бэлдмэл нь 12 хоногт өвчтөний нойр булчирхайн нөхөн төлжилтийг сэргээдэг.

  29. dairi

    Чихэрийн шижинг 1сард эмчилнэ. ХЯТАД, АНУ, КАНАД, АНГЛИ, ГОЛЛАНД, ДАНИ зэрэг 6 улсын эрүүл мэндийн байгууллагын эрдэмтэн эмч нар хамтран 10 гаруй жил нарийн судалгаа шинжилгээ, туршилт хийсний үр дүнд гаргаж авсан өндөр үр дүнтэй “диабетен” бэлдмэл зарж байна.Уг бэлдмэл нь 12 хоногт өвчтөний нойр булчирхайн нөхөн төлжилтийг сэргээдэг. Холбоо барих утас 96060356, 99793478, 88723478

  30. b

    hi TA NAR ANGLI DEER GOOGLEER HAIH UM BOL ZUNDUU MEDELEL BN LEE! HOOLNII JOROOS AVHUULAAD!! TER BAGAJ NI MONGOLD YADIIN BOL GADAGSHAA BOL DAATGAL SISTEMEER BUH ZUIL HYLBAR OLDDOG ! UDURT HEREGLEH CALOR BOLON CARBOHYDRADE  GEDEG UMAA MEDED AVAH HEREGTEI UM SHIG BN LEE! TEGEED IDEH HOOL HUNSEE IIM UMIIG UDURT ESVEL NEG HOOLOND IIM HEMJEND IDVEL ZOHISTOI UM BN GEDGE MEDHIIM SHIG BN!! BI SAYHANAAS L ENE TUHAI MEDELEL UNSHIJ BN ! STAASHDAA NARIIN MERGEJLIIN EMCHTEI HOLBOGDOHOOROO IHIG MEDVEL BICHII ! EUROPAD  BAIGAA BOLNO !!

  31. b

    DEER BELDMEL ZARNA  GEJ BICHSEN BN!!! UUniig yaran heregleed hereggui bh shuu , emch nar ch tertussan humuus ni ch ter hezee ch iim um sanal bolgodogguin bn,,, MONGOL zangaaraa asuuj suraglaj uzjaagaa ,,,, SHINJLEH UHAAND CH BELDMEL HEREGLE GEJ BICHSENIIG UNSHSAGUI L BN !!!

  32. saranchimeg

    ymar emnuud hereglehuu er ni

  33. saranchimeg

    daralttai sahar 16.6 tai tgd ymar em uuh we?

  34. saranchimeg

    hankok ter juusiig uubal edgehuu? ter juusiig haanaas oloh we

  35. bulgaa

    chihriin owchotei hvn hed naslah bol

  36. BULGAA

    MY NZ CHIHRIIIN OWCHTEI YUMAA TUSLAJ ZOWOLGOO OGOH SN HUN BWAL ENE UTASRUU HOLBOO BARIJ TUSLAACH

  37. BULGAA

    MY UTAS DUGAAR 88141055

  38. BULGAA

    TUSLAACH GUIYA TEHUU

  39. bulgaa

    88141055 ruu holboo barij tusalnuu

  40. oyuntsetseg

    Manai buteegdehuun orj ireed 14 honoj bnaDelhiin oduud bolon BILL KLINTTON zereg oduudad ur dungee uzuulsen gaihaltai but-h 36 cekunded buuruulj barina esiin tuvshind uilchilne.ekologiin tsever buteegdehuun . gazar deer ni hemjeeg togtoon ur dung ni harah bolmjtoi.Mun ue much,.harshil ,darhlaa,elegnii tserioz ,hortoi horgui havdariin umnuh ue,saajilttai tal harvalttai nuur ni tatsan geh met uvchnuuded bagdaa 7 honogiin dotor ur dungee ugnu uas 96005769

  41. oyuntsetseg

    Manai baiguulga surgalt zuvluguu tusgailan unegui ugnu herev ur dungii ni dor ni uzeh huseltei humuusdee unegui hemjeeg ni togtooj ugnu holboo barih utas 96005769Manai buteegdehuunii tuuhii ed ni baigaliin garaltai urgamaluud ymarch himiin bodis oroogui100% ekologiin buteegdehuun bna ta 96005769 holboo bsrina uu TAND SETGEL HANGALUUNIIG BELEGLENE GEDEGTEE ITGELTEI BNA

  42. oogii

    sahar hemjdes apparat avsan yaj ashiglahaa sain medehgui bna meddeg hun bna uu solongosiinh

  43. http://ariunuils.blogspot.com/
    “Ариун Үйлс” дотоод шүүрэл судлалын эмнэлэг

  44. Munhtsetseg

    Hi bi suriyegin emchilge hlgej bga getel sheesni shinjilgeger namaig 2+ saharin shijintei bn gsn. Ene n her hund bga gsn ug be? Bas saharin shijin suriyegin emchilgete harshlah bolvu yah bol?

  45. áàÿðëàëàà ãî¸ ìýäýýëýë áàéíà áè ýíý ìýäýýëëýýð ñóðãàëò ñóðòàë÷èëãààíä àøèãëàõ ãýæ áàéíà.

  46. gegee

    shiheriin shishinttei hunees huuhed n torolhiin saaharin obchtei huuhed garah u bi huuhed toruulmeer baina unenig helj ogch tuslaach?

  47. Sain uu,
    Manai naiz saya diabettei gej onochlogdson. Tegeed Uvurkhangaid baidag neg naiziinhaa zuvlusnuur Bulgani Unit-iin rachaanaas avchireed hereglej bna. Tus bolno gej naidaj bna. Nuguu naiz ni bur mach hund helberiin saharin ihdeltei bj bgaad ene rachaaniig hereregleed mach sain edgesen gesen. Ta buhen turchaad uzvel boloh l yum. Ta buhendee eruul enhiig husie !

  48. dawaa

    ìèíèé íºõºð ñàõàðûí ºâ÷òýé 6 æèë áîëæ áàéíà. õàìãèéí ãîë íü õîîëîî ñàéí òîõèðóóëàõ íü ÷óõàë áàéõ. òýãýýä ýì÷èéí õÿíàëòàíä çààâàë îðîõ õýðýãòýé. äóðààðàà õ¿í áîëãîíû ñàéí ãýñíèéã õýðýãëýýä íýã èõ ¿ð ä¿íä õ¿ðýõã¿é þì øèã ñàíàãääàã õ¿í áîëãîíä òààðàõ þì áàéíà òààðàõã¿é ÷ þì áàéíà. ýíý áèåíèé æàðãàë çîâëîí çºâõºí òàíààñ ë øàëòãààëíà. ýð¿¿ë ñàðóóë óðò óäààí àìüäàðüÿ ãýâýë ñàõàðûí ºâ÷èí òóññàí áîë õîðèãëîñîí õ¿íñíèé ç¿éëèéã îãò õýðýãëýõã¿é òýâ÷èæ àðõè òàìõèíààñ òàòãàëçàõ õýðýãòýé, ýìèéí ýì÷èëãýýã õîîëíû äýãëýìòýé õîñëóóëæ ñýòãýë ñàíààãààð óíàõã¿é ººðòºº èòãýëòýé áàéâàë ¿ð ä¿íä õ¿ðíýý ãýæ ýì÷ íàð çºâëºäºã. ñàõàðûí ºâ÷èí àñàðãàà òîðäëîãîî àíõààðàë õàëàìæ èõ øààðääàã, ãàíöõàí ººðºº ÷ áèø ãýð á¿ëèéíõýí íü ÷ õàìòäàà õè÷ýýõã¿é áîë áîëäîãã¿é õýö¿¿ ºâ÷èí áîëîõîîð èéì ºâ÷òýé õ¿í á¿ðò òóñëàæ áàéãààðàé ãýæ ÷èí ñýòãýëýýñýý çºâëºæ áàéíà

  49. zoloo

    manai eej 51 nastai svvliin ved ih turj bas zvrhnii hem aldagdaad ih untdag bolson sayhan saaahrin shinjilgee ugsun chine ih baga garsan 2 bvhel garsan ene yunas boldiin bol yamar neg saahriin uwchintui holboogvi bizdee hariuul uuguuch 

  50. dawaa

    çîëîî õ¿íèé ñàõàð 4.1-6.1 áàéäàã ãýñýí ¿¿íýýñ áàãà áîë ñàõàðûí êîìä îðäîã ãýñýí ýì÷èä çààâàë õàíäàõ õýðýãòýé áîëîâ óó ººð ç¿éëýýñ áîëæ áàéíà óó ¿ã¿é þó ãýäãèéã íü ìýäýõ õýðýãòýé

Leave a Reply