Татаж унах өвчин буюу эпилепси

Татаж унах өвчин буюу эпилепсийг хүн төрөлхтөн мэддэг болсоор олон мянган жил болж байна. Гэхдээ энэ өвчинд янз бүрээр хандсаар ирсэн байдаг. Эртний Грек, Ромчууд татаж унах өвчтэй хүнийг бурхадын ивээлийг олсон гэж үздэг байсан бол бусад газар бузар гэж сэжиглэдэг байсан аж.

Орчин үед татаж унах өвчин нь нэлээд түгээмэл тархсан өвчин бөгөөд 40 сая гаруй өвдсөн байдаг.

Шалтгаан

Техник технологи өндөр хөгжсөний хүчинд тархины зарим хэсгийн цахилгаан идэвхижил ихэссэний үр дүнд татаж унадаг болохыг тогтоожээ. Ингэж цахилгаан идэвх нь ихэхсдэг хэсгийг уналтын голомт гэнэ.

Ийм хэсэг үүсэх шалтгаан нь толгойн гэмтэл, тархины цус харвах, менингит, тархины судасны хатуурал, архидах дон (10 архичин тутмын нэг нь татаж унах өвчтэй байдаг), мансуурах дон зэрэг бусад олон шалтгаанууд байна. Татаж унах өвчин үүсэхэд нөлөөлдөг бас нэг хүчин зүйл нь удамшил байдаг.

Татаж унах өвчтэй хүмүүсийн 2/3 -т нь 18 хүртэлх насанд нь эхний хөдлөл нь тохиолдчихсон байдаг. Татаж унах буюу эпилепси өвчнийг  хий уналттай адилтгаж болохгүй.  Хий таталт нь хүчтэй гомдол, гутрал, айдас зэрэг сэтгэл хөдлөлийн дараа үүсч, хүн ухаан алдана. Хий  уналтын үргэлжлэх хугацаа 15-20 минут, ховор тохиолдолд хэдэн цаг хүртэл байна. Эпилепси өвчний үед таталтын дараа сэрсэн хүний толгой манарсан, нойрмоглосон байдалтай байдаг бол хий татаж унасан хүн ийм зүйл мэдэрдэггүй, хэвийн байдаг.
< Явц

Эпилепси өвчний хөнгөн хөдлөл нь орчин тойрноосоо огцом хэсэг зуур холбоо тасрах байдалтай байж болно. Ингэхэд зовхи, нүүрний булчин бага зэрэг чичирхийлэх /чичирхийлэн/ хөдөлдөг нь бусдын анхаарлыг тэр бүр татаад байдаггүй. Хөнгөн хөдлөл хэсэг зуур үргэлжилдэг болохоор  бусад хүн анзаардаг ч үгүй. Тэгээд ч таталт өгсөн хүн өөрт нь юу тохиолдсоныг огт мэдэхгүй байх нь ч бий.

Эпилепсийн таталт эхлэхийн өмнө аура гэж нэрлэгддэг (грекээр үлээх, зөөлөн салхи) онцгой байдал үүсэх нь цөөнгүй. Татаж унах өвчний голомт тархины аль хэсэгт байрлаж байгаагаас шалтгаалаад аура нь янз бүрээр илэрдэг. Аура нь халуурах, түгшүүрт автах, толгой эргэх г.м. олон янзаар илэрнэ.

Татаж унасан хүн ямар ч өвдөлт мэдрэхгүй, юуг ч ойлгож ухаарахгүй байдаг гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Хөдлөл нь цөөхөн хэдэн минут үргэлжилнэ.

Уналтын vед авах арга хэмжээ

• Татаж буй хєдєлгєєнийг нь хүчээр хорихгvй байх

• Ам шvдийг нь ангайлгах гэж оролдохгvй байх

• Хиймэл амьсгаа болон зvрхний шууд бус массаж хийхгvй байх

• Татаж буй хvнийг тэгшхэн гадаргуу дээр хэвтvvлж толгой дор нь зєєлєн юм ивж єгєх

• Унасан газар нь амь насанд аюултайгаас бусад тохиолдолд зєєж шилжvvлэхгvй байх.

• Євчтєний толгойг хажуу тийш доош нь харуулна. Энэ нь хэл болон шүлс амьгалын замд орж таглахаас сэргийлж байгаа юм. Мєн бєєлжих тохиолдолд бvх биеийг нь болгоомжтойгоор эргvvлж   доош нь харуулна.

Таталт зогссоны дараа өвчтөнд тайван ухаан орох, шаардлагатай бол бvрэн унтаж амрах боломж бий болгож єгнє. Таталт зогссоны дараа ухаан санаа самуурч бие сулрах байдал цєєнгvй гардаг тул хэсэг хугацаа ( 5-30мин ) єнгєрєх ёстой бєгєєд тvvний дараа л сая хvн єєрєє бие дааж босч чадна. Хэрэв таталт 5 минутаас илvv vргэлжилвэл, євчтєнд амьсгалын хvндрэл vvсвэл, эсвэл тэрээр гэмтэл авсан бол, эсвэл жирэмсэн эмэгтэй бол  яаралтай эмнэлгийн  тусламж дуудах шаардлагатай.

Хэдэн удаа бараг завсарлагагүйгээр дараалан үргэлжилсэн олон уналт нь хамгийн аюулутай. Ийм байдлыг эпилептик статуст гэж нэрлэдэг. Ийм таталтын үед амьсгал зогсож, бүтэж үхэх аюултай. Эпилепси өвчтэй хүмүүсийг үхэлд хүргэдэг үндсэн шалтгаан нь энэхүү эпилептик статус тул яаралтай эмнэлгийн тусламж үзүүлэх шаардлагатай юм.

Оношлогоо ба эмчилгээ

Ойр дотны тань хүмүүсийн дунд энэ өвчинтэй төстэй байдал, уналт, таталт илэрвэл цаг алдалгүй мэдрэлийн эмчид хандах хэрэгтэй. Уналт, таталтын бодит шалтгаан, шинж байдлыг гүйцэд тодорхойлохын тулд эпилепси судлалын эмч, сэтгэцийн эмчийн зөвлөгөө шаардлагатай. Тархины цахилгаан бичлэг нь өвчин байгаа эсэхийг тодорхойлох боломж олгодог. Өвчний голомтыг тодруулахын тулд соронзон цуурайт ба компьютерийн томографи хийнэ.

Гэхдээ таталт бус харин адил төстэй шинж тэмдэг бүхий өөр өвчин байх нь цөөнгүй тул оношыг тодотгохын тулд видео-ЭЭГ-мониторинг хэрэглэдэг. Орчин үеийн эмийн эмчилгээ сайн үр дүнтэй бөгөөд өвчтэй 10 хүн тутмын 7 нь бүрэн эдгэрдэг. Эмийн эмчилгээ үр дүнгүй байгаа үед мэс заслын аргаар эмчлэх шаардлага ч болох юм.

29 Comments

  1. togtog

    ene uwchinii talaar uur delgerengui medeelel uguuch

  2. Zoloo bna help me

    hi sain baitsgaanuu?iim heregtei medeelel oruulj bgad mash ih bayarlalaaa.onodor manai angiin minii hamgiin sain nz angidaa tataaad unachihsan.tgd bid nar emchiig duudaad udalgui uhaan orson.manai nz helehde udamshliih gsn tgd udamshliin epilepsiig emchilj boldoggui geh yum.urid n manai nz unaj bsn.3 jiliin omnoos unaj ehelsen.odoo 16 nastai.ohin.udamshliin epilepsiig emchilj boldoggui gejuu?ta buhend iim zuil tohioldson bol nadad helj ogch tuslana uu?mon yamar em uusan,,yaj heneer emchluulsen zergee nadad maileer yavuulj tuslaachee mongolchuudaa….my e-mail:zj_diamond@yahoo.com……..help me.mun ene taliin medlegtei humuus tuslaarai gej husie

  3. Chimgee

    Saib bainu. Ene buh meddelliig ogson ta buhend bayarlalaa tsaashdiin ajil uilsed chini amjilt husye
    Oi naiman sartai huuhed maani davsagandaa 3.5mm chuluutai yumaa ene davsagnii chuluug ni yamar argaar sain emchilj bolohiig delegrengui bichij ogno uu

  4. Chimgee

    Saib bainu. Ene buh meddelliig ogson ta buhend bayarlalaa tsaashdiin ajil uilsed chini amjilt husye
    Oi naiman sartai huuhed maani davsagandaa 3.5mm chuluutai yumaa ene davsagnii chuluug ni yamar argaar sain emchilj bolohiig delegrengui bichij ogno uu

  5. tunamal

    bi ene e ovchnoor 13taigaasaa ehelj ovdsoon odoo 19nastai ovchin haayaa hodoldogch yeronhiidoo hagalgaa hiilgrh bol tiim ch sain arga bish gedgiig helmeer bn saqnal zovolgoo soliltsoh hun bval holboo barinuu

  6. suuri

    sain baitsgaana uu.ta bugdees neg zuil todruulah gesen yumaa.minii ohin 3 nastai odoo yum oilgoh ni muu deer ni yarij chaddaggui.unalt tataltiin shinj temdeg 2r zeregtei ilersen.tataaltiin esreg em uudag ch ur dun muu bnaa.tiimees mes zaslaar unalt tataaltiig emchldeg yumuu ene talaar zuwulguu uguuch.ene saitiin hamt olon ta buhend bayarlaaj baigaagaa ilerhiilie.

  7. NARKA

    ene uwchnii talaar iluu ih medeelel uguuch ta bugdees guij bn hagalgaa hiilgewel edgerehuu enend hariult husch bn

  8. togosoo

    hi nmg togosoo gdg manai du urid ni zuv zuger huhed bsn harin ene jilees tatag unadag ovchtei bolchihsn ehenhde untag bgad l tatdag bas uureer tgd olon emchid uzulj bga odo dahiad uzuulne bas hichelde ch yvahgui bga hchel dere ochihoro uha aldad unana tgd gadur gantsarig ni yvuldaggui yg yunas blod tatad bgagni bid nar mgui bga emch der ochihor yg sn hlj meddeggui zuger bna l gdg times nadad tuslach my du zuger bolchihvol bidni huvid hamgin tom jargal bno bidend tuslach bid nar emchin bichj ogsn tatalti esreg emig uuj bga tgd tr ni tim ch sn ur dung ogohgui bga zuger bj bgad yagad gnet tatdag bldin yaval zuger bolohig bidend hled ogoch ta buhend bayarlalaa

  9. buugii

    yagaad burhadin iveeld bagsan ovchin gesen yum be?

  10. Sonio 96678683

    sain bnu bi 25tai say 2010oni 7sard huutei bolson huu maani eruul saruul sain tursun gevch 2sartaid ni vaktsin hiilgsenes hoish tatdag bolson odoo huu maani 8sartai udur bolgon tatsaar l bga. mongoliin hamgiin sain gsn buh emneleg emcheer avlaa ur dun mash muu bn. ene uvchiniig yaj emchleh talaar zuvulguu ugnu uu.

  11. sn bn uuu. minii duu odoo 9 sartai. 3 sariin omnoos tataj ehelsen. oiriin hugatsaand nileed olon udaa tatsan. sayhan emchid uzuulhed tarhnii tsahilgan bichleg hiilgeh shaardlagat gsn. mon daraalan 3 uda em;legt hebtsen bolobch todorhoi ur dun garsangui. ene talaar zovolgoo ogooch yu hiih ystoi be, mon hana handuul deeruu

  12. javzansuren

    ta bukhend zovlogoo heregtei bol g_javzansuren@yahoo.com ru mail bicheerei epilepsiin talaar bol baga ch gsn tusalj chadh bh gj naidaj bn. bi niigmiin ajliin mergejiltei. tiimees nad ruu mail bicheerei

  13. doctor

    mes zasliin emchilgeeg gemteliin daraa, havdar geh zereg mes zaslaar emchilj boloh ued l hiine, epylipsiin emchilgee n emiin emchilgee bn.

    Epylipsiin esreg olon em heregledeg ch LAMIKTAL gej em bii, ene n NOBELiin shagnal hurtsen sain em yum.
    Yamar sain taltai ve geheer: olon jil em uuhaar zarim emiin gaj noloogoor elegnii uil ajilagaa muudah, oyun uhaan muudah, emegteileg shinjee aldah, eruul bus tsariatai boloh geh zereg olon sul taluud garch amidraliin chanar aldagddag, grupt ordog.
    Tegbel ene em oyun uhaaniig saijruulj yag l eruul humuustei adilhan surch merejil ezemshin, busdaas yalgarahgui amidarch chadah bolomjtoi tul oor uls orond iim humuus grupt orolgui amidarch bn. Odoo manai ulsad ene em alban esoor orj irsen. delgerengui medeelel ogno.holboo barih haygaa yabuulaarai

  14. sain baitsgaanuu.bi jiliin umnuus anh shunu untaj bhdaa uureer noirondoo uhaan aldaj tatsan.uunees hoish 3 sard zaawal 1udaa uureer tatdag bolson.hamgiin suuld neg emchiin zuwlusnuur emee zogsoogood 10 honosnii daraa 1shunu 3udaa tatsan.tegehdee barag zurh tsohihgui shaham bolson gesen.odoo bi karbamezapin gedeg em bainga uuj bgaa,ene emiig uuhaar bainga noir hurch,orchindoo barimjaa aldaad bh yum.bas amarhan yadraad bgaa.sain gesen emneleg bolgonoor yawsan bolowch yamar ch onosh garahgui zugeer geed bhiin.tomograpiin zurag zunduu awhuulsan bas l zugeer.urd ni gemtel awch bgaagui,udamd iim hun bgaagui ldee.odoo bi haana yamar emchid handwal edgereh bol.zuwluguu ugch tuslach.setgeleer ih unaad ih hetsuu bnaa.bi odoo yahuu.

  15. doctorr zaaval unshaarai

    lamikmalig bi duudee sayhanaas ogj ehelsen bolovch bur alha shahlaa taarahgui bna gej bhuu hariu ogooch

  16. sain baitsgaana uu hvmvvsee ACTH buyu Adrenocorticotropic hormono gdg emiig medeh haanaas awchirch olj boloh talaar medeelwel uguuch sain sanaat hvn bwal enkhee_mcf@yahoo.com-ruuu mail bichej tuslaaach

  17. enkhee

    enehvv blogoo shinchilj bichih arga tag alga uu

  18. khashculuun

    dokror t shine onii mend hvrgie bi 2010 ond osold orj tarhinii mes zasal hiilgesen yum odoogoor nvvrnii tal medeegvi baruun chih sonsgolgvi baruun nvd sulur am hel baruun taldaa medeegvi baidag hvnees asuuj suraglah yum chih hamar hooloin emch oyuntsetseg gedeg emch medreliin gurbaljin sudal dund chihend baidag tvvniig mes zasal hiij emchildeg gej hvnees sonsloo ene talaar ta zubluguu ugch tuslaach mun ter emchiig olohod mini tuslaach 2011 onii 12 sariin 5 naas 18 hoorond tv9 telebizeer setgvvliin toimoor garsan yum gesen yamar setgvvliig medehgvi baigaa yumaa 

  19. khashculuun

    uu bas tentsber muu sogtuu hvn shig guibj yabdag

  20. amjilt

    sn baitsgaana uu minii huu 4 sartaidaa 2010.04.18 genet zugeer untaj bgad tatsan tegeed emlegt hevtse 1 honog zugeer bj bgad margaash ni uureer bas tataad tegeed 2 tsag bolgon tataad tegeed 1 buten odor bolson margaash ni tatahaa bolij bid 2 hed honog emlegt hevtsen tegeed 4 sariin suuleer ub yvj eh nylahas ochij uzuulj hevtsen tegeed tend 10 honog hevteed emlegees garaad gertee ireed dahiad tatsan tegeed l sar bolgon 1 tataad basan 2010.11 saraas karbomezopin gedeg emiig uuj ehlesen ternees hoish negch tataagui bid 2 3 sar bolood neg emchdee uzuulj zovolgoo avdag odoo manai huu tsetserlegt ueinhentei togloj naadaad yvj bga gehdee tarhinii tsahilgaan bichleg hiilgeheer tatah ovchin bn geed bdg tiim bolohoor zugeer boltol ene bichlegiig zugeer boltol emee uu gesen uund naidaad uugaad l bga zugeer bolno gedeg bi itgej bga hund itgel bh heregtei shuu dee buh humuust amjilt

  21. otgon

    huuhed maani tatah bish bainga tatagnaad baidag bolson odoo 5 n sartai haaya eleg ruugee tsohiulsan yum shig ewhreed uilaad baina eh nylhast ochhoor emch n oligtoi yum helehgui butsaachih yum argaa barj bnaa ene uwchniig meddeg emchildeg hun baiwal tuslaach huugee harhaar eleg emtreh yum

  22. odko

    hi minii xuu odoo 6 nastai 5 nastaid ni ene ovchin ilersen odoo emchii xyanaltad bdag gexdee tatalt ni odor bolgon untaj bxad ni exeldeg udaan bish minut xurexgui urgeljildeg untag exleed l amiscal ni xaagdchixdag yum em ix l uuj bgaa ch ogt zugeer boloxgui yumaa mongold bgaa emnuudiig bugdiig ni uuj bna manai xuu shig onoshtoi xuuxedtei xun bnuu zovlogoo ogooch yaj emchilj bna

  23. Otgoo

    sain baitsgaana uu;

  24. Otgoo

    himy huu odoo oi 4n sartai. 3n sariin waktsinaa hiilgeed 3.4 honogiin daraa ene owchin ilersen odort olon tatdag bsn odoo bl arai gaigui haaya 1 tatdag blsn eh nyalhasad hewteed tgsn nugasnaas ni us awaad odoo ueiihneesee hamaagui hodolgoonii dutagdaltai suuhgui ywahgui ene ni nugasnaas us awsnaas blsn yum bolowuu. ene owchind karbamezipon sain yum bna lee. ballagariih gd shar tsaastai ni Safuraagiin tsagdaagiin postiin hajuud od himori dotor alipa dolgion gd medreliin emleg bna lee Bayrmaa gd emchtei ene sain emch bna lee ene emchiin hynaltand manai huuhed bdg odoo bl haa 1 tatdag

  25. bold

    tarhinii heseg dehi tsahilgaan idevhijiliig edgeer emuud buuruuldag gesen ug uu??, untaj bgaatai holbootoigoor unah tatah shaltgaan ni yu yum bol?? ene uvchtei hun zaaval yamar negen shaltgaan bh l yostoi biz dee??, emnelegt uzuuleheer zugeer geed bgaa ni manai mongoliin shinjilgee hiideg arga muu bna gesen ug uu?, gadaadad ene uvchniig sain emchildeg gazar bdag uu?, yadaj onoshiig 100 % tavij chaddag gazar yaj oloh ve?ali ulsiin yamar emneleg bdag ve? tarhinii tsusan hangamj muudah ni tsahilgaan idevhijiltei yamar holbootoi bdag yum bol ? yag unah geed tatganaad ehleheer shuud boliulj chaddag arga bdiimuu?? edgeer asuultand hariult avahiig husch bna???? bayarlalaa

  26. Оюунаа

    hi отгоогийн бичсэн тэр баярмаа эмч сайн юм билээ шүү. Манай нөхөр ч гэсэн машины аваараас болоод бусдын адил ийм юм үзээд жаахан хэцүү байгаа. Гэхдээ тэр эмчид үзүүлээд энэ эдгэдэг өвчин эдгэнэ гэхэд ямар урам ордог гээч. Эдгэнэ гэдэгт ч итгэж байгаа. Ер нь бол сайжирч байгаа

  27. enkhee

    sain baitsgaana uu eleg negt mongolchuudaa unuuudur ervvl mendiin salwar ymar doroitold hvrseniig uuriinhuu amidral deer oilgoj vzeed ybj bna . Ymar aimar hvnd surtal, ymar ih oochir dugaar, haritsaanii soyol,.Zvgeer l orood buun uur buhimdal bolj emch nariin uliig doloih sham bj bj hvvhdee vzvvlj bn shd

  28. enkhee

    Bayarmaa emch Ih nylhasiin Otgonbayar emch 2 hamgiin sain ni medreldee

Leave a Reply