Яавал өндөр болох вэ?

Хүмүүс яагаад ч юм өндөр, нуруулаг нэгнийгээ илүү эрүүл, ухаалаг, царайлаг гэж үздэг. Энэ ч үнэний ортой байж болох юм. Учир нь тухайн хүний өндөр гэдэг генийх нь онцлогийг бүрдүүлж өгсөн өвөг дээдэс нь яаж хооллож, ундлаж байсан, тухайн хүн өөрөө хүүхэд насандаа яаж хооллож байснаас ихээхэн хамаардаг.

Харин хоол хүнс олж, гэдэс цатгалан явах чадвар нь олон мянгын жилийн тэртээнээс л хүний ухаан, хүч, самбаатай холбоотой байсаар ирсэн.

Орчин үеийн судлаачид хүний өндөрийг оюун ухааны түвшинээс эхлээд урт наслалт хүртэл маш олон зүйлтэй нь харьцуулан судлаж үзжээ. Ингэхэд эрүүл мэнд ба урт наслалт нь хүний биеийн өндөртэй ямар нэг нарийн хамааралгүй болох нь тогтоогджээ.Нөгөө талаас өндөр хүмүүсийн оюун ухааны дундаж түвшин нь арай илүү байдгийг баталжээ. Гэвч энэ мөн л шууд хамааралгүй харьцангуй зүйл. Өндөр хүн болгон заавал илүү ухаантай байх албаггүй. Жишээлэхэд, Европыг бараг бүхэлд нь шахуу байлдан дагуулсан Наполеон жанжин 155 см өндөртэй байсан байх юм. Хятад маягийн зах зээлийн социализм гээчийн санаачилсан Дэн Сяопин мөн л 155 см өндөртэй байжээ.

Гэхдээ ямар ч л байлаа гэсэн нуруу өндөр нь хүний өөрийн үнэлэмжинд нөлөөлдөг нь гарцаагүй. Үүний нэг жишээ нь Шведэд хийгдсэн судалгааны үр дүн юм. Энэ судалгаагаар эрдэмтэд 18-49 насны 1 299 177 швед эрчүүдийн биеийн өгөгдлүүдийг судлаж үзээд биеийн өндөр 5 см-аар багасах нь амиар хорлох эрсдлийг 9% нэмэгдүүлдэг бөгөөд амиа хорлолтын давтамжийн тоогоороо намхан эрчүүд нь өндөр эрэгтэйчүүдээс хоёр дахин илүү байгааг тогтоожээ.

Хүний өсөлтийг дааврын хэд хэдэн систем зохицуулж байдаг. Өсөлтийг шууд өдөөдөг даавар нь өнчин тархины соматропин нэртэй даавар юм. Энэ дааврыг өсөлтийн гормон ч гэж нэрлэдэг. Соматропин нь амьдралын тушид тасралтгүй ялгаруулагддаг ч оргил үе нь өсвөр насанд таардаг. Үүнээс хойш ялгаруулалт нь аажмаар багасна. Үүнээс гадна соматропин нь өөртэй төстэй үйлчилгээ үзүүлдэг инсулин төст өсөлтийн фактор-1 гэгчийн ялгаралтыг өдөөж өгдөг.

Урт гэж нэрлэгддэг яснууд уртассаны улмаас хүний өндөр нэмэгддэг. Хүүхдүүдэд энэхүү урт усны төгсгөл хэсэг нь ясны бус харин мөгөөрсийн эдээс /өсөлтийн бүс /тогтож байдаг. Эдгээр мөгөөрс нь соматропин, инсулин төст өсөлтийн фактор-1 гэсэн даавруудын нөлөөгөөр ургаж яс уртасч, хүн өндөр болно. Цаашлаад мөн эдгээр дааврын нөлөөгөөр хүний биеийн бусад эд, эрхтэнүүд адил харьцаатайгаар ургаж байдаг.

Энэхүү мөгөөрсийн эд нь аажмаар ясны эдээр солигдоход өсөлтийн явц зогсоно. Ингэсний дараа соматропин г.м. дааврыг яаж ч хийгээд хүн өсөхгүй. Энэ эрэгтэй хүнд 23-25 насанд, эмэгтэй хүнд 21-23 насанд тохиолддог.

Гормон буюу даавар нь хүнийг өндөр л болгодог гэвэл эндүүрэл болно. Жишээлэхэд, хүүхдэд бамбай булчирхай даавар, эсвэл бэлгийн даавар хэт хэмжээгээр ялгарах нь бэлгийн бойжилт эрт явагдаж, өсөлтийн бүс нь эрт ясжиснаар намхан болгодог. Кортикостероид дааврыг тогтмол хэрэглэх нь мөн адил нөлөө үзүүлнэ.

Гэтэл хүн болгонд гормон ялгараад байдаг атлаа хүмүүс өндөр нам байдаг. Яагаадаг ийм байдаг юм бол? Яагаад гэвэл удамшил, хооллолт, стресс гэсэн гурван хүчин зүйлээс хүний өндөр хамаардаг юм байна. Өөрөөр хэлбэл өсөлтийн тодорхой хэмжээ нь хүн болгонд байдаг бөгөөд энэ хэмжээндээ хүрэх эсэхийг хүүхэд насан дахь хооллолт, өвчин эмгэг, стресс, байгалийн хүчин зүйл зэрэг нь нөлөөлдөг.

Үүнийг амьдрал дээр бэлэхнээ харж болно. Өнөөдөр Улаанбаатар хотын гудамжинд гарахад л залуучуудын дундаж өндөр нь эрс нэмэгдсэн нь нүдэнд шууд тусна. Цаашилбал, Европ, АНУ –ын оршин суугчдын дундаж өндөр нь Ази, Африкийнхнаас илүү байдаг.

Ингээд эцэст нь яавал өндөр болж болох талаар хэдэн зөвлөгөө өгье.

Дээр хэлсэнчлэн ясны төгсгөл ясжаад дууссан л бол ямар ч эм, бэлдмэл уугаад өсөхгүй. Иймээс элдэв хоосон амлалтанд хууртаж хамаагүй эм, бэлдмэл уувал хордоно уу гэхээс өсөхгүй. Нас бие гүйцсэн хүн хамаагүй гормон уувал толгой, сарвуу,тавхай нь хэт томордог акромегали нэртэй өвчин үүсэх аюултай.

Харин тусгайлан боловсруулсан гимнастик, төхөөрөмжүүд нь нуруу, хөлийн үеийг бага зэрэг сунгах замаар хүний өндөр болгож чадна. Гэхдээ энэ нь мэдээж хязгаартай. Нэгд гэвэл ийм аргаар өсөх боломж нь хүн болгон ялгаатай, хоёрт нь нийт өндрийн 1-2%-иас илүү өсөх нь өдрийн од шиг цөөн.

Үүнээс гадна мэс заслын аргаар хөлийг уртасган өндөр болгох арга байдаг. Энэ арга нь үр дүн сайтай ч маш үнэтэй, ярвигтай. Хүний шилбэний ясыг янз бүрийн түвшинд нь хөрөөддөг. Дараа нь Илизаровын аппараатаар хөрөөдсөн хэсгүүдийг холбоно. Үүний дараа ясыг бороолохын хэрээ хоорондынх нь зайг өдөрт 0,75-1мм-ээр холдуулж өгнө. Ингэхэд ясны ургаж байгаа бороо нь хөрөөдөгдсөн хэсгүүд хоорондын зайг бөглөх замаар ясыг уртасгана. Энэ тун их хугацаа шаардсан үйл явц нь мэдээж. 5-6 см өсөхийн тулд 5-7 сар хөлөндөө аппараттай явнаа. Хэрэв хүсвэл ийм аргаар 7-8 см хүртэл өсөх боломжтой.

51 thoughts on “Яавал өндөр болох вэ?”

  1. Хүний өсөх нас нь яг хэдэн нас юм бэ? 18 настай хүн өсөх боломжтой юм болов уу?

  2. osoh bolomj tgd yu ym bol 18nast ger bvl ni tiim ch ondor bish bi osoh blmjt yu yu hereglewel deer bol nadad tuslaach

  3. 19 nastai eregtei osoh bolomjtoi yu yg yu idej ymar dasgal hiij baij osoh bolomjtoi be tanai ene unshsan chine setgeleer unchihlaa bugded ni osohgui osohgui gachin ym bichihiin Bolomjtoi talaas ni bichel dee

  4. zaluus bas huuhduudee undur bolhiig husej bnu? tiim bol uurtuu itgeltei, tuushtai bgaarai.
    hamgiin gol ni hort zurshilgui bas sungaltiin dasgal sain hiigiirei

  5. Би эмэгтэй 23-хүрээгүй бгаа. Гэхдээ би хүнтэй унтсан. Энэ нь өсөлтөнд нөлөөлөх үү? Зарим нь хүнтэй унтсан өсөлт чинь зогссон гд бх юм. Энэ үнэн үү?

  6. hehe 1 um xelii
    eniig zvl oruulaarai
    yavaj ymr dasgal xiivuul osx ve ??? ene asuultnd xariulaad ogooroi kk

  7. yg onowchtoi medeelel ogldoo er ni bol emegtei hvn 25 hvrtel osdog gj sonsson ym bn sunraltiin dasgal hiiwel osno hvntei untsan untaagvi hicheel zvtgel bwal osjil taaraaa

  8. ter mes zasliin argaar xolniixoo yasiig xoroodvvlen barin ondor bolno gexees yas yanginaj baina.terend orvol sungaltiin dasgal ene ter geed yavsan ni deer baixaa.iiiiiiii yas xoroodood baixdaa yaxav dee.odoi l bish bol namxan nuruu ch yaxav bainaa xo.

  9. humuusee mes zasaliin argaar ondor boloh gj bitgii zutgeerei heden jiliin daraa teel hol chin owdoood tergentser dr suuuh um blno tegj eremdeg zeremdg bolsnooos bgaaagaaaraaa bsan ni dr shta! ok_o

  10. 23 hureh gj bga emegt ysni tøgsgln møgørs.g ysjsn esex.g yaj medeh be øsøh bolmjt yu gimnastikr mes zaslin arga n ilv ersdelt ym bishu ynz burin øwch.n emgegt bolh magadlal undurt ym bishu

  11. bi odoo15 tai ondor 152 l bga bh manai aaw eej 2 tiim j ondor bish yaj ondor bolh we vitamin uuj vjsn yamr nrgn noloo vzvvlhkv bn leee nada tuslaach

  12. bi 15 nastai 172 sm undurtui enenes ch iluu usmuur baina odoogiin 15 nastai huuhduud nileen undur yaj usuh ve arga charga bval heleed uguch

  13. hi bi odoo 17toi 15taida l 173cm bsiin tgd belgiin haritsaand olon udaa orson.tgd osolt zogschivu suuliin 2jil ossongui.yamar neg sungaltiin dasgal ntreer osoh bolomj bii yu esvel yasjilt buren yawagdtsan gd osohgui yu.hedhen cm osoh bolomj bii yu zaawal hariu ogch tuslaach

  14. bi odooo 18 nastaildaa 19 nas 12 sard hurn tgd ondor bolmoor bgaa yumaa.odogiin maani ondor 180 yum nasd hursn geed zarim humuus barg odoo osoghui geed bh yum .ter aprat ni hed togrognii untei yum bol hzeed ogoooch guij bna

  15. Bi odoo 18 tai 166 cm ondor… yarahgvi bol bolohgvine… ta bvhen ter uuh gormoni emiiig yaj oloh talar zaaawar zowlgooo ogoooch guij bn
    zaaawal… ta bvhend naidaj bn

  16. Hello. yu btsgaana. bi ntees undur bolgoh tuhai haijigaad SUper growth geed neg yum Mongold orood irsniig unshij duulsan yumaa heden sariin umnuduu. Tegeed sain sudalaad awaad hereglesen harin uneheer vnen bvteegdehvvn bdag yum bnalee gehdee hajuugaar ni sn dasgal hiigeed suu uugaad iimee tiimee arhi tamhi hereglechihgvi l bol erni usguhuur bvteegdehvvn bna lee. yamartai ch 2 sar shahuu hereglee 174.5 bolson hehe umnu ni bol 172 hvrehtei vgvtei l bsiin. ta nar turshaad vzeerei sn bh bhaa.

  17. uu teriig olohiin tuld Өндөр болгогч gej kirilleer bicheed googldcheerei. utas ni 88959900. amjilt

  18. bi ondor bolohiin tuld yu ch hairlkue yu hiih estoi g l mini heleed ogchih guij bna. ene asuudlaas bolood bnga l zowiurtai yum

  19. 22 той хүн өсөж болийшд ээ за хө сунгалтын дасгал хийнээ

  20. snuu bi eregtei odoo 18 nastai udahgui 19 hurne gehdee minii ondor 160 cm uyiinhneessee hamaagui namhan ene ni ch namaig ih setgeleer ungadag ug ni manai hamaatnuud ondor l doo ghde bi namhan eej aaw nmg genet suga osno gdg iim bj bolhuu 19-21 nasnii hoorond ondor boloh magadlal ih bdg gsen ene unenuu

  21. Bie max bodi chn xogshirox shatandaa oroogui l bol osno gexdee uigagui xicheex l xeregtei. xer zereg xicheene ter xemjeegeeree ur dund xurene gej bodoj bn zow biz dee

  22. bi 22toi emegte osmoor bnaa yahuu ymar em beldmel heregleh we TUSLARA ZAAWAL HARIU ILGEGEREE
    VR DVNTEI

  23. hi. bi 20 hurj bn.. 165 cm ondortei… ys hatuursan uguigee yaj medeh we? ondor boloh bolomj bga boluu

  24. bi 21te odoo 176 sm bna manai ah nuruu n hugaraad 2 sar hevtsen chin 5 cm ustsun bn lee hun hevteed bhar usdimmuu ymr 1 argaar 180 bolchmoor bn em beldmel bn uuu ??

  25. bi odo 20nastai 170cm undurtei yaj undur boloh we odoo usuh bolomj baigaa bolwuu zuwluguu uguh hun bnuu tuslaach. undur bolmoor bnaa odo nadad hamgiin bagadaa 8cm usuh bolmj bgaa bolwuu. vitamin uugaad ilvv  usuh bolomjtoi esehiig medmeer bn.

  26. Би одоо 19 тэй. Үеийнхнээсээ харьцангуй намхан. Өндөр болох гээд худлаа ярисан хүнд бараг нэг сар нэт ухаж байна.хариултаа авч чадсангүй. Хамгийн найдвартай арга юу юм бол. Витамин уу,дасгал уу, бас боди л явбал сунгалт хийгээд өсөх болов уу

  27. bga manai hamaatnii zaluu 24 nastaidaa 170 bolson shuu dee unen ymarch ym heregleegui

  28. bi odoo 22 toi eregtei 155 l bh ygd osohgui bgan buu med ert belgiin hariltsaand orsiin tehde neg sonin ni nadaas bainga gormon yalgar aad bdag noiton zuud gehuu de 5 honod neg haaya 2 honod neg garchad bdag ene ni yu ym bol buu med nz ohindoo heleh geher sonin sanagdad bdii bolohgui ym yahuu nz uud aa bi namhan ch ondor ni uhaalag bdag gedegtei bol sanal niilehgui bn aa bi ih uhaalag l da k k hariult ilgeegeerei nzuu daa
    o k

  29. Hi bi odo 14nastai.zarim n itgehgvi bx.ghde minii undur 189.bi ve tengiinxe xvvxdvvdiin xajuud xeterxii undur xaragddag.nadad mash hetsvv baina.ene yutai xolbootoi yum bol yaj namhan bolohu

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.